ඉරාන ජෙට් ඉන්ධන මියන්මාරයට ගලාගිය හොර පාර

ඩොලර් මිලියන 15ක ව්‍යාජ ලියකියවිලි

ජාත්‍යන්තර සම්බාධක නොතකා ඉරානයේ බන්දර් අබ්බාස් වරායෙන් පැටවූ ගුවන් යානා ඉන්ධන තොග, දකුණු අප්‍රිකාවෙන් ගෙන්වූ ඩීසල් ලෙස ව්‍යාජ ලෙස ලේබල් කර මියන්මාරයට ගොඩබා තිබේ.

මියන්මාරයේ Dynamic Wave සමාගම සහ තායිලන්තයේ Tawan-Oil Trading ආයතනය අතර අත්සන් තැබුණු ඩොලර් මිලියන 15.8 ක ගිවිසුමකට අනුව පසුගිය දෙසැම්බරයේදී Reef නමැති නෞකාවෙන් මෙම තොගය රැගෙනවිත් ඇත.

එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සහ Vortexa සමුද්‍රීය දත්ත තහවුරු කරන්නේ එම වකවානුවේදී දකුණු අප්‍රිකාව සහ මියන්මාරය අතර කිසිදු නීත්‍යානුකූල ඩීසල් වෙළඳාමක් සිදුවී නොමැති බවයි.

චන්ද්‍රිකා ඇසට හසුවූ රහස් නාවික ගමන

නෞකාවේ ගමන් මග චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණය ඔස්සේ නිරීක්ෂණය කළ SynMax Intelligence බුද්ධි ආයතනය පෙන්වා දෙන්නේ නෞකාව ඉරාන වරායකින් ගමන් ආරම්භ කර ඇති බවයි.

නෞකාවෙන් ලබාගත් ඉන්ධනවල ඝනත්වය සහ තාක්ෂණික පිරිවිතර පරීක්ෂා කළ විශේෂඥයින් තහවුරු කරන්නේ ඒවා සාමාන්‍ය වාහන ඩීසල් නොව ජෙට් යානා ඉන්ධන බවයි.

ගෝලීය වෙළඳපොළේ ඩීසල් මිළ දර්ශකයට වඩා 50%කටත් වැඩි මිලක් මෙම තොගය වෙනුවෙන් ගෙවා තිබීමෙන්ද මෙම සැඟවුණු මිලදී ගැනීමේ අසාමාන්‍ය ස්වභාවය හෙළිවේ.

මියන්මාර පාලකයන්ගේ ලේඛන සහ තායි බැංකු ගිණුම්

මියන්මාර විදේශ විනිමය නියාමන ආයතනය විසින් නිකුත් කරන ලද රහස්‍ය ලිපියක් මගින් මෙම තොගය 'ගුවන් යානා ඉන්ධන' වෙනුවට 'ඩීසල්' ලෙස ලේබල් කිරීමට අනුමැතිය දී තිබේ.

Justice for Myanmar සංවිධානය විසින් අනාවරණය කරගත් එම ලියකියවිලිවලට අනුව, අදාළ ගෙවීම් තායිලන්තයේ පැරණිතම වාණිජ බැංකුවක් වන Siam Commercial Bank (SCB) හි ගිණුමක් හරහා සිදුකර ඇත.

අදාළ ගනුදෙනු නීත්‍යානුකූල මූල්‍ය රෙගුලාසිවලට අනුකූලව සිදුවූ බව බැංකු අංශ පවසන අතර, තායිලන්ත මූල්‍ය නියාමකයින් මේ වනවිට මියන්මාර ගනුදෙනු සම්බන්ධයෙන් දැඩි විමර්ශනයක් අරඹා තිබේ.

ගුවන් ප්‍රහාර, සම්බාධක සහ හමුදා පාර්ශ්වයේ ස්ථාවරය

2021 හමුදා කුමන්ත්‍රණයෙන් පසු මියන්මාර හමුදාව එල්ල කළ ගුවන් ප්‍රහාර හමුවේ සිවිල් වැසියන් දහස් ගණනක් මියගොස් ඇති බව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය වාර්තා කරයි.

මෙම චෝදනා ප්‍රතික්ෂේප කරන මියන්මාර විදේශ අමාත්‍යාංශය අවධාරණය කරන්නේ කැරලිකාර කණ්ඩායම් මැඩපැවැත්වීමේ මෙහෙයුම්වලදී සිවිල් වැසියන්ට හානි අවම වන අයුරින් හමුදාව උපරිම සංයමයකින් ක්‍රියාකරන බවයි.

මෙවැනි පසුබිමක අමෙරිකානු සම්බාධක පනවා තිබියදීත්, නව මුහුණුවරකින් යුත් ජාත්‍යන්තර අතරමැදි ජාල හරහා මියන්මාර හමුදා පාලනය වෙත අඛණ්ඩව ඉන්ධන ගලායන ආකාරය මෙම සිදුවීමෙන් හෙළිදරව් වේ.


විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි:

Reuters: How purchases of sanctioned Iranian jet fuel were disguised by Myanmar (විමර්ශනාත්මක වාර්තාව)

United Nations Human Rights Council: Reports on Myanmar Airstrikes & Aviation Fuel Chains