භාණ්ඩාගාර බිල්පත් වෙන්දේසියට ප්‍රාථමික වෙළෙඳුන්ගෙන් අභියෝගයක්
ඊයේ (04) පැවති සතිපතා භාණ්ඩාගාර බිල්පත් වෙන්දේසියේදී, රජය අපේක්ෂා කළ රුපියල් බිලියන 90.0ක මුදලින් ලබාගැනීමට හැකිවූයේ රුපියල් බිලියන 65.90ක් පමණි. මහජන ණය කළමනාකරණ කාර්යාලය (PDMO) විසින් නියම කරන ලද උපරිම පොලී සීමාවන් යටතේ මධ්‍යකාලීන බිල්පත් සඳහා ලංසු තැබීම ප්‍රාථමික වෙළෙඳුන් ප්‍රතික්ෂේප කිරීම හේතුවෙන්, සති ගණනාවකට පසු වාර්තා වූ අවම අලෙවිය මෙය ලෙස සටහන් විය:
| දින 91 (මාස 3): රුපියල් බිලියන 40ක් ඉදිරිපත් කළ අතර රුපියල් බිලියන 53.91ක් අලෙවි විය; ඵලදායිතාව පදනම් අංක 1කින් 9.35% දක්වා ඉහළ ගියේය.
| දින 182 (මාස 6): රුපියල් බිලියන 30ක් ඉදිරිපත් කළද අලෙවි වූයේ රුපියල් බිලියන 6.58ක් පමණි; ඵලදායිතාව වෙනසක් නොවී 9.44%ක් ලෙස පැවතුණි.
| දින 364 (මාස 12): රුපියල් බිලියන 20ක් ඉදිරිපත් කළද අලෙවි වූයේ රුපියල් බිලියන 5.41ක් පමණි; ඵලදායිතාව 9.95%ක නොවෙනස්ව සටහන් විය.
රුපියල තවදුරටත් පහළට; ද්විතීයික බැඳුම්කර අස්වැන්න බසී
අන්තර් බැංකු එතැන් (spot) වෙළෙඳපොළේ ඇමරිකානු ඩොලරයට සාපේක්ෂව ශ්‍රී ලංකා රුපියල ඊයේ දිනයේදී 332.75/80ක් දක්වා තවදුරටත් දුර්වල විය (අඟහරුවාදා පැවතියේ 332.65/70).
ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධව, භාණ්ඩාගාර බිල්පත් වෙන්දේසියෙන් බැහැර වූ අතිරික්ත ද්‍රවශීලතාව ද්විතීයික බැඳුම්කර වෙළෙඳපොළට යොමුවීමත් සමඟ මධ්‍යකාලීන බැඳුම්කරවල අස්වැන්න පදනම් අංක 5–10කින් පහත වැටුණි:
| 2029.09.15 බැඳුම්කරය: 11.10/25% සිට 11.10/15% දක්වා අඩු විය.
| 2030.08.01 බැඳුම්කරය: පදනම් අංක 10කින් 11.45/50% දක්වා පහත වැටුණි.
| 2031.02.01 බැඳුම්කරය: පදනම් අංක 7–8කින් 11.60/65% දක්වා පහත වැටීමක් පෙන්නුම් කළේය.
කොටස් වෙළෙඳපොළ ඒකක 421කින් ඉහළට; ටෝකියෝ සිමෙන්ති සමාගමට EPF අතගසයි
රුපියල් බිලියන 3.8ක දෛනික පිරිවැටුමක් වාර්තා කරමින් කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළ ඊයේ කැපී පෙනෙන වර්ධනයක් සටහන් කළේය. සියලු කොටස් මිල දර්ශකය (ASPI) ඒකක 421.48කින් (+2.09%) ඉහළ ගොස් ඒකක 20,541.12ක් වූ අතර, වඩාත් ද්‍රවශීල S&P SL20 දර්ශකය ඒකක 112.52කින් (+1.97%) ඉහළ ගොස් ඒකක 5,835.09ක් ලෙස සටහන් විය.
ලාෆ්ස් ගෑස් (+10.72%කින් රු. 47.50ට), එල්ඕඑල්සී ෆිනෑන්ස් (+9.09%කින් රු. 4.80ට), ඩයලොග් ආසියාටා (+2.51%කින් රු. 45.00ට), හැටන් නැෂනල් බැංකුව (+1.92%කින් රු. 385.00ට) සහ කොමර්ෂල් බැංකුව (+1.77%කින් රු. 201.50ට) මෙලෙස මිල දර්ශක ඉහළ නැංවීමට මූලික විය.
