සමාව, යුක්තිය සහ බලය: ඥානසාර හිමියන්ගේ සිද්ධියෙන් මතුවන දේශපාලනික අභියෝගය
ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමියන් නැවත සිරගත කිරීමෙන් පසුව මතුව ඇති දේශපාලන තත්ත්වය විග්‍රහ කිරීමේදී, එය එක් භික්ෂුවකගේ නිදහස පිළිබඳ ප්‍රශ්නයකට සීමා කිරීම ප්‍රමාණවත් නොවේ. මෙහිදී වඩාත් වැදගත් වන්නේ නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ක්‍රියාවලියක් ආගමික අනන්‍යතාව පිළිබඳ මතභේදයක් බවටත්, එම මතභේදය ආණ්ඩුවට එරෙහි දේශපාලන බලමුළු ගැන්වීමකට අවස්ථාවක් බවටත් පරිවර්තනය වන ආකාරයයි. එමෙන්ම, වර්තමානයේ සීමිත ලෙස පෙනෙන මෙම විරෝධය අනාගතයේ පුළුල් දේශපාලන ව්‍යාපාරයක් බවට පත්විය හැකිද යන්නත් ආණ්ඩුවේ දේශපාලන උපායමාර්ගය විග්‍රහ කිරීමේදී සැලකිල්ලට ගත යුතුය.
මෙහි අපගේ මූලික තර්කය වන්නේ ආණ්ඩුවට මෙම ප්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙන් නීතියේ ආධිපත්‍යය අත්හැරිය නොහැකි සේම, එය හුදෙක් නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ තාක්ෂණික ගැටලුවක් ලෙස සලකා දේශපාලන හා සමාජීය ප්‍රතිවිපාක නොසලකා හැරීමටද නොහැකි බවයි. ඥානසාර හිමියන්ට සමාව ලබා දීම හෝ නොදීම පිළිබඳ තීරණය මේ අනුව නීතිමය, සදාචාරාත්මක සහ දේශපාලනික අර්ථ තුනක් එකට සම්බන්ධ කරන ප්‍රශ්නයකි.
නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීම හා ආගමික අනන්‍යතාව පිළිබඳ ගැටුම
ඥානසාර හිමියන්ට පෙර ලබා දුන් ජනාධිපති සමාව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් නීතිවිරෝධී බවට තීරණය කිරීමෙන් පසුව, අදාළ සිරදඬුවම ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා අධිකරණ නියෝග නිකුත් විය. ඒ අනුව උන්වහන්සේ නැවත සිරගත කිරීම වර්තමාන ආණ්ඩුව විසින් නිර්මාණය කළ දේශපාලන දඬුවමක් ලෙස අර්ථකථනය කිරීම නිවැරදි නොවේ. එය අධිකරණ ක්‍රියාවලියක ප්‍රතිඵලයකි.
එහෙත් ඥානසාර හිමියන් වෙනත් නඩු කටයුත්තක් සඳහා අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළ අවස්ථාවේ සිවුර වෙනුවට සාමාන්‍ය සිරකරු ඇඳුමින් සැරසී සිටීම විශාල සමාජීය හා ආගමික මතභේදයක් ඇති කළේය. මහානායක හිමිවරුන් ඒ සම්බන්ධයෙන් සිය අවධානය යොමු කළ අතර, භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සම්ප්‍රදායික අනන්‍යතාව සහ බන්ධනාගාර නීති අතර සම්බන්ධතාව පිළිබඳ ප්‍රශ්නය දේශපාලන සාකච්ඡාවේ මධ්‍යයට පැමිණියේය.
මෙහිදී වැදගත් වෙනසක් හඳුනාගත යුතුය. ඥානසාර හිමියන් සිරගත කිරීමේ නීතිමය පදනම පිළිබඳ ප්‍රශ්නයත්, සිරගතව සිටින භික්ෂුවකට අදාළ ඇඳුම් හා ආගමික සම්ප්‍රදායන් සම්බන්ධයෙන් අනුගමනය කළ යුතු ක්‍රියාපටිපාටිය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයත් එකම දෙයක් නොවේ.
