යුරෝපා වෙළෙඳපොළ රැකගන්න ලංකාවෙන් අලුත් ගිවිසුමකට සූදානමක්

යුරෝපා දොරටුවෙන් මතුවන නව අභියෝගය

ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධානතම විදේශ විනිමය උල්පතක් වන යුරෝපා වෙළෙඳපොළ තුළ මෙරට නිෂ්පාදනවලට හිමිව තිබූ වාසියට කලාපීය වශයෙන් නව පීඩනයක් එල්ල වෙමින් තිබේ. විශේෂයෙන්ම ඉන්දියාව සහ යුරෝපා සංගමය අතර නිදහස් වෙළෙඳ ගිවිසුමේ සාකච්ඡා අවසන් වීමත් සමග, අපගේ අපනයන ආර්ථිකයේ ඉදිරි පැවැත්ම පිළිබඳ සංවාදය යළි කරළියට පැමිණ ඇත.

පාර්ලිමේන්තුවේදී මන්ත්‍රී රවී කරුණානායක යොමුකළ ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින් නියෝජ්‍ය මුදල් අමාත්‍ය මහාචාර්ය අනිල් ජයන්ත ප්‍රනාන්දු සඳහන් කළේ, මෙම තත්ත්වයට පිළියමක් ලෙස යුරෝපා සංගමය සමග වඩාත් පුළුල් හා සවිස්තරාත්මක ද්විපාර්ශ්වික වෙළෙඳ ගිවිසුමකට එළැඹීමේ ශක්‍යතාව රජය මේ වන විට පරීක්ෂා කරමින් සිටින බවයි.

GSP සහනයේ සැබෑ කාලරාමුව

ලෝක බැංකු වර්ගීකරණයට අනුව ඉහළ මධ්‍යම ආදායම් ලබන රටක් බවට ශ්‍රී ලංකාව අඛණ්ඩව වසර තුනක් පත්වුවහොත්, මෙතෙක් බදු සහන ලැබුණු GSP+ ක්‍රමවේදයෙන් ඉවත්වීමට සිදුවේ. කෙසේ වෙතත්, යුරෝපා සංගමයේ නව රෙගුලාසි අනුව ක්‍රියාත්මක වන නව දස අවුරුදු චක්‍රය තුළ තවත් කාලයක් රැඳී සිටීමේ අවස්ථාව මෙරටට හිමිව තිබේ.  

ඒ අනුව 2028 දෙසැම්බර් 31 වනදාට පෙර නව අයදුම්පතක් ඉදිරිපත් කර අනුමැතිය ලබාගැනීම රජයේ සැලසුමයි. එබැවින් කෙටිකාලීනව බදු සහනය ක්ෂණිකව අහෝසි නොවුණද, දිගුකාලීන පැවැත්ම වෙනුවෙන් විකල්ප සෙවීම අත්‍යවශ්‍ය කාරණයක් වී ඇත.  

ඉන්දීය ගිවිසුමෙන් ඇඟලුම් ක්ෂේත්‍රයට එන බලපෑම

වඩාත් තීරණාත්මක බලපෑම එල්ල වන්නේ ඉදිරියේදී ක්‍රියාත්මක වීමට නියමිත යුරෝපා-ඉන්දීය නිදහස් වෙළෙඳ ගිවිසුම හරහාය. එමගින් ඉන්දීය නිෂ්පාදකයින්ට තීරුබදු රහිතව යුරෝපා කලාපයට ඇතුළුවීමේ ඉඩ ලැබෙන විට, මෙරට නිෂ්පාදකයින් මෙතෙක් භුක්ති විඳි මිල වාසිය දැඩි අභියෝගයකට ලක්වනු ඇත.  

මීට අමතරව තවත් ගැටලුවක් මතුවේ. මෙරට ඇඟලුම් කම්හල් බොහෝමයක් ඉන්දියාවෙන් රෙදිපිළි ගෙන්වා නිමි ඇඳුම් සකස් කර යුරෝපයට යවනු ලබන්නේ කලාපීය සහන රීති (SAARC Cumulation) යටතේය. ඉන්දියාව සහ යුරෝපය අතර නව ගිවිසුම ක්‍රියාත්මක වීමත් සමග මෙම පහසුකමෙහි නීතිමය සීමා වෙනස් වුවහොත්, එය අපනයනකරුවන්ට අමතර බාධාවක් වනු ඇත.

බදු සහන මතම නොයැපෙන ශක්තිමත් ආර්ථිකයක්  

පවතින යථාර්ථය හමුවේ ආර්ථික නිරීක්ෂකයින් පෙන්වා දෙන්නේ බදු සහන මතම යැපෙන වෙළෙඳ ප්‍රතිපත්තියකින් රටට ඉදිරියට යා නොහැකි බවයි. නිෂ්පාදන පිරිවැය අවම කරගැනීම, විදුලිබල පිරිවැය කළමනාකරණය, නවීන තාක්ෂණය යොදාගැනීම සහ සැපයුම් ජාල විධිමත් කිරීමකින් තොරව ගෝලීය වෙළෙඳපොළ තුළ තනිව නැගී සිටීම පහසු නැත.

විදේශ විනිමය ඉපැයීම් සුරක්ෂිත කිරීම, ලක්ෂ සංඛ්‍යාත කර්මාන්තශාලා සේවකයින්ගේ රැකියා රැකගැනීම සහ රටේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය උදෙසා යුරෝපය සමග වන මෙම වෙළෙඳ සාකච්ඡා ශක්තිමත් උපායමාර්ගික සැලැස්මක් සහිතව පෙරට ගෙන යාම රජය හමුවේ ඇති ප්‍රමුඛ වගකීමකි.  


වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි

Daily Mirror - Sri Lanka eyes comprehensive trade agreement with EU

Ada Derana - Sri Lanka prepares for fresh EU GSP+ application as new trade framework takes effect