මේ අතර, කොටස් වෙළෙඳපොළ නිල ලේඛනවලට අනුව සේවක අර්ථසාධක අරමුදල (EPF) ද්විතීයික වෙළෙඳපොළ හරහා අදියර කිහිපයකින් ටෝකියෝ සිමෙන්ති සමාගමේ (Tokyo Cement PLC) ඡන්ද හිමි (කොටස් 29,403,000) සහ ඡන්ද රහිත (කොටස් 14,701,500) යන කොටස් කාණ්ඩ දෙකෙන්ම 10%ක සමාන හිමිකාරිත්වයක් තහවුරු කරගෙන තිබේ.
මව් බැංකුවල ශ්‍රේණිගත කිරීම් ඉහළ යාමත් සමඟ ෆිච් රේටිංස් ආයතනය විසින් පීපල්ස් ලීසිං, එම්බීඑස්එල් (MBSL) සහ සීබීසී ෆිනෑන්ස් යන මූල්‍ය සමාගම්වල ශ්‍රේණිගත කිරීම් ද ඉහළ නංවන ලදී. ආසියා ඇසෙට් ෆිනෑන්ස් සමාගම වසරේ පළමු අර්ධයේ ශුද්ධ ලාභය 110%කින් රුපියල් මිලියන 838.5ක් දක්වා වර්ධනය කරගත් අතර, කහවත්ත වැවිලි සමාගමේ ප්‍රධානියා ලෙස අනුර වීරකෝන් පත් කෙරිණි.
යෝජිත විදුලි ගාස්තු සංශෝධනය අඩකින් කපාහරී
උත්පාදන සහ බෙදාහැරීමේ පිරිවැය විගණනය කිරීමෙන් අනතුරුව, 2026 සිව්වන කාර්තුව සඳහා ඉදිරිපත්ව තිබූ 2.88%ක විදුලි ගාස්තු වැඩිවීම 1.46%ක් දක්වා අඩකින් අඩු කිරීමට ශ්‍රී ලංකා මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව (PUCSL) පියවර ගත්තේය. විදුලි උත්පාදන ලංකා සමාගම (EGL) ඉල්ලා තිබූ ධාරිතා පිරිවැය කපාහැරීම සහ දෙවන කාර්තුවේ බාල ගල්අඟුරු භාවිතය නිසා දැරීමට සිදුවූ අමතර පිරිවැය ප්‍රතික්ෂේප කිරීම මඟින් මෙම සහනය ලබා දී තිබේ.
සිව්වන කාර්තුවේදී අපේක්ෂිත සමස්ත විදුලි ඉල්ලුම ගිගාවොට් පැය 4,796ක් වන අතර, එය ප්‍රධාන ජල විදුලිය (32.34%), අනෙකුත් පුනර්ජනනීය බලශක්තිය (28.81%), ගල්අඟුරු (25.68%) සහ තාප තෙල්/බැටරි ගබඩා (13.17%) මඟින් සැපයීමට නියමිතය.
ඔක්ටේන් 95 ඉන්ධන මිල යළි නගී; ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවට චෝදනා
ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව (CPC) නොවැම්බර් 1 වනදා ඔක්ටේන් 95 පෙට්‍රල් ලීටරයක මිල රුපියල් 15කින් ඉහළ දමා තිබියදී, ඊයේ දිනයේ සිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි ලංකා IOC සහ සිනොපෙක් (Sinopec) සමාගම් ඔක්ටේන් 95 ලීටරයක මිල තවත් රුපියල් 20කින් ඉහළ දැමීමට පියවර ගත්තේය.
මේ අතර, සපුගස්කන්ද පිරිපහදුවෙන් නිපදවන පෙට්‍රල් සහ ඩීසල් ලීටරයකින් රුපියල් 100 සිට 120 දක්වා ප්‍රකාශයට පත්නොකළ අධික ලාභ ආන්තිකයක් ලබමින් ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව පාරිභෝගිකයන් සූරාකන බවට හිටපු බලශක්ති අමාත්‍ය පාඨලී චම්පික රණවක චෝදනා කළේය. පෞද්ගලික ඉන්ධන සමාගම්වලට සාධාරණ තරගකාරී බිමක් අහිමි කරමින් මෙම ක්‍රියාවලිය සිදුවන බව ද ඔහු පෙන්වා දෙයි.
රජය විසින් ආනයනික ඇලෙන සුළු සහල් (Sticky Rice) සහ ජැස්මින් සහල් සඳහා පනවා තිබූ කිලෝග්‍රෑමයකට රුපියල් 65ක විශේෂ වෙළෙඳ භාණ්ඩ බද්ද, 331%කින් ඉහළ නංවා ඒකාබද්ධ ආනයන බද්ද රුපියල් 280ක් දක්වා වැඩි කර තිබේ. හිස් වීදුරු බෝතල් නිෂ්පාදන පිරිවැය ඉහළ යාම හේතුවෙන් නොවැම්බර් 1 සිට මත්පැන් මිල ද ඉහළ දමා ඇත.
