මහාචාර්යවරුන් සහ විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් 63-65න් ගෙදර යවද්දී විනිසුරුවන්ට පමණක් විශේෂ සැලකීම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 12(1) සමානත්වයේ අයිතිය උල්ලංඝනය කිරීමක්; නීතිඥ සංගමයත් අන්දමන්ද කළ රහසිගත ක්‍රියාවලියක්
මෙරට අධිකරණ පද්ධතියේ ස්වාධීනත්වය සහ අපක්ෂපාතීත්වය සහමුලින්ම විනාශ කරමින්, විධායකය විසින් තමන්ට අවශ්‍ය පරිදි විනිසුරුවන් මෙහෙයවීම සඳහා දියත් කර ඇති "ගැඹුරු රාජ්‍යයක" (Deep State) භයානක ව්‍යවස්ථාමය දේශපාලන උපායමාර්ගයක් පිළිබඳව හිටපු අධිකරණ හා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා කටයුතු අමාත්‍ය, මහාචාර්ය ජී. එල්. පීරිස් විශේෂ ප්‍රකාශයක් කරමින් අනාවරණයක් සිදු කර තිබේ.
ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 107(5) වගන්තිය සංශෝධනය කරමින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවන්ගේ විශ්‍රාම වයස අවුරුදු 65 සිට 67 දක්වාත්, අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවන්ගේ වයස අවුරුදු 63 සිට 65 දක්වාත් වසර දෙකකින් දීර්ඝ කිරීමට ආණ්ඩුව සූදානම් වන අතර, මෙමඟින් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ආයතනවල පැවැත්ම බරපතළ අවදානමකට ලක් වන බව හෙළි වේ.
දේශපාලන Timing සෙල්ලම සහ තෝරා ගැනීම
ආණ්ඩුව පෙන්වා දෙන්නේ ආයු අපේක්ෂාව ඉහළ යාම සහ විනිසුරුවන්ගේ අත්දැකීම් රටට ලබා ගැනීම සඳහා මෙම වයස් සීමාව දීර්ඝ කරන බව වුවද, එහි යටි අරමුණ දේශපාලන වාසි ලබා ගැනීම බව විද්වත් ස්ථාවරයයි.
තමන්ට රිසි සේ තෝරා ගැනීම:
2026 වසරේ මුල් භාගයේදී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවන් තිදෙනෙකු විශ්‍රාම ගොස් ඇත. ආණ්ඩුව මෙම සංශෝධනය ගෙන එන නිශ්චිත කාල වකවානුව (Timing) අනුව, දැනට සේවයේ සිටින විනිසුරුවන්ගෙන් තමන්ට ගැති හෝ හිතවත් පුද්ගලයන්ට පමණක් මෙම වසර දෙකේ වරප්‍රසාදය හිමි කර දීමටත්, අනෙක් අය මඟ හැරීමටත් විධායකයට පූර්ණ බලය ලැබේ.
අතීතයට බලපාන නීතිවල අවදානම:
විශ්‍රාම වයස සංශෝධනය කරන්නේ නම් එය බලපෑ යුත්තේ අලුතින් පත්වන විනිසුරුවන්ට පමණි (Prospective). එසේ නොමැතිව දැනට සිටින විනිසුරුවන්ට බලපාන පරිදි අතීතයට බලපාන අයුරින් (Retroactive) නීති වෙනස් කිරීම හරහා විනිසුරුවන් කෙරෙහි මහජනතාව තබා ඇති අපක්ෂපාතී විශ්වාසය සහමුලින්ම බිඳ වැටේ.
රාජ්‍ය සේවයේ වෙනස්කම් සහ පහළ අධිකරණ තැන් පල් වීම
වෘත්තිකයන්ට නැති වරප්‍රසාදයක්:
විශ්වවිද්‍යාල මහාචාර්යවරුන් 65 දී ද, පිළිකා, වකුගඩු සහ හෘද රෝග පිළිබඳ විශේෂඥ වෛද්‍යවරුන් 63 දී ද, අනෙකුත් රාජ්‍ය දෙපාර්තමේන්තු ප්‍රධානීන් 60 දී ද අනිවාර්යයෙන්ම විශ්‍රාම ගැන්වෙයි. සංවර්ධිත රටවල විනිසුරුවන් 65 න් පසුව සේවය කරන්නේ සමස්ත රාජ්‍ය සේවයේම විශ්‍රාම වයස දීර්ඝ කෙරෙන පොදු සංස්කෘතියක් තුළය. එසේ නොමැතිව විනිසුරුවන් පමණක් වෙන් කර විශේෂ සැලකීම අත්තනෝමතික සහ පක්ෂපාතී ක්‍රියාවකි.
මහේස්ත්‍රාත් සහ මහාධිකරණ විනිසුරුවන්ගේ මං ඇහිරීම:
ඉහළ උසාවිවල විනිසුරුවන්ගේ ධුර කාලය දීර්ඝ කිරීම නිසා, වසර ගණනාවක් කැපවීමෙන් වැඩ කළ මහාධිකරණ, දිස්ත්‍රික් උසාවි සහ මහේස්ත්‍රාත් විනිසුරුවන්ට හිමි විය යුතු සාධාරණ උසස්වීම් (Upward mobility) සහ වෘත්තීය අභිප්‍රේරණය සහමුලින්ම ඇණහිටී.
ව්‍යවස්ථාමය නීතිමය ගැටලුව සහ රහස්‍යභාවය
12(1) වගන්තිය උල්ලංඝනය වීම:
එක් පාර්ශ්වයකට පමණක් අසාධාරණ ලෙස වරප්‍රසාද දීම නිසා අනෙකුත් වෘත්තීය සමිතිවලට ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 12(1) වගන්තිය යටතේ පවතින "නීතිය ඉදිරියේ සියල්ලන්ම සමාන වේ" යන මූලික අයිතිවාසිකම උදෙසා උසාවි යාමට සිදුවේ. එවිට තමන් වෙනුවෙන්ම සැකසූ නීතියක් වෙනුවෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවන්ටම තීන්දුවක් දීමට සිදුවීම ස්වාභාවික යුක්ති ධර්මයට (Natural Justice) පටහැනිය.
ජනතා මතයකින් තොරව හොර රහසේ කිරීම:
විධායක ජනාධිපති ක්‍රමය අහෝසි කිරීම වැනි ප්‍රධාන පොරොන්දු මඟහරිමින් ආණ්ඩුව මෙම සංශෝධනය සිදු කරන්නේ කිසිදු මහජන හෝ සිවිල් සමාජ උපදේශනයකින් තොරවය. ශ්‍රී ලංකා නීතිඥ සංගමය (BASL) මේ පිළිබඳව විමසූ විට, අධිකරණ අමාත්‍යවරයා පවා කැබිනට් මණ්ඩලයේ මෙවැන්නක් සාකච්ඡා වී නැතැයි පවසමින් වගකීමෙන් මඟහැර තිබේ.
මෙම අත්තනෝමතික ව්‍යවස්ථාමය වෙනස්කම ක්‍රියාත්මක වුවහොත් එය මෙරට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ආයතනවල මෙන්ම පුරවැසියන්ගේ මූලික අයිතිවාසිකම්වල අවසානය සනිටුහන් කරනු ඇති බව ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.
