විද්යුත් වාහන ආරෝපණ පද්ධතිවල තඹ සොරාගැනීමේ නව රැල්ලක් හේතුවෙන් ඕස්ට්රේලියාවේ පොදු යටිතල පහසුකම් දැඩි අවදානමක.
ඕස්ට්රේලියාවේ වික්ටෝරියා ප්රාන්තයේ බැලරැට් (Ballarat) නගරයේ පිහිටි ප්රධාන විද්යුත් වාහන ආරෝපණ මධ්යස්ථානයක තිබූ අතිනවීන ටෙස්ලා (Tesla Superchargers) පද්ධති 20ක ආරෝපණ රැහැන් කපා සොරාගෙන ගොස් තිබේ.
ලූකස් (Lucas) සාප්පු සංකීර්ණය අසල සවිකර තිබූ මෙම චාජර් පද්ධතියට අමතරව, වෙන්ඩූරි (Wendouree) ප්රදේශයේ තවත් ආරෝපණ ඒකක 6ක් සහ මෝටර් රථ අලෙවි මධ්යස්ථානයක ඒකක 2ක් ද මෙලෙස විනාශ කර ඇති බව වාර්තා වේ.
පොදු ප්රවාහනයට සහ මගීන්ට එල්ල වූ බලපෑම
මෙම සිදුවීමෙන් පසු ප්රදේශයේ විද්යුත් වාහන හිමිකරුවන් දැඩි අපහසුතාවට පත්ව ඇති අතර, කඩිනමින් අලුත්වැඩියා කටයුතු ආරම්භ කිරීමට පියවර ගෙන ඇත.
මීට සමගාමීව බැලරැට් සහ බැලන් අතර ධාවනය වන දුම්රිය මාර්ගයේ සංඥා පද්ධතියක දෝෂයක් හේතුවෙන් දුම්රිය ගමන් වාර අවලංගු කෙරිණි.
දුම්රිය මගීන් වෙනුවෙන් විශේෂ බස් රථ යෙදවීමට ප්රවාහන බලධාරීන්ට සිදුවිය.
එම බිඳවැටීමට ද තඹ රැහැන් සොරාගැනීම හේතු වී දැයි වික්ටෝරියා බලධාරීන් පරීක්ෂණ පවත්වයි.
විශේෂඥ අනතුරු ඇඟවීම
ස්වින්බර්න් තාක්ෂණ විශ්වවිද්යාලයේ (Swinburne University) ප්රවාහන තාක්ෂණය පිළිබඳ මහාචාර්ය හුසේන් දියා පෙන්වා දෙන්නේ, මෙය රටේ යටිතල පහසුකම් කෙරෙහි ඍජුව බලපාන බරපතළ ප්රවණතාවක් බවයි.
පොදු ආරෝපණ පද්ධති ඉලක්ක කරගනිමින් සිදුවන මෙවැනි සොරකම් හේතුවෙන් විද්යුත් වාහන (EV) භාවිතය කෙරෙහි පාරිභෝගික විශ්වාසය පළුදු වන බව ඔහු සඳහන් කරයි.
වික්ටෝරියා, නිව් සවුත් වේල්ස් සහ ක්වීන්ස්ලන්තය යන ප්රාන්තවල ද මෙවැනි සිදුවීම් වාර්තා වී ඇති බව හෙළිව තිබේ.
ආර්ථිකයට සිදුවන වාර්ෂික පාඩුව
ජාත්යන්තර වෙළෙඳපොළේ තඹ සඳහා පවතින ඉහළ ඉල්ලුම සහ මිල ඉහළ යාම හේතුවෙන් මෙම සොරකම් රැල්ල වර්ධනය වී ඇති බව විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
දකුණු ඕස්ට්රේලියා ප්රාන්තයේ ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්රයේ ලෝහ සොරකම් හේතුවෙන් වසරකට සිදුවන පාඩුව ඇස්තමේන්තුගත ඩොලර් මිලියන 70ක් (රුපියල් බිලියන 14කට ආසන්න අගයක්).
ක්වීන්ස්ලන්ත ප්රාන්තයේ බලශක්ති සැපයුම් පද්ධතිවලට වසරකට ඩොලර් මිලියන 4.5ක පමණ හානියක් සිදුවේ.
පාඩුව අවම කරගැනීම සඳහා භූගත තඹ රැහැන් වෙනුවට වටිනාකමින් අඩු ඇලුමිනියම් රැහැන් ආදේශ කිරීමට බලධාරීන්ට සිදුව ඇත.
ගෝලීය පාඩම සහ ශ්රී ලංකාවේ සන්දර්භය
සංවර්ධිත රටවල පවා මෙවැනි පොදු දේපළ කොල්ලකෑම් ඉහළ යමින් පවතින පසුබිමක, බලශක්ති සංක්රාන්තිය සහ විද්යුත් ප්රවාහන සේවා (E-Mobility) ප්රවර්ධනය කිරීමට උත්සාහ කරන ශ්රී ලංකාව වැනි රටවලට ද මෙය ප්රබල පූර්වාදර්ශයකි.
ශ්රී ලංකාවේ දුම්රිය සංඥා පද්ධති, විදුලිබල මණ්ඩලයේ සම්ප්රේෂණ රැහැන් සහ ටෙලිකොම් රැහැන් සොරකම් කිරීම් හේතුවෙන් දේශීය ආර්ථිකයට වරින් වර දැඩි බලපෑම් එල්ල වේ.
පොදු ආරෝපණ මධ්යස්ථාන දිවයින පුරා ව්යාප්ත කිරීමේදී අධි-ආරක්ෂිත කැමරා පද්ධති, ස්වයංක්රීය අනතුරු ඇඟවීමේ සංඥා සහ ලෝහ ප්රතිචක්රීකරණ වෙළෙඳපොළ නියාමනය කිරීමේ වැදගත්කම මෙමගින් මනාව පැහැදිලි කෙරේ.
වැඩිදුර තොරතුරු මූලාශ්ර:
The Noticer News වාර්තාව
The Courier Ballarat වාර්තාව