යම් පුද්ගලයකුට නීත්‍යනුකූලව දඬුවම් නියම වී තිබීමෙන් ඔහුගේ සියලු ආගමික හා මානුෂීය අවශ්‍යතා නොසලකා හැරිය යුතු බවක් අදහස් නොවේ. ඒ හා සමානව, පුද්ගලයකු භික්ෂුවක් වීමෙන් ඔහුට අදාළ නීතිමය වගකීම් අහෝසි වන්නේද නැත.
එබැවින් මෙම සිද්ධිය තුළ ආරම්භයේ සිටම වෙනස් ප්‍රශ්න දෙකක් පැවතිණි: නීතිය අනුව සිරදඬුවම ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ එම දඬුවම විඳින භික්ෂුවකට සැලකීමේදී ආගමික අනන්‍යතාවට ගරු කිරීම. දෙවැනි ප්‍රශ්නය පළමු ප්‍රශ්නයට එරෙහිව ස්ථානගත වූ විට, නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ක්‍රියාවලිය ආගමික අගෞරවයක් පිළිබඳ චෝදනාවක් බවට පරිවර්තනය විය හැකිය.
මෙම පරිවර්තනය දේශපාලන වශයෙන් වැදගත් වන්නේ එතැන් සිට සිදුවීමේ අර්ථය වෙනස් වන බැවිනි. මුලදී අධිකරණ තීන්දුවක් ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබඳ වූ ප්‍රශ්නයක්, පසුව භික්ෂු සමාජයේ ගෞරවය, බෞද්ධ අනන්‍යතාව සහ ආණ්ඩුවේ ආකල්පය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් බවට පත්වේ. එමඟින් විවිධ දේශපාලන බලවේගවලට එකිනෙකට වෙනස් අරමුණු සඳහා මෙම සිද්ධිය භාවිත කිරීමට අවකාශයක් නිර්මාණය වේ.
ජනාධිපතිවරයාගේ ප්‍රතිචාරය
මෙම තත්ත්වය හමුවේ ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා 2026 ඔක්තෝබර් 8 වැනිදා මහා සංඝරත්නයේ නියෝජිතයන් සමඟ සාකච්ඡා කළේය. සිරගත භික්ෂූන් වහන්සේලා බන්ධනාගාරයේ සිටින විට සහ අධිකරණයට හෝ වෙනත් ස්ථානවලට ගෙන යන විට අනුගමනය කළ යුතු ක්‍රියාපටිපාටිය පිළිබඳව පවතින නීති හා රෙගුලාසි සමාලෝචනය කිරීමට කමිටුවක් පත් කරන බවද ජනාධිපතිවරයා ප්‍රකාශ කළේය. අදාළ නිර්දේශ ඉදිරිපත් කිරීමට කමිටුවට සති දෙකක කාලයක් ලබා දී තිබිණි. ඔක්තෝබර් 14 වැනිදා එම කමිටුවේ අතුරු වාර්තාව ජනාධිපති ලේකම්වරයා වෙත භාර දී ඇති බව වාර්තා විය.
ජනාධිපතිවරයාගේ ප්‍රතිචාරය තුළ අවධානයට ලක් කළ යුතු කරුණක් තිබේ. ඔහු ප්‍රකාශ කළේ පවතින නීති තිබියදී පුද්ගලයකු වෙනුවෙන් විශේෂ නියෝග ලබා දීමට සූදානම් නොවන බවත්, පවතින නීති වර්තමාන තත්ත්වයට නොගැළපේ නම් නිසි ක්‍රියාපටිපාටිය අනුව ඒවා සංශෝධනය කළ යුතු බවත්ය.
