විප්ලවය විසින්ම තම දරුවන් බිලිගැනීම
නිදහස සහ සමානාත්මතාවය වෙනුවෙන් පෙනී සිටිමින් ඇරඹි ප්‍රංශ විප්ලවය, කෙටි කලකින්ම තම නායකයින්ව ගිලටීනය වෙත යැවූ ලේවැකි යුගයක් පසු කළේය. මැක්සිමිලියන් රොබෙස්පියර්, ජෝර්ජස් ඩැන්ටන් සහ ලුවී සෙන්ට්-ජස්ට් වැනි ප්‍රමුඛ විප්ලවවාදීන්ම එහි ගොදුරු බවට පත්විය.
අභ්‍යන්තර සතුරන් සෙවීමේ අන්තවාදී මතවාදය හමුවේ, ඊයේ දිනයේ විප්ලවයේ වීරයන් වූ පිරිස පසුදා වන විට ද්‍රෝහීන් ලෙස හංවඩු ගැසුණි.
පැවති පාලනයක් බිඳදැමීම සහ විකල්ප ආයතනික පද්ධතියක් ගොඩනැගීම සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් ක්‍රියාවලි දෙකක් බව හිටපු අමාත්‍ය මිලින්ද මොරගොඩ පෙන්වා දෙයි.
ඇමරිකානු සහ ප්‍රංශ අත්දැකීම් අතර වෙනස
ප්‍රංශය සහ ඇමරිකාව යන දෙරටේම විප්ලවීය අරගලයන්ට සක්‍රීයව දායක වූ ලෆායෙට් ආදිපාදවරයාගේ (Marquis de Lafayette) මැදිහත්වීම මෙහිදී කැපී පෙනෙන සංසන්දනයකි.
ඇමරිකානු අරගලය ව්‍යවස්ථාපිත ජනරජයක් දක්වා ගමන් කරද්දී, ප්‍රංශය අභ්‍යන්තර සිවිල් යුද්ධ, මතවාදී පළිගැනීම් සහ විදේශ ආක්‍රමණ හමුවේ අරාජිකත්වයට පත්විය.
හුදු සදාචාරාත්මක අරමුණු පමණක් රාජ්‍යයක් පවත්වා ගැනීමට ප්‍රමාණවත් නොවන බවත්, ආයතනික ශක්තිය සහ මූල්‍ය ධාරිතාව නොමැතිව ස්ථාවර පාලනයක් බිහි නොවන බවත් මෙම ඉතිහාසය පසක් කරයි.
ජනප්‍රිය අපේක්ෂා සහ නැපෝලියන්ගේ සම්ප්‍රාප්තිය
මහජන විරෝධතා පාලනයට යොදාගත් හදිසි නීතිමය බලතල, කාලයත් සමඟ දේශපාලන විරුද්ධවාදීන් මර්දනය කරන අවි බවට පත්විය. රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමත්, දේශපාලන පසමිතුරන් තුරන් කිරීමත් අතර වෙනස බොඳවී ගියේය.
මෙම දේශපාලන අස්ථාවරත්වය සහ ජනතා විඩාව කෙළවර වූයේ 1799 දී නැපෝලියන් බොනපාට් හමුදා කුමන්ත්‍රණයකින් බලය අල්ලා ගැනීමෙනි.
ඒ අනුව පාරම්පරික රාජකීය ඒකාධිපතිත්වයට එරෙහිව නැගී සිටි විප්ලවය, නවමු ආකාරයක මිලිටරි ඒකාධිපති බල කේන්ද්‍රයකට පාර කැපීය.
වීදි සටන් හා රාජ්‍ය පාලනය අතර පරතරය
වත්මන් දකුණු ආසියාතික කලාපය තුළ මෙන්ම ගෝලීය දේශපාලනයේ ද දැවැන්ත මහජන බලමුලු ගැන්වීම් ප්‍රබල සාධකයක් බවට පත්ව තිබේ. ආර්ථික අනාරක්ෂිතභාවය සහ ආයතන කෙරෙහි පවතින විශ්වාසය පළුදු වීම හේතුවෙන් විවිධ පාර්ශ්ව එකම ධජයක් යටට ඒකරාශී වේ.
ඩිජිටල් ජාල මගින් ක්ෂණිකව සෙනඟ වීදි බැස්සවීමට හැකි වුවද, මහජනතාව වීදි බැස්සවීම යනු රටක් පාලනය කිරීමට ලැබෙන නිරපේක්ෂ ජනවරමක් නොවේ.
විරෝධතා දැක්වීමේදී එකඟ වන කණ්ඩායම්, බලය ක්‍රියාත්මක කිරීමේදී විවිධ ප්‍රතිවිරෝධී දිශාවන් ඔස්සේ බෙදී යාම නොවැළැක්විය හැකිය.
දේශපාලන රික්තකය සහ ආයතනික විනය
ක්‍රමයේ පවතින වැරදි නිවැරදි කිරීමත්, නව අත්තනෝමතික පාලනයක් බිහිවීම වළක්වන ආයතනික ආරක්ෂක විධිවිධාන සුරැකීමත් අතර ඇත්තේ ඉතා සියුම් වෙනසකි.
දේශපාලන වගවීම වෙනුවට වෛරය හෝ පලිගැනීම පෙරට පැමිණියහොත්, නිර්මාණය වන දේශපාලන රික්තකය වඩාත් සංවිධානාත්මක අන්තවාදී කණ්ඩායම් හෝ විකල්ප බලවේග විසින් අත්පත් කරගනු ඇත.
බලය හුවමාරු වන ආකාරය, සුළුතර අයිතිවාසිකම් සුරැකීම සහ යුක්තිය පලිගැනීමක් බවට පත්නොවීම සහතික කරන්නේ කෙසේද යන්න විප්ලවයක ආරම්භයේදීම විසඳාගත යුතු අත්‍යවශ්‍ය ගැටලු බව මිලින්ද මොරගොඩ වැඩිදුරටත් අවධාරණය කරයි.
විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි
WION News - When revolutions consume their own: Lessons from France for a restless world