වසර 6ක මෙහෙයුම් පාඩුව බිලියන 39 පනී: විගණන වාර්තාවලින් හෙළි වූ මූල්ය අර්බුදය
ශ්රී ලංකන් - එයාර්බස් අල්ලස් විමර්ශනය: නාමල් රාජපක්ෂගේ ඇප නියෝගය සැප්තැම්බර් 29ට
දකුණු පළාතේ සංවර්ධන කේන්ද්රස්ථානයක් ලෙස 2013 වසරේදී ආරම්භ කරන ලද මත්තල රාජපක්ෂ ජාත්යන්තර ගුවන්තොටුපොළ (MRIA) සහ ජාතික ගුවන් සේවය වන ශ්රී ලංකන් ගුවන් සේවය ආශ්රිතව සිදුවූ බව කියන මූල්ය අක්රමිකතා හා මෙහෙයුම් පාඩු පිළිබඳ කරුණු නැවතත් දැඩි අවධානයකට ලක්ව තිබේ.
විගණන වාර්තා මෙන්ම අධිකරණයේ දැනට විභාග වන නඩු කටයුතු හරහා හෙළිවන තොරතුරු අනුව, ගුවන් සේවා ක්ෂේත්රයේ සිදු වූ දීර්ඝකාලීන සැලසුම් සහගත නොවන තීන්දු හේතුවෙන් රාජ්ය භාණ්ඩාගාරයට දැරීමට සිදුව ඇති මූල්ය බර සුළුපටු නොවේ.
මත්තල මෙහෙයුම් වියදම සහ ආදායම අතර පරතරය
ජාතික විගණන කාර්යාලය නිකුත් කර ඇති නවතම වාර්තාවලට අනුව, වසරකට මගීන් මිලියනයක් හැසිරවීමේ ඉලක්කයක් සහිතව ස්ථාපිත කළ මත්තල ගුවන්තොටුපොළෙහි 2018 සිට 2024 දක්වා කාලය තුළ සමුච්චිත ශුද්ධ පාඩුව රුපියල් බිලියන 39.3ක් ඉක්මවා ඇත.
ගුවන්තොටුපොළ හා ගුවන් සේවා සමාගමේ අභ්යන්තර දත්ත පෙන්වා දෙන්නේ එහි දෛනික නඩත්තු හා මෙහෙයුම් පිරිවැය පියවා ගැනීම සඳහා දිනකට රුපියල් ලක්ෂ 60ත් 70ත් අතර මුදලක් වැය වන බවයි. මීට අමතරව, ඉදිකිරීම් වෙනුවෙන් ලබාගත් විදෙස් ණය සඳහා වාර්ෂිකව ගෙවිය යුතු පොලී වාරික ද රාජ්ය මූල්යයට දැඩි පීඩනයක් එල්ල කර තිබේ. ආරක්ෂක ගොඩනැගිලි ඇතුළු යටිතල පහසුකම් නිසි ප්රයෝජනයට නොගැනීම සහ වත්කම් ලේඛනවල පවතින ගැටලු පිළිබඳව ද විගණන විමර්ශනවලදී අවධානය යොමුව ඇත.
ජාත්යන්තර හවුල්කාරීත්ව උත්සාහයන් සහ බාධා
මත්තල මෙහෙයුම් පාඩුව අවම කරගැනීම සඳහා රාජ්ය සහ පෞද්ගලික හවුල්කාරීත්ව (PPP) පදනම මත කළමනාකාරිත්වය පැවරීමට ගත් පියවර ද ජාත්යන්තර දේශපාලන ප්රවාහයන් හමුවේ සංකීර්ණ විය. මීට පෙර ඒ සඳහා යෝජනා වූ 'ශෞර්ය ඇරොනොටික්ස්' (Shaurya Aeronautics) සමාගමට අදාළව ජාත්යන්තර සම්බාධක නීතිමය සාධක මතුවීම හේතුවෙන් එම ක්රියාවලිය නැවත සලකා බැලීමට සිදුවිය.