මෙම ප්‍රකාශය නීතියේ ආධිපත්‍යය පිළිබඳ ස්ථාවරයක් ලෙස විග්‍රහ කළ හැකිය. එහෙත් ඒ සමඟම එය දේශපාලන ගැටුමක් කළමනාකරණය කිරීමේ ක්‍රමයක්ද වේ. ජනාධිපතිවරයා එක් පුද්ගලයකුට විශේෂ වරප්‍රසාදයක් ලබා දීම වෙනුවට, අදාළ ගැටලුව පොදු නීතිමය හා පරිපාලනමය ප්‍රශ්නයක් ලෙස සලකා බැලීමට පියවර ගෙන තිබේ.
මෙය ඥානසාර හිමියන්ට සමාව ලබා දීමකට සමාන නොවේ. භික්ෂූන් වහන්සේලා බන්ධනාගාරයේදී හෝ අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන අවස්ථාවලදී අනුගමනය කළ යුතු ක්‍රියාපටිපාටිය සංශෝධනය කිරීම එක් ප්‍රශ්නයකි. අධිකරණ තීන්දුවකින් නියම වූ සිරදඬුවමෙන් පුද්ගලයකු නිදහස් කිරීම තවත් ප්‍රශ්නයකි.
මෙම වෙනස ආණ්ඩුවේ දේශපාලන ප්‍රතිචාරය අවබෝධ කරගැනීමට වැදගත්ය. එමගින් ආගමික සම්ප්‍රදායන් පිළිබඳ මතුව ඇති විරෝධයට ප්‍රතිචාර දැක්වීමට ආණ්ඩුවට හැකි වන අතරම, එක් පුද්ගලයකු වෙනුවෙන් නීතියෙන් බැහැර නියෝගයක් ලබා දීමෙන් වැළකී සිටීමටද හැකි වේ.
නීති සංශෝධනයක් සිදු කරන විට එහි අන්තර්ගතය තීරණාත්මකය. එය සියලු අදාළ අවස්ථාවලට සාධාරණව අදාළ වන පොදු ක්‍රියාපටිපාටියක් සකස් කිරීමක් විය යුතුය. එක් පුද්ගලයකුගේ සිද්ධියට ප්‍රතිචාර වශයෙන් නීතිය වෙනස් කරන විට, එම සංශෝධනය අනාගතයේදී වෙනත් සිරගත භික්ෂූන් වහන්සේලාටද අදාළ වන්නේ කෙසේද, එහිදී බන්ධනාගාර පරිපාලනයේ වගකීම් මොනවාද සහ නීතිය ඉදිරියේ සමානාත්මතාව ආරක්ෂා වන්නේ කෙසේද යන ප්‍රශ්න පැහැදිලි විය යුතුය.
සමාව දීමේ දාර්ශනික උභතෝකෝටිකය
මෙම දේශපාලන ප්‍රශ්නයේ ගැඹුරට පිවිසීම සඳහා සමාව දීම පිළිබඳ දාර්ශනික ගැටලුව වෙත අවධානය යොමු කළ යුතුය. සමාව යනු වරදක් නොවූවා සේ සැලකීමක් නොවේ. වරදකරුට නැවත කිසිදු වගකීමක් නොමැති බව ප්‍රකාශ කිරීමක්ද නොවේ. සමාව දීමේ අර්ථය මතුවන්නේ වරද පිළිබඳ අවබෝධය සහ එහි ප්‍රතිවිපාක පිළිගන්නා අතරම, එම වරදට ප්‍රතිචාර දැක්වීමේ වෙනත් හැකියාවක් සොයා බැලීමට සිදුවන විටය.
මෙහි ඇති උභතෝකෝටිකය වන්නේ සමාව දීමේ හැකියාව සම්පූර්ණයෙන් වසා දැමුවහොත්, වරද කළ පුද්ගලයකුට වෙනස් වීමට හෝ නැවත සමාජයට එක්වීමට ඇති ඉඩකඩ අහිමි විය හැකි වීමයි. සමාව දීමේ නාමයෙන් වරදේ බරපතළකම, වින්දිතයන්ගේ අයිතිවාසිකම් සහ නීතියේ අධිකාරිය නොසලකා හැරියහොත්, සමාව යුක්තියට එරෙහි වරප්‍රසාදයක් බවට පත්විය හැකිය.
