මූලික අයිතිවාසිකම් කඩවීම සහ අධිකරණ තීන්දුව
රුපියල් මිලියන 1.74ක නඩත්තු මුදල් හිඟයක් නොගෙවීම නිසා මාස 29ක සිරදඬුවමකට යටත්ව සිටි මොහොමඩ් අමීන් මොහොමඩ් නසීම් නමැත්තාට හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ යටතේ ලබා දී තිබූ පොදු සමාව බලරහිත කිරීමට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ඔක්තෝබර් 23 වැනිදා නියෝග කළේය.
අදාළ දඬුවම් ලිහිල් කිරීම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 12(1) වගන්තියෙන් තහවුරු කර ඇති නීතිය ඉදිරියේ සමානාත්මතාවට ඇති අයිතිය ඍජුවම උල්ලංඝනය කිරීමක් බව විනිසුරු ජනක් ද සිල්වා, විනිසුරු සෝභිත රාජකරුණා සහ විනිසුරු සම්පත් කේ.බී. විජේරත්න යන ත්‍රිපුද්ගල විනිසුරු මඩුල්ල ඒකමතිකව තීන්දු කර තිබේ.
මාස දෙකකින් නිදහස් වූ සැමියා සහ බිරිඳගේ අරගලය
කාසි අධිකරණය නිකුත් කළ නඩත්තු නියෝගයක් පැහැර හැරීම නිසා 2024 ජූලි මාසයේදී බන්ධනාගාරගත වූ නසීම්, දෙමසක් ඉක්මවීමටත් පෙර සමාජයට මුදාහැරිණි. ඒ, 2024 සැප්තැම්බර් 12 වැනි දිනට යෙදුණු ජාතික බන්ධනාගාර දිනය නිමිත්තෙන් ප්‍රකාශයට පත්කළ ජනාධිපති පොදු සමාවට මුවාවෙමිනි.
තමන්ට ලැබිය යුතු නීත්‍යානුකූල නඩත්තු මුදල් අහිමි කරමින් සැමියා අසාමාන්‍ය ලෙස මෙලෙස මුදාහැරීමට එරෙහිව ඔහුගේ හිටපු බිරිඳ වන අහමඩ් ජලීල් ෆාර්මිල්ලා බෙගම් අංක 319/2024 දරන මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සම ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවට රැගෙන ආවාය.
ලේඛනගත වචන පටලැවිල්ල සහ පරිපාලන පක්ෂග්‍රාහීත්වය
නඩුවේ කරුණු විමර්ශනයේදී අධිකරණයේ ප්‍රමුඛ අවධානය යොමුවූයේ බන්ධනාගාර භාරදීමේ ලේඛනවල (commitment warrants) සටහන්ව තිබූ වචන භාවිතය කෙරෙහිය. සමාන නඩත්තු මුදල් හිඟයක් හේතුවෙන් සිරගත වූ තවත් සිරකරුවෙකුට හිමිව තිබුණේ සතියක දඬුවම් ලිහිල් කිරීමක් පමණි.
නසීම්ගේ සිරගතවීම හුදෙක් 'දඩයක් නොගෙවීමක්' ලෙස ලිපිගොනුවල සටහන් කර තිබීම පදනම් කරගෙන ඔහුට පූර්ණ නිදහසක් හිමිවීම බරපතළ විෂමාචාරයක් බව විනිසුරු මඩුල්ල පෙන්වා දුන්නේය. ලිපිකරු දෝෂයක් හෝ ලේඛනයක ඇති වචනවල තාක්ෂණික වෙනසක් මත පදනම්ව එක් පුද්ගලයෙකුට අසීමිත වරප්‍රසාදයක් ලබාදීම සාධාරණීකරණය කළ නොහැකි බව අවධාරණය විය.
ඒ අනුව, හිටපු ජනාධිපති රනිල් වික්‍රමසිංහ, අධිකරණ අමාත්‍යාංශයේ ලේකම්වරයා මෙන්ම බන්ධනාගාර කොමසාරිස් ජෙනරාල්වරයා ද පෙත්සම්කාරියගේ මූලික අයිතිවාසිකම් බරපතළ ලෙස උල්ලංඝනය කර ඇති බව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තීන්දු කළේය.
නීතියෙන් සැඟවුණු චූදිතයා සහ විධායකයේ සීමාව
ලබාදුන් සමාව ශුන්‍ය වීමත් සමඟ නසීම්ගේ මුල් මාස 29ක සිරදඬුවම යළි ක්‍රියාත්මක තත්ත්වයට පත්ව ඇත. මේ වන විට අධිකරණයේ පිළිගැනීමට අනුව ඔහු "නීතියෙන් සැඟවී සිටින තැනැත්තෙකු" (fugitive from justice) වන බැවින්, වහාම නීතිය ක්‍රියාත්මක කරන ආයතන වෙත භාරවීම එකම විකල්පය බව තීන්දුවේ පැහැදිලිව දක්වා තිබේ.
මීගමුව මහේස්ත්‍රාත් අධිකරණය නිකුත් කළ මුල් වරෙන්තුව තවදුරටත් වලංගුව පවතින හෙයින්, ඔහුව රඳවාගෙන දඬුවම බලාත්මක කිරීමට බන්ධනාගාර නිලධාරීන්ට ප්‍රමාණවත් බලයක් පවතී. නීත්‍යානුකූල පටිපාටියකට අනුව සියලු කරුණු විමසා බලා ජනාධිපතිවරයෙකුට අනාගතයේදී නව සමාවක් ලබාදීමට ඇති ව්‍යවස්ථාපිත අයිතිය මෙම තීන්දුවෙන් මුළුමනින්ම අහෝසි නොවන බවද අධිකරණය සිහිපත් කර ඇත.