පාර්ලිමේන්තු පරිපාලන තීන්දු සහ දේශපාලන බල අධිකාරියේ සීමා මායිම් කොතැනින් කෙළවර වේද? පාර්ලිමේන්තුවේ නියෝජ්‍ය මහ ලේකම් සහ කාර්ය මණ්ඩල ප්‍රධානී චමින්ද කුලරත්න මහතාගේ වැඩ තහනම් කිරීමට එරෙහිව ගොනු කළ CA (Writ) 109/2026 දරන රිට් පෙත්සම විභාගයට ගනිමින් අභියාචනාධිකරණය හමුවේ මතු වූයේ මෙරට ව්‍යවස්ථාදායක ඉතිහාසයේ ඉතා සංවේදී පරිපාලන ගැටලුවකි.
සභාපති විනිසුරු රොහාන්ත අබේසූරිය සහ කේ. පී. ප්‍රනාන්දු යන ද්විපුද්ගල විනිසුරු මඬුල්ල ඉදිරියේ මෙම පෙත්සම සලකා බැලුණු අතර, ප්‍රමුඛ පෙළේ ජනාධිපති නීතිඥවරුන් රැසක් පාර්ශ්ව කිහිපයක් නියෝජනය කරමින් පෙනී සිටීම මෙහි ඇති නෛතික හා දේශපාලනික බරපතළකම මනාව තහවුරු කරයි.
කාර්ය මණ්ඩලයේ ස්වාධීනත්වය සහ 'මහජන භාරය'
පෙත්සම්කාර පාර්ශ්වය වෙනුවෙන් පෙනී සිටි ජනාධිපති නීතිඥ සංජීව ජයවර්ධන මහතා අධිකරණයට පෙන්වා දුන්නේ, පාර්ලිමේන්තු කාර්ය මණ්ඩලය යනු පාර්ලිමේන්තු කාර්ය මණ්ඩල පනත මඟින් ආවරණය වන නීත්‍යනුකූල වෙනම සේවාවක් බවයි. එම සේවාවේ විනය හෝ සේවා කටයුතුවලට අතපෙවීමට දේශපාලන අධිකාරියට නීතිමය ඉඩක් නොමැති බව ඔහු අවධාරණය කළේය.
රාජ්‍ය බලය දරන ඕනෑම නිලධාරියකු එම බලතල ක්‍රියාත්මක කළ යුත්තේ මහජන භාරයක් (Public Trust) ලෙස පමණක් බවත්, ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 65 වැනි වගන්තිය යටතේ මහ ලේකම් ධුරයට හිමි ව්‍යවස්ථාපිත පිළිගැනීම කිසිවකුටත් අභියෝගයට ලක් කළ නොහැකි බවත් නීතිඥවරයා අවධාරණය කළේය. අන්තර් පාර්ලිමේන්තු සංගමයේ (IPU) පිළිගැනීම් අනුවද පරිපාලන ප්‍රධානියාගේ බලතල හෑල්ලු කළ නොහැකි බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.
උපදේශක කාරක සභාවට පාර්ලිමේන්තු මුක්තිය අදාළ ද?
නඩුවේ කේන්ද්‍රීය ගැටලුව බවට පත්ව ඇත්තේ වැඩ තහනම නිර්දේශ කළ ‘කාර්ය මණ්ඩල උපදේශක කාරක සභාව’ සතු බලතලවල සැබෑ ස්වභාවයයි.
* පෙත්සම්කාර පාර්ශ්වයේ ස්ථාවරය:
මෙම කාරක සභාව පාර්ලිමේන්තු ස්ථාවර නියෝග යටතේ පිහිටවූවක් නොවන අතර, හුදෙක් පරිපාලනය පහසු කිරීමට පිහිටවූවකි. එහි තීරණ අමාත්‍ය මණ්ඩල අනුමැතියටද යටත්ය. එබැවින් පාර්ලිමේන්තු වරප්‍රසාද සහ මුක්තිය (Parliamentary Immunity) නීතිමය පලිහක් කරගනිමින් අධිකරණ පරීක්ෂාවෙන් ගැලවීමට ඊට කිසිදු හැකියාවක් නොමැත.
* කථානායක පාර්ශ්වයේ ස්ථාවරය:
පාර්ලිමේන්තු අභ්‍යන්තර කාරක සභාවල ක්‍රියාමාර්ග සහ පරිපාලන තීන්දු අධිකරණය හමුවේ ප්‍රශ්න කිරීමට නීතිමය බාධා පවතින බවට මූලික විරෝධතා මතුකර ඇත.
ස්වාභාවික යුක්තියේ මූලධර්ම බිඳ දමමින් තමන්ට එරෙහි පරීක්ෂණය සහ වැඩ තහනම සිදුකර ඇති බව පවසන චමින්ද කුලරත්න මහතා, අදාළ තීරණ බලරහිත කරන ලෙස අධිකරණයෙන් ඉල්ලා සිටී.
නීතිපතිවරයා ඉවත්වීම සහ නීතිවේදීන්ගේ පෙළගැස්ම
මෙම නඩුවේ වඩාත්ම කැපී පෙනෙන තත්ත්වය වූයේ නීතිපතිවරයා ඉදිරිපත් කළ සමථ යෝජනාවට දෙවන වගඋත්තරකාර කථානායකවරයා එකඟ නොවීමයි. ඒ හේතුවෙන් කථානායකවරයා වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමෙන් නීතිපති දෙපාර්තමේන්තුව ඉවත් වූ අතර, මේ වන විට කථානායකවරයා වෙනුවෙන් ජනාධිපති නීතිඥ කේ. කනගීශ්වරන් මහතා ඇතුළු පෞද්ගලික නීතිඥ මණ්ඩලයක් පෙනී සිටියි.
වගඋත්තරකාර පාර්ශ්වයන් වෙනුවෙන් ජනාධිපති නීතිඥවරුන් වන නයිජල් හැච්, උපුල් කුමාරප්පෙරුම, අලි සබ්රි, උදිත ඉගලහේවා, සංජේ රාජරත්නම්, මනෝහර ද සිල්වා, කුවේර ද සොයිසා සහ තිසත් විජේගුණවර්ධන යන මහත්වරුන් ඇතුළු නීතිඥ මණ්ඩලයක් පෙනී සිටියහ.
පාර්ලිමේන්තුවේ මහ ලේකම්වරිය සහ සහකාර මහ ලේකම්වරයා ඇතුළු පාර්ශ්වයන්ගේ කරුණු දැක්වීම සඳහා පෙත්සම් විභාගය නොවැම්බර් 17 සහ 18 යන දිනවලට යළි නියම කෙරිණි.