සමාව දීම පිළිබඳ වියහැකිභාවය පරීක්ෂා කිරීමට අපට සිදුවෙයි. සමහරවිට, සමාව දිය හැක්කේ සමාව දීමට පහසු වරදකට පමණක් නම්, සමාව යන සංකල්පයේ ගැඹුරු සදාචාරාත්මක අර්ථය සීමා වේ. එහෙත් මෙම අදහස රාජ්‍යය විසින් සෑම වරදකටම කොන්දේසි විරහිතව සමාව දිය යුතු බවට පරිවර්තනය කළ නොහැකිය. රාජ්‍යයේ සමාව දීමේ බලය නීතිමය වගකීම්, සමානාත්මතාව සහ මහජන විශ්වාසය සමඟ බැඳී පවතී.
බෞද්ධ සදාචාරය තුළ කරුණාව සහ ද්වේෂයෙන් මිදීම පිළිබඳ ඉගැන්වීම්ද මෙහිදී වැදගත් වේ. කරුණාව යනු වගවීමෙන් නිදහස් කිරීමක් නොවේ. වරද කළ පුද්ගලයකුගේ වෙනස් වීමේ හැකියාව පිළිගන්නා අතරම, ඔහුගේ ක්‍රියාවන්ගෙන් පීඩාවට පත් වූ අයගේ අත්දැකීම්ද සලකා බැලිය යුතුය.
ඥානසාර හිමියන්ට සමාව ලබා දීමේ ප්‍රශ්නයේදී, සමාව දීමේ දාර්ශනික හැකියාව ප්‍රතික්ෂේප කිරීම අවශ්‍ය නොවේ. සමාව ලබා දීම සාධාරණ වන්නේ කුමන පදනමක් මතද යන්න විමසීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. එය ආගමික ගෞරවය, දේශපාලන බලය හෝ ජනතා පීඩනය මත පමණක් තීරණය කළ නොහැකිය.
ආණ්ඩුවේ යථාර්ථවාදී දේශපාලන ගැටලුව
ඥානසාර හිමියන්ගේ සිද්ධිය වර්තමාන ආණ්ඩුවට නව දේශපාලන අභියෝගයක් නිර්මාණය කර ඇත්තේ මෙහිදීය. ආණ්ඩුව නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ස්ථාවරය පවත්වාගෙන යාමට උත්සාහ කරන අතරම, එම ක්‍රියාවලිය ආගමික අනන්‍යතාවට එරෙහි ක්‍රියාවක් ලෙස අර්ථකථනය වීම වැළැක්වීමටද සිදුව තිබේ.
මෙය දේශපාලන යථාර්ථවාදයේ දෘෂ්ටිකෝණයෙන් විමසා බැලිය හැකිය. රාජ්‍යයක් පවත්වාගෙන යාම යනු නීති ක්‍රියාත්මක කිරීම පමණක් නොවේ. එම නීති ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් ඇතිවන සමාජීය ප්‍රතිචාර, බලවේග අතර සම්බන්ධතා සහ අනාගත දේශපාලන ප්‍රතිවිපාකද කළමනාකරණය කළ යුතුය.
දේශපාලන යථාර්ථවාදය යනු ජනතා පීඩනයට යටත් වීම නොවේ. එය බල සම්බන්ධතා පිළිබඳ යථාර්ථය අවබෝධ කරගනිමින්, රාජ්‍යයේ දිගුකාලීන අරමුණු ආරක්ෂා කරන ආකාරයෙන් තීරණ ගැනීමයි.
