ඩොලර් අතරමැදිකමෙන් මිදෙන නව මූල්ය පියවර
ශ්රී ලංකාව සහ චීනය අතර ද්විපාර්ශ්වික ගනුදෙනු සෘජුවම චීන යුවාන් (RMB) මුදලින් පියවීමේ නිල බැංකු පහසුකම (RMB Clearing Bank) චීන මහජන බැංකුවේ අනුමැතියෙන් 'Bank of China' කොළඹ ශාඛාව කේන්ද්ර කරගනිමින් නිල වශයෙන් ආරම්භ විය.
මීට පෙර ශ්රී ලංකාවේ ව්යාපාරිකයෙකු චීනයෙන් භාණ්ඩ ආනයනය කිරීමේදී පළමුව ශ්රී ලංකා රුපියල් ඇමෙරිකානු ඩොලර් බවටත්, අනතුරුව එම ඩොලර් යුවාන් බවටත් හැරවීමට සිදුවිය. මෙම නව ක්රමවේදය හරහා එම දෙවරක මුදල් පරිවර්තන වියදම සහ අතරමැදි බැංකු ගාස්තු ඉතිරි කර ගැනීමේ ප්රායෝගික ඉඩකඩ වෙළෙඳ ප්රජාවට උදාවෙයි.
වෙළෙඳ පරතරයේ දැවැන්ත යථාර්ථය
මුදල් ගෙවීමේ ක්රමවේදය සරල වූ පමණින් මෙරට ආර්ථිකයේ මූලික ගැටලුවලට විසඳුම් නොලැබෙන බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙයි. 2025 වසරේ නිල දත්තවලට අනුව ශ්රී ලංකාව චීනයෙන් ඩොලර් බිලියන 5.15ක භාණ්ඩ ආනයනය කරද්දී, එරටට අපනයනය කළ හැකිවූයේ ඩොලර් මිලියන 279ක සුළු වටිනාකමක භාණ්ඩ පමණි.
මෙම අසමතුලිතතාව හමුවේ ආනයන වියදම් තවදුරටත් පහසු වීමෙන් සිදුවිය හැක්කේ චීන භාණ්ඩ මත පවතින පාරිභෝගික යැපීම තවදුරටත් වර්ධනය වීම පමණක් බව වෙළෙඳ විශේෂඥයෝ මත පළ කරති. දේශීය අපනයන තරගකාරිත්වය සහ අගය එකතු කළ නිෂ්පාදන චීන වෙළෙඳපොළට යොමු නොකරන්නේ නම්, නව මූල්ය දොරටුවෙන් ආර්ථිකයට ලැබෙන වාසිය සීමිත වනු ඇත.
මහ බැංකුවේ විමසිල්ල සහ CIPS පද්ධතිය
මූල්ය යටිතල පහසුකමක් සැකසීම පළමු පියවර පමණක් බවත්, මෙහි සාර්ථකත්වය රඳා පවතින්නේ වාණිජ බැංකු සහ ගනුදෙනුකරුවන් සැබෑ ලෙසම මෙය භාවිතයට ගන්නා ප්රමාණය මත බවත් ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ නියෝජ්ය අධිපති කේ.ජී.පී. සිරිකුමාර මහතා පෙන්වා දී තිබේ. බැංකු පද්ධතිය පිරිනමන විනිමය අනුපාත හා සේවා ගාස්තු මෙහිදී තීරණාත්මක සාධකයක් වේ.
චීනයේ දේශසීමා අන්තර්-බැංකු ගෙවීම් පද්ධතිය (CIPS) වෙත ප්රවේශ වීමට මෙමඟින් මඟ පෑදෙයි. එම පද්ධතිය ලොව පුරා රටවල් 189ක බලපත්රලාභී බැංකු ආයතන 5,000කට වැඩි සංඛ්යාවක් ආවරණය වන ජාලයක් බැවින්, ශ්රී ලංකාවේ ජාත්යන්තර ගෙවීම් මාර්ග විවිධාංගීකරණය කිරීමට අවස්ථාව සැලසෙයි.
ඩොලරයෙන් මිදීමක්ද, විවිධාංගීකරණයක්ද?
යුවාන් ගිණුම් පියවීමේ පහසුකම පැමිණියද, එය එක රැයකින් ඇමෙරිකානු ඩොලරය ප්රතිස්ථාපනය කිරීමක් නොවන බව මුල්ය නිරීක්ෂකයින් අවධාරණය කරයි. මෙරට සමස්ත විදේශ ණය සේවාකරණය සහ බටහිර ප්රධාන වෙළෙඳපොළවල් සමග කෙරෙන ගනුදෙනුවලදී ඩොලරය තවමත් ප්රධාන කාර්යභාරයක් ඉටුකරයි.
එක් ප්රමුඛ මුදල් ඒකකයකින් තවත් මුදල් ඒකකයකට අන්ධ ලෙස මාරුවීම වෙනුවට බහුවිධ විදේශ විනිමය මාර්ග කළමනාකරණය කිරීම රටේ මූල්ය ස්ථාවරත්වයට වැදගත් වේ. යුවාන් සංචිත රැස්කිරීමේදී විනිමය අනුපාත අවදානම සහ අමතර පරිවර්තන පිරිවැය කෙරෙහි දැඩි නියාමනයක් පවත්වා ගැනීම ඉදිරි ආර්ථික ගමන්මගේ ප්රධාන කොන්දේසියක් වනු ඇත.
වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් විශ්වාසනීය මූලාශ්ර සබැඳි :
Lanka News : Yuan Clearing Facility Tests Sri Lanka’s Financial Independence
Daily FT Sri Lanka: Bank of China Colombo branch launches as Sri Lanka's first RMB clearing bank
Colombo Wire: Sri Lanka Opens China's Yuan Clearing Bank — Now it is time to unlock capital



