The Leader News
BREAKING
ජොලිබී ඕස්ට්‍රේලියාවට: බැදපු කුකුළු මස් හරහා අලුත් වන රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මිතුදම●උඩවලව අලි පරපුරේ සමාජ බැඳීම් බිඳවැටීමේ අවදානමක්●අධ්‍යාපන අත්තටු කොළඹට පමණක් නොව, ගමේ දරුවාටත් ලැබිය යුතුය●ෆේස්බුක් නීති විශාරදයින් සහ සැබෑ නීතිමය සත්‍යය | චන්දන ප්‍රසන්න●අපිට අපිව යළි යළිත් නිර්මාණය කර ගත හැකිය | චින්තන ධර්මදාස●දෙමළාගේ අයිතිය සඳහා අරගලය සිංහලෙන් කියා දෙන්නට වීරිය කළ සිවාජි අවසන් ගමන් යයි  ●සාෆ් පාපන්දු අවසාන ගැටුම හෙටයි: ඉන්දියාව පරදා ඵෙතිහාසික ජයක් ලබන්න පාකිස්තානය සමත් වේවිද?●අනුරගේ ලැම්බෝගිනි සහ සජිත්ගේ විට්ස් කාර් ආර්ථිකය●2027 අයවැය: ශ්‍රී ලංකාවට අවශ්‍ය ආර්ථික පරිවර්තනය කොහිද?●මතුපිටින් ජනප්‍රිය, ඇතුළතින් සමාජ විවේචනාත්මක 'එල්ලෙමු ද කැලණි පාලමේ?'●
Top Ad
විශේෂාංග

උඩවලව අලි පරපුරේ සමාජ බැඳීම් බිඳවැටීමේ අවදානමක්

ශ්‍රී ලංකාවේ උඩවලව ජාතික වනෝද්‍යානයේ වෙසෙන වන අලින්ගේ සමාජ ජීවිතය බරපතළ ලෙස වෙනස් වෙමින් පවතින බව නවතම ජාත්‍යන්තර විද්‍යාත්මක පර්යේෂණයකින් හෙළි වී තිබේ.

Pasan

Pasan

November 16, 2026 • 9:31 PM

උඩවලව අලි පරපුරේ සමාජ බැඳීම් බිඳවැටීමේ අවදානමක්
via tripadvisor.com

ලිපියට සවන් දෙන්න

පැහැදිලි සිංහල හඬ කියවනය (Natural Audio)

  • ඇමෙරිකාවේ කැලිෆෝනියා සැන් ඩියාගෝ විශ්වවිද්‍යාලයේ (UC San Diego) පර්යේෂකයන් පිරිසක් වසර 12ක් පුරා උඩවලව ඇතින්නියන් 443 දෙනෙකු නිරීක්ෂණය කරමින් මෙම අධ්‍යයනය සිදු කර ඇත.
  • ලෝක ප්‍රකට 'සයන්ස්' (Science) විද්‍යා සඟරාවේ ප්‍රකාශයට පත් වූ මෙම වාර්තාව මතු කරන ප්‍රධාන කරුණු තුනක් පහතින් විමසා බලමු.
  • අලි රංචුවලට ඇත්තටම සිදුවෙමින් පවතින්නේ කුමක්ද?
  • සාමාන්‍යයෙන් ආසියානු ඇතින්නියන් එකිනෙකා සමඟ ඉතා සමීප සබඳතා පවත්වමින් විශාල සමාජ ජාල ලෙස ජීවත් වන සත්ත්ව කොට්ඨාසයකි.
අකුරු ප්‍රමාණය (Font Size):

ඇමෙරිකාවේ කැලිෆෝනියා සැන් ඩියාගෝ විශ්වවිද්‍යාලයේ (UC San Diego) පර්යේෂකයන් පිරිසක් වසර 12ක් පුරා උඩවලව ඇතින්නියන් 443 දෙනෙකු නිරීක්ෂණය කරමින් මෙම අධ්‍යයනය සිදු කර ඇත.

ලෝක ප්‍රකට 'සයන්ස්' (Science) විද්‍යා සඟරාවේ ප්‍රකාශයට පත් වූ මෙම වාර්තාව මතු කරන ප්‍රධාන කරුණු තුනක් පහතින් විමසා බලමු.

1. අලි රංචුවලට ඇත්තටම සිදුවෙමින් පවතින්නේ කුමක්ද?

සාමාන්‍යයෙන් ආසියානු ඇතින්නියන් එකිනෙකා සමඟ ඉතා සමීප සබඳතා පවත්වමින් විශාල සමාජ ජාල ලෙස ජීවත් වන සත්ත්ව කොට්ඨාසයකි.

වසර 12ක නිරීක්ෂණවලදී පෙනී ගොස් ඇත්තේ, මරණයට පත්වීම හෝ ප්‍රදේශය හැර යාම නිසා රංචුවේ සාමාජිකයන් ක්‍රමයෙන් අඩු වී ඇති බවයි.