ISHARA S. KODIKARA/AFP via Getty Images
ඥානසාර හිමියන්ගේ සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් ආණ්ඩුවට විකල්ප කිහිපයක් තිබේ. සමාව ලබා දීමෙන් විරෝධයේ කොටසක් සමනය විය හැකි නමුත්, එය නීතියේ සමානාත්මතාව පිළිබඳ ප්‍රශ්න මතු කළ හැකිය. සමාව ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන් නීතිමය ස්ථාවරය පවත්වා ගත හැකි නමුත්, එම තීරණය ආගමික ගෞරවය පිළිබඳ පුළුල් දේශපාලන ගැටුමක් බවට පරිවර්තනය කිරීමට විවිධ බලවේග උත්සාහ කළ හැකිය. නීතිමය හා පරිපාලන ක්‍රියාපටිපාටි සංශෝධනය කිරීමෙන් අදාළ ආගමික සංවේදීතාවට ප්‍රතිචාර දැක්විය හැකි නමුත්, එය සිරදඬුවම අහෝසි කිරීමකට සමාන නොවේ.
ආණ්ඩුවේ අභියෝගය වන්නේ මෙම විකල්පවල ප්‍රතිවිපාක සලකා බලා, එකක් තෝරාගැනීමෙන් අනෙකුත් සියලු ප්‍රශ්න විසඳේ යැයි නොසිතීමයි. යම් ප්‍රශ්නයක් සම්බන්ධයෙන් නීතිමය වශයෙන් නිවැරදි ස්ථාවරයක් ගැනීම සහ එම ස්ථාවරය සමාජය තුළ පිළිගත හැකි ආකාරයෙන් පැහැදිලි කිරීම එකිනෙකට වෙනස් වගකීම් දෙකකි.
කුඩා විරෝධයක් අනාගත දේශපාලන බලවේගයක් බවට පත්විය හැකිද?
මෙම සිද්ධිය තුළ දිගුකාලීන දේශපාලන වැදගත්කමක් ඇති තවත් කරුණක් වන්නේ නැගී එන බෞද්ධ ජාතිකවාදී බලමුළු ගැන්වීමයි. වර්තමානයේ මෙම විරෝධය කොතරම් පුළුල්ද යන්න පමණක් සැලකිල්ලට ගෙන එහි අනාගත බලපෑම තක්සේරු කළ නොහැකිය. දේශපාලන ව්‍යාපාරයක බලය තීරණය වන්නේ එයට සහාය දක්වන පුද්ගලයන්ගේ සංඛ්‍යාවෙන් පමණක් නොවේ. එය විවිධ සමාජීය අසන්තෘප්තතා එකට සම්බන්ධ කිරීමට, පොදු සංකේතයක් නිර්මාණය කිරීමට සහ ආණ්ඩුවේ ක්‍රියාකාරිත්වය පිළිබඳ පුළුල් අර්ථකථනයක් ගොඩනැඟීමට ඇති හැකියාවෙන්ද තීරණය වේ.
ඥානසාර හිමියන්ගේ සිද්ධිය එවැනි සංකේතයක් බවට පත්වීමේ හැකියාවක් තිබේ. එමගින් භික්ෂු සමාජයේ ගෞරවය, බෞද්ධ අනන්‍යතාව, ආණ්ඩුවේ ආකල්පය සහ ජාතිකවාදී දේශපාලනය අතර සම්බන්ධතා එකම කතිකාවක් තුළට ගෙන ඒමට හැකිය.
එම හැකියාව අනිවාර්යයෙන්ම අනාගතයේ විශාල දේශපාලන ජයග්‍රහණයක් ඇති කරන බවට නිගමනය කළ නොහැකිය. එවැනි ව්‍යාපාරයක දිගුකාලීන බලපෑම රඳා පවතින්නේ එහි සංවිධානමය ශක්තිය, සමාජයේ අනෙකුත් ගැටලු සමඟ සම්බන්ධ වීමේ හැකියාව සහ පුළුල් ජන සහායක් ගොඩනැඟීමේ හැකියාව මතය.