වර්තමානය වන විට ගුවන් ගමන් පාලනය (ATC) සහ ආරක්ෂක වගකීම් රජය සතුව තබා ගනිමින්, බිම් මෙහෙයුම් සහ නඩත්තු කටයුතු සඳහා නව ආයෝජන කැඳවීමේ ක්රමවේදයක් කෙරෙහි බලධාරීන්ගේ අවධානය යොමුව ඇති බව වාර්තා වේ.
එයාර්බස් ගනුදෙනුව සහ අධිකරණ ක්රියාමාර්ග
මේ අතර, 2013 වසරේදී ශ්රී ලංකන් ගුවන් සේවය වෙනුවෙන් ගුවන් යානා මිලදී ගැනීමට අදාළව එයාර්බස් (Airbus) සමාගම සමඟ ඇති කරගත් ගනුදෙනුවේදී සිදුවූ බව කියන අක්රමිකතා සම්බන්ධ නීතිමය විමර්ශන කොළඹ ප්රධාන මහේස්ත්රාත් අධිකරණයේදී විභාග වෙමින් පවතී.
බ්රිතාන්යයේ බරපතල වංචා විමර්ශන කාර්යාලය (SFO) ඇතුළු ජාත්යන්තර විමර්ශන ආයතන මගින් මීට පෙර අනාවරණය කළ තොරතුරු පාදක කරගනිමින්, අල්ලස් හෝ දූෂණ විමර්ශන කොමිෂන් සභාව (CIABOC) විසින් මෙම විමර්ශන මෙහෙයවනු ලබයි.
එම ගනුදෙනුවට අදාළව මුදල් විශුද්ධිකරණ චෝදනා යටතේ නම් කර සිටින පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී නාමල් රාජපක්ෂ සැප්තැම්බර් 18 වන දින කොළඹ ප්රධාන මහේස්ත්රාත් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කෙරිණි. එහිදී අල්ලස් කොමිසම වෙනුවෙන් පෙනී සිටි නියෝජ්ය සොලිසිටර් ජනරාල් ජනක බණ්ඩාර සහ සැකකරු වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ජනාධිපති නීතිඥ ශවේන්ද්ර ප්රනාන්දු ඉදිරිපත් කළ කරුණු සලකා බැලූ කොළඹ ප්රධාන මහේස්ත්රාත් අසංග එස්. බෝදරගම, සැකකරු සැප්තැම්බර් 29 වන දින දක්වා තවදුරටත් රක්ෂිත බන්ධනාගාරගත කිරීමටත්, එදිනට ඇප පිළිබඳ නියෝගය ප්රකාශයට පත් කිරීමටත් තීන්දු කළේය.
පරීක්ෂණවල ඉදිරි දිශානතිය
මෙම සිදුවීම් මාලාවට සම්බන්ධව සිටි ශ්රී ලංකන් ගුවන් සේවයේ හිටපු ප්රධාන විධායක නිලධාරී කපිල චන්ද්රසේන පසුගිය මැයි මාසයේදී අභාවප්රාප්ත වූ අතර, ඔහු ලබාදුන් ප්රකාශයන් සහ ඉදිරිපත් වූ දිවුරුම් ප්රකාශයන් පිළිබඳව ද අධිකරණයේදී විවිධ නෛතික තර්ක මතු විය.
ජාතික ගුවන් සේවය සහ ගුවන්තොටුපොළ පද්ධතිය මුහුණ දී ඇති මෙම දැවැන්ත මූල්ය අර්බුදයෙන් මිදීම සඳහා දැනට ක්රියාත්මක ණය ප්රතිව්යුහගතකරණ වැඩපිළිවෙළ මෙන්ම, රාජ්ය සම්පත් කළමනාකරණයේ විනිවිදභාවය තහවුරු කිරීම ඉදිරි ආර්ථික ස්ථාවරත්වයට තීරණාත්මක සාධකයක් ලෙස ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