නව සාමාජිකයන් රංචුවට එක්වීම අඩුවීමත් සමඟ, විශාල සමාජ කවයන් වෙනුවට එකිනෙකා සමඟ සබඳතා අඩු කුඩා, හුදෙකලා කණ්ඩායම් බිහි වී තිබේ.

"ගහනය අඩුවීම නිසා ඉතිරි වී සිටින අලින්ට සබඳතා පැවැත්වීමට සිටින පිරිස අඩු වෙනවා. ඒ වගේම ඔවුන් එකිනෙකා සමඟ ගනුදෙනු කරන ආකාරයත් දැන් දුර්වල වෙමින් පවතිනවා." - ආචාර්ය ඇනස්ටේෂියා මැඩ්සන් (ප්‍රධාන පර්යේෂිකා)

2. අලින්ට සමාජ සබඳතා මෙතරම් වැදගත් ඇයි?

අලියෙකුගේ පැවැත්මට ආහාර සහ ජලය මෙන්ම සිය වර්ගයා සමඟ පවතින සමාජ බැඳීම් ද අත්‍යවශ්‍ය වේ.

ආහාර සහ ආරක්ෂාව:
වනාන්තරය තුළ ආහාර ඇති තැන් සොයා ගැනීමට සහ අනතුරු ගැන දැනුවත් වීමට ඔවුන් පැරණි සබඳතා භාවිත කරයි.

පැටවුන් රැකබලා ගැනීම:
කුඩා අලි පැටවුන් ආරක්ෂා කිරීම සහ පරිසරයට හුරුවීමට අවශ්‍ය දැනුම ලබා දීම සිදුවන්නේ වැඩිහිටි ඇතින්නියන්ගේ සාමූහික පවුල් පසුබිම තුළයි.

සහකාර මහාචාර්ය ෂර්මින් ද සිල්වා පෙන්වා දෙන්නේ, අහිමි වන සබඳතා වෙනුවට නව සබඳතා ගොඩනගා ගැනීමට අවස්ථාව නොලැබුණහොත් ඉතිරි වන අලින් දැඩි ලෙස හුදෙකලා වන බවයි.

3. මෙම අර්බුදය ආපසු හැරවිය නොහැකිද?

වර්ග සැතපුම් 119ක් පුරා විහිදුණු උඩවලව වනෝද්‍යානය අවට සිදුවන පාරිසරික වෙනස්කම්, වාසස්ථාන අහිමි වීම, දඩයම් කිරීම සහ අලි-මිනිස් ගැටුම් මෙම තත්ත්වය තවත් දරුණු කර තිබේ.

පර්යේෂකයන් අනතුරු අඟවන්නේ අලි ප්‍රජාවක් සිය සමාජ සබඳතා බිඳවැටීමේ තීරණාත්මක සීමාව (Tipping Point) පසු කළ පසු, ඔවුන්ව නැවත පැරණි සමාජ රටාවට ගෙන ඒම ඉතා අපහසු බවයි.

වනජීවී සංරක්ෂණයේදී අලින්ගේ සංඛ්‍යාව ගණන් කිරීම පමණක් ප්‍රමාණවත් නොවන බවත්, ඔවුන්ට නිදහසේ සැරිසැරීමට සහ සබඳතා පවත්වා ගැනීමට හැකි වන පරිදි වනාන්තර සම්බන්ධතා (Corridors) ආරක්ෂා කිරීම අත්‍යවශ්‍ය බවත් මෙම වාර්තාව අවධාරණය කරයි.


වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳිය:

UC San Diego නිල පර්යේෂණ වාර්තාව

Times of India විද්‍යා පුවත් වාර්තාව

The Leader • WhatsApp නිල සේවාව

අපගේ නිල WhatsApp සමූහයට එක්වන්න

නවතම සහ උණුසුම් පුවත්, විශේෂ විමර්ශන වාර්තා ක්ෂණිකව ඔබගේ දුරකථනයටම ලබාගැනීමට The Leader WhatsApp සමූහය හා අදම එක්වන්න.

The Leader • අප ගැන

Theleader.lk යනු ශ්‍රී ලංකාව තුළ සහ ජාත්‍යන්තර ඩයස්පෝරාව අතර ක්‍රියාත්මක වන ප්‍රවෘත්ති සහ කාලීන විශේෂාංග පළ වන ප්‍රමුඛතම වෙබ් පුවත් පර්යන්තයකි. නවතම සහ කාලීන පුවත් මෙන්ම දේශපාලන තොරතුරු සිය පාඨකයන් හට දිනපතා ඉදිරිපත් කරනු ලබයි.

තව කියවන්න (Read More)→

Discussion (0)

Join the Conversation

Register as a reader to share your comments, react to analysis, and join discussions on The Leader stories.

Loading discussion...

උඩවලව අලි පරපුරේ සමාජ බැඳීම් බිඳවැටීමේ අවදානමක් | The Leader