ආණ්ඩුවට මෙම ප්‍රවණතාව නොසලකා හැරීම සුදුසු නොවේ. අද එක් සිද්ධියක් වටා ගොඩනැඟෙන විරෝධයක් හෙට වෙනත් දේශපාලන ප්‍රශ්න සමඟ සම්බන්ධ විය හැකිය. ආණ්ඩුවේ යථාර්ථවාදී ප්‍රවේශය විය යුත්තේ විරෝධතාවට අධික ලෙස ප්‍රතිචාර දක්වා එය තවත් පුළුල් කිරීම හෝ එය සුළු සිදුවීමක් ලෙස සලකා නොසලකා හැරීම නොවේ. එම බලවේගය ගොඩනැඟෙන සමාජීය හා දේශපාලන පසුබිම අවබෝධ කරගනිමින්, නීතියේ සමානාත්මතාව ආරක්ෂා කරන සහ ආගමික ගැටුම් පුළුල් වීම වැළැක්වීමට උපකාරී වන ප්‍රතිචාරයක් සකස් කිරීමයි.
LAKRUWAN WANNIARACHCHI/AFP via Getty Images
විපක්ෂයේ දේශපාලන අවකාශය සහ අවස්ථාවාදයේ සීමා
ඥානසාර හිමියන්ගේ සිද්ධිය විපක්ෂයේ දේශපාලන ක්‍රියාකාරිත්වය සම්බන්ධයෙන්ද ප්‍රශ්න මතු කරයි. ආණ්ඩුවේ ක්‍රියාකාරිත්වය විවේචනය කිරීමට විපක්ෂයට ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අයිතියක් තිබේ. මෙම සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් විවිධ විපක්ෂ කණ්ඩායම් සෘජුව හෝ වක්‍රව ක්‍රියා කරන ආකාරය එකම දේශපාලන සැලැස්මක් ලෙස උපකල්පනය කළ නොහැකිය.
මෙහිදී වැදගත් වන්නේ කවුරුන් මෙම ව්‍යාපාරය මෙහෙයවනවාද යන්න පමණක් නොවේ. එම ව්‍යාපාරය විපක්ෂයේ ඇතැම් බලවේගවලට භාවිත කළ හැකි දේශපාලන අවකාශයක් නිර්මාණය කරන්නේ කෙසේද යන්නයි. ආගමික ගෞරවය පිළිබඳ ගැටලුවක් ආණ්ඩුවේ දේශපාලන ස්වභාවය ප්‍රශ්න කරන පුළුල් කතිකාවක් බවට පත් කළ හැකි නම්, එය ආණ්ඩුවට එරෙහි බලමුළු ගැන්වීමේ මෙවලමක් විය හැකිය.
විපක්ෂය මෙම අවස්ථාව භාවිත කළ යුත්තේ පටු දේශපාලන වාසියක් සඳහා පමණක් නොවේ. ජනාධිපති සමාව ලබා දීමේ බලය භාවිත කළ යුතු ආකාරය, නීතියේ සමානාත්මතාව, වින්දිතයන්ගේ අයිතිවාසිකම් සහ ආගමික සම්ප්‍රදායන්ට ගරු කිරීම යන ප්‍රශ්න පිළිබඳ මූලධර්ම මත පදනම් වූ ස්ථාවරයක් ඉදිරිපත් කිරීම විපක්ෂයේද වගකීමකි.
එසේ නොමැතිව, ආණ්ඩුවට එරෙහි වීමට අවශ්‍ය සෑම සිද්ධියක්ම අවස්ථාවක් ලෙස භාවිත කරන්නේ නම්, යුක්තිය පිළිබඳ මූලික ප්‍රශ්නය දේශපාලන තරගයේදී යටපත් විය හැකිය. මෙම ප්‍රශ්නය සම්බන්ධයෙන් විපක්ෂයේ වගකීම වන්නේ ආණ්ඩුව විවේචනය කිරීම පමණක් නොව, සියලු පුරවැසියන්ට සමානව අදාළ වන නීතිමය හා සදාචාරාත්මක නිර්ණායක ආරක්ෂා කිරීමයි.