වේගයෙන් වියපත් වන ලංකාව සහ තරුණ සංක්‍රමණ රැල්ල
දකුණු ආසියාවේ අනෙකුත් රටවලට වඩා වේගයෙන් ශ්‍රී ලංකාව වියපත් වෙමින් පවතින බවත්, ආර්ථික වශයෙන් පොහොසත් වීමට පෙර 2030 වන විට මෙරට නිල වශයෙන් "වියපත් සමාජයක්" (aged society) බවට පත්වන බවත් ලෝක බැංකු වාර්තාවක් අනතුරු අඟවයි.
මෙම ජනගහන අර්බුදය තහවුරු කරමින්, Global Unites සහ Centenary Movement එක්ව දිස්ත්‍රික්ක 25ම ආවරණය වන පරිදි සිදුකළ "My Sri Lanka | Next" සමීක්ෂණයෙන් හෙළිව ඇත්තේ, මෙරට Gen Z සහ Millennials තරුණ ප්‍රජාවෙන් 50%කට ආසන්න පිරිසක් අවස්ථාවක් ලැබුණහොත් රට හැර යාමට අපේක්ෂා කරන බවයි.
මේ අතර, 2027 QS ආසියානු විශ්වවිද්‍යාල ශ්‍රේණිගත කිරීම්වලදී මෙරට ප්‍රමුඛ විශ්වවිද්‍යාල වසර හතරක අවම මට්ටමකට පහත වැටී ඇති අතර, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය ස්ථාන 46කින් පසුබසිමින් 364 වන ස්ථානයට පත්ව තිබේ.
සංවිධානාත්මක අපරාධ පනතට එරෙහිව පෙත්සම් 26ක්; විරෝධතා මැද උණුසුමක්
පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කර ඇති සංවිධානාත්මක අපරාධ වැළැක්වීමේ පනත් කෙටුම්පතේ ව්‍යවස්ථානුකූලභාවය අභියෝගයට ලක්කරමින් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය හමුවේ ගොනුකර ඇති විශේෂ තීන්දු පෙත්සම් සංඛ්‍යාව ඊයේ වන විට 26ක් දක්වා ඉහළ ගියේය. මෙම පනතට සහ යෝජිත රාජ්‍යය ත්‍රස්තවාදයෙන් ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පතට (PSTA) එරෙහිව පොල්දූව මංසන්ධියේදී දැවැන්ත විරෝධතාවක් පැවැත්වීම හේතුවෙන් පාර්ලිමේන්තු මාර්ගයේ දැඩි රථවාහන තදබදයක් හටගත්තේය.
අධිකරණ හා දේශපාලන කරළියේ තවත් පුවත්:
ගෝඨාභය රාජපක්ෂගේ නඩුව:
පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාරය පිළිබඳ පරීක්ෂණවලට අදාළව හිටපු ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂට පනවා ඇති විදේශ ගමන් තහනම ඉවත් කිරීම පිළිබඳ නියෝගය නොවැම්බර් 25 වනදා ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට කොටුව මහේස්ත්‍රාත්වරයා දින නියම කළේය.
විහාරමහාදේවි උද්‍යාන විරෝධතාව:
ඥානසාර හිමියන්ට පක්ෂපාතී සත්‍යග්‍රහය අවසන් වුවද, අවසරයකින් තොරව හඬ විකාශන යන්ත්‍ර භාවිත කළ සැකකරුවන් වහා අත්අඩංගුවට ගන්නා ලෙස කොළඹ අතිරේක මහේස්ත්‍රාත්වරයා නියෝග කළේය.
NYSC අධ්‍යක්ෂ අත්අඩංගුවට:
රුපියල් මිලියන 5.1ක රාජ්‍ය මුදල් සාවද්‍ය පරිහරණය සම්බන්ධයෙන් ජාතික තරුණ සේවා සභාවේ අධ්‍යක්ෂවරයෙකු අත්අඩංගුවට ගැණිනි.
ඇමරිකානු මැතිවරණ ප්‍රතිඵලය:
එක්සත් ජනපද කොංග්‍රසයේ බලය ඩිමොක්‍රටික් පක්ෂය දිනාගැනීමෙන් පසු, ජීවන වියදම් පීඩනය හමුවේ ඡන්දදායකයන් දක්වන ප්‍රතිචාරයෙන් ආණ්ඩුව පාඩම් උගත යුතු බව විපක්ෂ නායක සජිත් ප්‍රේමදාස ප්‍රකාශ කළේය.
ධාරිතාව 1,000cc ඉක්මවූ යතුරුපැදි:
ක්‍රීඩා සහ විශේෂ කාර්යයන් සඳහා එන්ජින් ධාරිතාව 1,000cc ඉක්මවන අධිබල යතුරුපැදි ලියාපදිංචියට අවසර දීම පිළිබඳව රජයේ අවධානය යොමුව ඇති බව ප්‍රවාහන නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා පාර්ලිමේන්තුවේදී තහවුරු කළේය.
(සටහන | සම්පත් ධීරසේකර)