ලෝක ඉල්ලුම තිබුණත් ලංකාවෙන් තේ දෙන්න විදියක් නෑ? පහතරට තේ වගාවේ බිඳවැටීම අපනයනයට රතු එළි දල්වයි

ජූනි මාසයේ නිෂ්පාදනය සියයට 4කින් වැඩි වෙද්දී අපනයනයට වැඩිම දායකත්වයක් දෙන පහතරට තේ වගාව වසර හතරක අවම මට්ටමට වැටෙයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධානතම විදේශ විනිමය උපයන්නා මෙන්ම මෙරට ආර්ථිකයේ ප්‍රධාන ජීවනාලියක් වන තේ කර්මාන්තය, පසුගිය ජූනි මාසයේදී නිෂ්පාදන අතින් යම් ප්‍රගතියක් පෙන්වා තිබේ. එහෙත්, එම ධනාත්මක සංඛ්‍යාලේඛනවලට යටින් දිවෙන ව්‍යූහාත්මක සහ ගෝලීය අභියෝග රැසක් හේතුවෙන්, මෙරට තේ අපනයන වෙළඳපොළ සහ එහි ජාත්‍යන්තර තරඟකාරීත්වය තවදුරටත් දැඩි අවදානමකට ලක්ව ඇති බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙයි.

ශ්‍රී ලංකා තේ මණ්ඩලය විසින් නිකුත් කරන ලද මූලික දත්තවලට අනුව, පසුගිය වසරේ (2025) ජූනි මාසයට සාපේක්ෂව මෙවර ජූනි මාසයේ ජාතික තේ නිෂ්පාදනය සියයට හතරකින් ඉහළ ගොස් ඇත. ඒ අනුව පසුගිය වසරේ ජූනි මාසයේ කිලෝග්‍රෑම් මිලියන 21.7ක් වූ නිෂ්පාදනය මෙවර කිලෝග්‍රෑම් මිලියන 22.5ක් දක්වා වර්ධනය වී තිබේ. මාස කිහිපයක සිට පැවති පසුබෑමෙන් පසුව ලැබුණු මෙම සහනය, 2026 වසරේ මුල් භාගයේදී තේ කර්මාන්තයට සිදු වූ සමස්ත හානිය මකා දැමීමට ප්‍රමාණවත් නොවන බව විද්වතුන්ගේ මතයයි.

අසමතුලිත වර්ධනය සහ පහතරට තේ අර්බුදය

ප්‍රකට වෙළඳ පර්යේෂණ ආයතනයක් වන 'ඒෂියා සියාකා' (Asia Siyaka) ආයතනයේ දත්ත විශ්ලේෂණයන්ට අනුව, ජූනි මාසයේ සිදුවූ මෙම වර්ධනයට සම්පූර්ණයෙන්ම දායක වී ඇත්තේ උඩරට සහ මධ්‍යම රට තේ වගාවන් පමණි. එහිදී උඩරට තේ නිෂ්පාදනය සියයට 18කින් (කිලෝග්‍රෑම් මිලියන 5 දක්වා) සහ මධ්‍යම රට තේ නිෂ්පාදනය සියයට 7කින් (කිලෝග්‍රෑම් මිලියන 4.2 දක්වා) ඉහළ ගොස් ඇත.

කෙසේ වෙතත්, ලංකාවේ තේ අපනයනයෙන් විශාල කොටසකට හිමිකම් කියන පහතරට තේ නිෂ්පාදනය දිගින් දිගටම කඩා වැටෙමින් පවතින අතර, එය කිලෝග්‍රෑම් මිලියන 13.3ක් දක්වා පහත වැටී තිබේ. මෙය වසර හතරක් තුළ ජූනි මාසයකදී වාර්තා වූ අවම පහතරට තේ නිෂ්පාදනයයි.

