අභ්‍යවකාශ හමුදා දූත ගමනින් ආණ්ඩුවට එල්ලවන ආරක්ෂක පීඩනය

ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදයේ පැසිෆික් අභ්‍යවකාශ බලකායේ (USSPACEFOR-PAC) ඉහළ පෙළේ දූත පිරිසක් ශ්‍රී ලංකාවේ ආරක්ෂක ප්‍රධානීන් හමුවීමත් සමග, මෙරට විදේශ හා ආරක්ෂක ප්‍රතිපත්තිය පිළිබඳ බරපතල සංවාදයක් යළි මතුව තිබේ.

ලුතිනන් කර්නල් ෂුම්පෙයි ෆුජිමුරාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැමිණි මෙම නියෝජිත පිරිස ගුවන් හමුදාපතිවරයා, නාවික හමුදා මාණ්ඩලික ප්‍රධානී ඇතුළු බස්නාහිර සහ දකුණු නාවික ආඥාපතිවරුන් හමුවී සාකච්ඡා පවත්වා ඇත.

සාගර ආරක්ෂාවද? යුද ආධිපත්‍යයද?

නිල නිවේදනවලට අනුව සාකච්ඡා කේන්ද්‍රගතව ඇත්තේ අභ්‍යවකාශ වසම් දැනුවත්භාවය (Space Domain Awareness), චන්ද්‍රිකා සන්නිවේදනය සහ කලාපීය ආරක්ෂක සහයෝගීතාව වැනි තාක්ෂණික කරුණු කෙරෙහිය.

සිවිල් සහ තාක්ෂණික වාසිය: 
මුහුදේ සිදුවන අනතුරු, ස්වභාවික ආපදා, නීතිවිරෝධී මත්ද්‍රව්‍ය ප්‍රවාහනය සහ අනවසර ධීවර බෝට්ටු හඳුනාගැනීමට මෙවැනි චන්ද්‍රිකා නිරීක්ෂණ තාක්ෂණයන් රටකට අත්‍යවශ්‍ය වේ.

මතු කෙරෙන අවදානම: 
ඇමෙරිකානු හමුදාව අනුගමනය කරන "අභ්‍යවකාශ ආධිපත්‍යය" (Space Superiority) මූලෝපාය සාමකාමී තාක්ෂණික භාවිතයට වඩා ඔබ්බට ගිය යුදමය වාසි තකා සැකසුණක් බව ස්වාධීන ආරක්ෂක නිරීක්ෂකයින් පෙන්වා දෙයි.

කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ ප්‍රශ්න කිරීම්

ශ්‍රී ලංකා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයේ ප්‍රධාන ලේකම් වෛද්‍ය ජී. වීරසිංහ නිකුත් කළ නිවේදනයකින් පෙන්වා දෙන්නේ, මහජන විමර්ශනයකින් තොරව මෙරට සන්නද්ධ හමුදා විදේශීය යුද උපායමාර්ගවල කොටස්කරුවන් බවට පත්වීමේ අවදානමක් පවතින බවයි.

මෙම ගමන හුදකලා එකක් නොවන බව පෙන්වා දෙන එම පක්ෂය, 2017 වසරේ අත්සන් තැබූ ACSA ආරක්ෂක ගිවිසුම, මොන්ටානා ජාතික ආරක්ෂක බලකාය සමග පවතින සබඳතා සහ මෑතකදී කොළඹට පැමිණි ඇමෙරිකානු 'USS කැන්බරා' වෙරළබඩ යුද නෞකාවේ සංචාරය එකම දාමයක පුරුක් ලෙස සලකා බැලිය යුතු බව තර්ක කරයි.

නැගෙනහිර රොකට් තොටුපළ සහ සැකය

විදේශීය සමාගම් හෝ ඊශ්‍රායලය වැනි පාර්ශ්වයන්ගේ මැදිහත්වීමෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ නැගෙනහිර වෙරළ තීරයේ අභ්‍යවකාශ රොකට් තොටුපළක් (Spaceport) ඉදිකිරීමට සූදානම් වන බවට පැතිර යන කතාබහ පිළිබඳවද කොමියුනිස්ට් පක්ෂය ප්‍රශ්න කරයි.

එවැනි ව්‍යාපෘතියකට රජය අනුමැතිය ලබාදී ඇති බවට හෝ ඊශ්‍රායලය ඊට සෘජුව සම්බන්ධ බවට මෙතෙක් කිසිදු ස්වාධීන හෝ නෛතික තහවුරු කිරීමක් නොමැත. එහෙත් වාණිජ හෝ පර්යේෂණාත්මක මුවාවෙන් සිදුවන මෙවැනි ගනුදෙනුවල සැබෑ හිමිකාරිත්වය සහ හමුදාමය භාවිතය පිළිබඳව විනිවිදභාවයක් නොමැති වීම මහජන සැකයට ප්‍රධාන හේතුව වී තිබේ.

ජාතික ජන බලවේග රජය හමුවේ ඇති අභියෝගය

1967 එක්සත් ජාතීන්ගේ අභ්‍යවකාශ ගිවිසුමට (Outer Space Treaty) අත්සන් තබා ඇති රටක් ලෙස, අභ්‍යවකාශය තුළ කිසිදු යුදමය හෝ න්‍යෂ්ටික මෙහෙයුමකට ඉඩ නොදීමට ශ්‍රී ලංකාව ජාත්‍යන්තරව බැඳී සිටී.

එක් බල කඳවුරකට පමණක් ඕනෑවට වඩා බර තැබීමෙන් චීනය, රුසියාව සහ ඉරානය වැනි සාම්ප්‍රදායික මිත්‍ර රටවල් සමග පවතින රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සමබරතාව බිඳවැටීමේ හැකියාවක් පවතී. එමනිසා පවතින රජය පහත කරුණු සම්බන්ධයෙන් රටට නිශ්චිත පැහැදිලි කිරීමක් කළ යුතුව ඇත:

1- අභ්‍යවකාශ තොටුපළක් හෝ ඒ ආශ්‍රිත කිසියම් යෝජනාවක් රජයට ලැබී තිබේද?
2- ඊට අදාළව සිදුකර ඇති ශක්‍යතා සහ ජාතික ආරක්ෂක තක්සේරු මොනවාද?
3- විදේශ හමුදා සමග එළඹෙන තාක්ෂණික සහයෝගීතා ගිවිසුම්වල සීමාවන් මොනවාද?

ජාත්‍යන්තර ආරක්ෂක සහයෝගීතාව රටකට අත්‍යවශ්‍ය සාධකයකි. එහෙත් එම සියලු ගනුදෙනු ජාතික ස්වෛරීභාවය සහ නොබැඳි ප්‍රතිපත්තිය රැකෙන පරිදි උපරිම විනිවිදභාවයකින් සිදුවන්නේද යන්න තහවුරු කිරීම පාලකයන්ගේ මූලික වගකීම වේ.


වැඩිදුර තොරතුරු සහ විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර 

ශ්‍රී ලංකා නාවික හමුදා නිල වෙබ් අඩවිය: U.S. Delegation Calls on Navy Chief of Staff  

ශ්‍රී ලංකා ගුවන් හමුදා නිල වාර්තාව: U.S. Space Force Pacific Command Calls on Commander of the Air Force

එක්සත් ජාතීන්ගේ අභ්‍යවකාශ කටයුතු පිළිබඳ කාර්යාලය (UNOOSA): Outer Space Treaty 1967