මේ වසරේ ඩෙංගු රෝගීන් 68,000 පනියි; මරණ 47ක් වාර්තා වෙද්දී ත්‍රිවිධ හමුදාව හදිසියේම ඩෙංගු මර්දන සටනට කැඳවයි
බස්නාහිර පළාත තුළ ඩෙංගු මදුරු කීට ඝනත්වය සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යාම හේතුවෙන් ඉදිරි සති දෙකක කාලය මෙරට ඩෙංගු ව්‍යාප්තියේ අතිශය ඉහළ අවදානම් සහිත (High-risk) කාලසීමාවක් වනු ඇතැයි ඩෙංගු කළමනාකරණය පිළිබඳ විශේෂඥ කමිටුවේ සාමාජික, විශේෂඥ වෛද්‍ය ආනන්ද විජේවික්‍රම අනතුරු අඟවයි.
පවතින දැඩි ව්‍යාප්ති ප්‍රවණතාව හමුවේ මෙම තත්ත්වය ලංකා ඉතිහාසයේ දරුණුතම ඩෙංගු ව්‍යාප්තිය වාර්තා වූ 2017 වසරටත් වඩා බරපතළ විය හැකි බව වෛද්‍යවරුන් පෙන්වා දෙති.
රෝහල් පද්ධතිය බිඳවැටීම සහ දත්ත වාර්තා
ඩෙංගු රෝගීන් ඇතුළත් කිරීම් සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යාම හේතුවෙන් බස්නාහිර පළාතේ ප්‍රධාන රෝහල් රැසක ධාරිතාව මේ වන විටත් උපරිම සීමාව ඉක්මවා ගොස් තිබේ.
රෝහල්වල තදබදය:
අධික රෝගීන් සංඛ්‍යාව හේතුවෙන් ඇතැම් රෝහල්වල එකම ඇඳක් මත රෝගීන් දෙදෙනෙකු හෝ තිදෙනෙකු රඳවා ප්‍රතිකාර කිරීමට සිදුවන තරමට තත්ත්වය දරුණු වී ඇත.
මාරාන්තික සංඛ්‍යාලේඛන:
මේ වසරේ මෙතෙක් වාර්තා වී ඇති සමස්ත ඩෙංගු රෝගීන් සංඛ්‍යාව 68,672ක් වන අතර මරණ සංඛ්‍යාව 47ක් දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ. ඉන් බරපතළම තත්ත්වය වන්නේ ජූලි මාසයේ ගතවූ පළමු දින 9 තුළ පමණක් රෝගීන් 10,685ක් වාර්තා වීමයි. ඊයේ (ජූලි 12) දිනයේ පමණක් අලුත් ආසාදිතයන් 1,030ක් හඳුනාගෙන ඇත.
භූගෝලීය ව්‍යාප්තිය:
සමස්ත රෝගීන්ගෙන් 52.7%ක්ම වාර්තා වන්නේ බස්නාහිර පළාතිනි. මෙතෙක් කලක් වැඩිම අවදානමක් තිබූ කොළඹ දිස්ත්‍රික්කය ද පරදවමින් වර්තමානයේ දිවයිනේ වැඩිම ඩෙංගු රෝගීන් සංඛ්‍යාවක් වාර්තා වන දිස්ත්‍රික්කය බවට ගම්පහ පත්ව තිබේ.
පූර්ව සලකුණු සහ එන්නත්කරණයේ සත්‍යය
ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්ය නීලිකා මලවිගේ පෙන්වා දෙන්නේ මෙම මහා ඩෙංගු රැල්ලේ පූර්ව සලකුණු ඉකුත් දෙසැම්බර් සහ ජනවාරි මාසවලදීම දර්ශනය වූ බවයි.
දේශගුණික බලපෑම:
නිරිතදිග මෝසම් (මැයි-ජූලි) සහ ඊසානදිග මෝසම් (නොවැම්බර්-ජනවාරි) කාලවලදී ඩෙංගු ඉහළ යාම සාමාන්‍ය වුවත්, පෙබරවාරි සිට අප්‍රේල් දක්වා පැවති අධික උණුසුම් කාලගුණය හේතුවෙන් මදුරු බෝවීම තාවකාලිකව ප්‍රේරණය වීම නිසා සෞඛ්‍ය අංශ පූර්ව සූදානමකින් තොරව සිටීම මෙම හදිසි බිඳවැටීමට හේතු වී ඇත.
එන්නත් පිළිබඳ යථාර්ථය:
ඉන්දුනීසියාව, තායිලන්තය, වියට්නාමය වැනි ආසියානු රටවල් 3ක දැනට අනුමත ඩෙංගු එන්නත් භාවිත කළද, ශ්‍රී ලංකාවට එය වහාම හඳුන්වා දීමෙන් පවතින වසංගත තත්ත්වය ක්ෂණිකව පාලනය කළ නොහැක. මෙම එන්නත සඳහා මාත්‍රා (Doses) දෙකක් අවශ්‍ය වන අතර ප්‍රතිශක්තිය ගොඩනැඟීමට සැලකිය යුතු කාලයක් ගතවේ. කෙසේ වෙතත්, පෙර ඩෙංගු වැළඳුණු පුද්ගලයන් සඳහා මෙම එන්නත ඉහළ කාර්යක්ෂමතාවක් පෙන්වන බව ඇය සඳහන් කරයි.
පවතින දැඩි අවදානම හමුවේ වසංගතය පාලනය කිරීම සඳහා ත්‍රිවිධ හමුදාවේ සහය ඇතිව විශේෂ හදිසි ඩෙංගු මර්දන මෙහෙයුම් අද දිනය පුරා දිවයිනේ ප්‍රදේශ රැසක ආරම්භ කර තිබේ.