ලංකාවේ තේ සඳහා වැඩිම ඉල්ලුමක් ඇති මැදපෙරදිග සහ සී.අයි.එස්. (CIS) හෙවත් හිටපු සෝවියට් දේශයට අයත් රටවල වෙළඳපොළ පාලනය කරන්නේ පහතරට තේ (Low Grown Teas) මඟිනි. එමනිසා පහතරට තේ නිෂ්පාදනය අඩුවීම ඉදිරියේදී අපනයන ධාරිතාව සීමා කිරීමට සෘජුවම බලපානු ඇත.

පොහොර මිල සහ දේශගුණික තර්ජන

2026 වසරේ මුල් මාස හය තුළ සමස්ත තේ නිෂ්පාදනය කිලෝග්‍රෑම් මිලියන 131.8කට සීමා වී ඇත්තේ පසුගිය වසරේ අගභාගයේදී රටට බලපෑ අයහපත් කාලගුණය සහ 'ඩිට්වා' (Ditwah) සුළි කුණාටුවේ බලපෑම හේතුවෙනි.

මීට අමතරව, ගල්ෆ් කලාපයේ (Middle East) හටගෙන ඇති අලුත්ම භූ-දේශපාලනික නොසන්සුන්තාව හේතුවෙන් ලෝක වෙළඳපොළේ පොහොර මිල අධික ලෙස ඉහළ යාම මෙරට තේ වගාවට තදින්ම බලපා තිබේ. ලංකාවේ තේ නිෂ්පාදනයෙන් බහුතරයකට දායක වන සුළු පරිමාණ තේ වතු හිමියන්, පොහොර මිල දරාගත නොහැකි නිසා වසරේ මුල් කාර්තු දෙක තුළ පොහොර භාවිතය සීමා කර ඇත. මෙහි අහිතකර ප්‍රතිඵල ඉදිරි මාසවලදී අස්වැන්න තවත් අඩුවීමෙන් දැකගත හැකි වනු ඇතැයි කෘෂිකාර්මික අංශ අනතුරු අඟවයි.

භූගෝලීය දේශපාලන අර්බුද හමුවේ වුවද ලෝක වෙළඳපොළේ 'සිලෝන් ටී' (Ceylon Tea) සඳහා පවතින ඉල්ලුම ස්ථාවරව පවතී. නමුත් ලංකාවට අවශ්‍ය ප්‍රමාණයට සැපයුම ලබාදීමට නොහැකි වුවහොත්, කෙන්යාව සහ ඉන්දියාව වැනි තරඟකාරී රටවල් වෙත අපගේ ජාත්‍යන්තර වෙළඳපොළ කොටස ගිලිහී යාමේ බියක් පවතී.

ඉදිරි දැක්ම සහ කළ යුතු දේ

ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රවීණයන් පෙන්වා දෙන්නේ තේ කර්මාන්තයේ කොඳු නාරටිය බඳු වූ සුළු පරිමාණ තේ වතු හිමියන් ඉලක්ක කරගනිමින් රජය විසින් කඩිනම් පොහොර සහනාධාරයක් හෝ ක්‍රමවත් ආධාර වැඩපිළිවෙළක් හඳුන්වා දිය යුතු බවයි. එසේ නොමැති වුවහොත් රටට ලැබෙන විදේශ විනිමය ආදායම තවදුරටත් සීමා වනු ඇත.

තත්ත්වය තවත් බරපතළ කරමින්, වසරේ ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ දරුණු වියළි කාලගුණයක් ඇති කරන 'එල් නිනෝ' (El Niño) තත්ත්වයක් ඇති විය හැකි බවට කාලගුණ අනාවැකි පළවෙමින් පවතී. එමනිසා, නිෂ්පාදන පිරිවැය පාලනය කිරීමට සහ දේශගුණික අවදානම් කළමනාකරණය කිරීමට රජය සහ පෞද්ගලික අංශය එක්ව ඒකාබද්ධ වැඩපිළිවෙළක් සකස් නොකළහොත්, ජූනි මාසයේ ලැබූ තාවකාලික නිෂ්පාදන වර්ධනය හුදෙක් සිහිනයක් පමණක් වනු ඇත.

(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර )

මුලාශ්‍රය

Tea Export Recovery Faces Fresh Threats Despite Production Gains