සමාව දීමේ බලය සහ රාජ්‍යයේ දේශපාලන වගකීම
ඥානසාර හිමියන්ගේ සිද්ධිය තුළ සමාව, කරුණාව සහ යුක්තිය පිළිබඳ දාර්ශනික ප්‍රශ්නයත්, ආණ්ඩුවේ දේශපාලන උපායමාර්ගය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයත් එකිනෙකින් වෙන් කළ නොහැකි ලෙස සම්බන්ධ වී තිබේ. සමාව දීමේ හැකියාව සම්පූර්ණයෙන් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම සදාචාරාත්මකව අසම්පූර්ණ විය හැකි සේම, සමාව දීමේ නාමයෙන් නීතියේ සමානාත්මතාව නොසලකා හැරීමද යුක්තියට අහිතකරය.
ඒ අනුව ආණ්ඩුවේ වගකීම වන්නේ ඥානසාර හිමියන්ට සමාව ලබා දීම හෝ නොදීම පිළිබඳ තීරණය දේශපාලන පීඩනයේ තීව්‍රතාව මත පදනම් නොකිරීමයි. එම තීරණය නීතිමය පදනම, සාධාරණත්වය, වගවීම සහ සමාජීය ප්‍රතිවිපාක මත ගොඩනැඟිය යුතුය. භික්ෂු සමාජයේ ආගමික සංවේදීතාවන්ට ගරු කිරීම සහ සිරගත භික්ෂූන් සම්බන්ධ පොදු ක්‍රියාපටිපාටි සකස් කිරීම වෙනම ප්‍රශ්නයක් ලෙස සලකා බැලිය හැකිය.
දේශපාලන යථාර්ථවාදය අපට මතක් කර දෙන්නේ ආණ්ඩුවක් තමන්ගේ නීතිමය ස්ථාවරය පමණක් නොව, එම ස්ථාවරය වටා ඇති බල සම්බන්ධතා සහ අනාගත ප්‍රතිවිපාකද අවබෝධ කරගත යුතු බවයි. එම යථාර්ථවාදය නීතිය අත්හැරීමට හෝ දේශපාලන වාසිය වෙනුවෙන් විශේෂ වරප්‍රසාද ලබා දීමට හේතුවක් නොවිය යුතුය.
මෙම සිද්ධියේ සැබෑ දේශපාලන වැදගත්කම ඇත්තේ ඥානසාර හිමියන්ට සමාව ලැබේද නැද්ද යන ප්‍රතිඵලය තුළ පමණක් නොවේ. එය ආණ්ඩුවට නීතියේ ආධිපත්‍යය ආරක්ෂා කරමින්, ආගමික හා ජාතිකවාදී බලමුළු ගැන්වීම කළමනාකරණය කිරීමට ඇති හැකියාව පිළිබඳ පරීක්ෂණයකි. විපක්ෂයට මෙම සිද්ධිය අවස්ථාවාදී දේශපාලන වාසියක් වෙනුවෙන් පමණක් භාවිත නොකර, යුක්තිය සහ නීතියේ සමානාත්මතාව පිළිබඳ මූලධර්ම මත පදනම් වූ ස්ථාවරයක් ඉදිරිපත් කිරීමට ඇති හැකියාව පිළිබඳ පරීක්ෂණයකි.
සමාව දීමේ අර්ථය යුක්තිය අහෝසි කිරීම නොවන අතර, යුක්තිය ආරක්ෂා කිරීමේ අර්ථය කරුණාව ප්‍රතික්ෂේප කිරීමද නොවේ. මේ දෙකම දේශපාලන බලය ලබා ගැනීමේ මෙවලම් බවට පත් වූ විට, රාජ්‍යය මුහුණ දෙන සැබෑ අභියෝගය වන්නේ කවර පාර්ශ්වයකට ජයග්‍රහණයක් ලබා දීමද යන්න නොව, නීතියේ සමානාත්මතාව සහ සමාජීය සහජීවනය ආරක්ෂා කළ හැකි දේශපාලන අවකාශයක් පවත්වා ගැනීමයි.
(සටහන | ආචාර්ය අතුලසිරි සමරකෝන්)
Digital creator
Lecturer at Open University of Sri Lanka
Former Teaching assistant at University of Colombo
(උපුටා ගැනීම - Athulasiri Samarakoon ගේ ෆේස්බුක් පිටුවෙන්)
