ද්විත්ව පුරවැසිභාවය අහෝසි කිරීමට ස්වීඩනය ව්‍යවස්ථාව වෙනස් කරයි

නොවැම්බර් 11 වැනි බදාදා පැවති ඡන්ද විමසීමේදී පක්ෂව ඡන්ද 292ක් සහ විපක්ෂව ඡන්ද 51ක් ලැබෙමින් මෙම සංශෝධනය සම්මත විය.

කාටද මේ නීතිය බලපාන්නේ?

මෙම නව ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය හරහා පුරවැසිභාවය අහිමි කළ හැක්කේ ස්වීඩනයට අමතරව වෙනත් රටක පුරවැසිභාවය ද හිමි (ද්විත්ව පුරවැසියන්) පුද්ගලයන්ට පමණි. ජාත්‍යන්තර නීතිවලට අනුව කිසිවෙකු "රටක් නැති පුද්ගලයෙකු" (Stateless) බවට පත් කළ නොහැකි බැවින්, ස්වීඩන පුරවැසිභාවය පමණක් ඇති අයට මෙය බලපාන්නේ නැත.

පුරවැසිභාවය අහෝසි කිරීමට මූලික කොන්දේසි දෙකක් යටතේ අවසර හිමි වේ:

1- වංචනික තොරතුරු ලබා දීම: අසත්‍ය තොරතුරු හෝ ව්‍යාජ ලේඛන ඉදිරිපත් කර ස්වීඩන පුරවැසිභාවය ලබාගෙන තිබීම.

2- බරපතළ අපරාධ: රටේ ජාතික ආරක්ෂාවට හෝ ස්වීඩනයේ මූලික අවශ්‍යතාවලට දැඩි ලෙස හානි කරන අපරාධ සම්බන්ධයෙන් වරදකරුවන් වීම.

ව්‍යවස්ථාව වෙනස් වුණත් දැන්ම ක්‍රියාත්මක නොවන්නේ ඇයි?

ස්වීඩනයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව සංශෝධනය කිරීම සඳහා පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයකට පෙර සහ පසුව වශයෙන් පාර්ලිමේන්තුවේ ඡන්ද විමසීම් දෙකක් පැවැත්විය යුතුය. 2026 මැයි මාසයේදී පළමු ඡන්ද විමසීම පැවති අතර, සැප්තැම්බර් මාසයේ පැවති මහ මැතිවරණයෙන් පසු පැවැත්වූ දෙවැනි ඡන්ද විමසීම මෙයයි.

2027 ජනවාරි 1 වැනිදා සිට මෙම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය බලාත්මක වුවද, එය ප්‍රායෝගිකව ක්‍රියාත්මක කිරීමට තවත් පියවරක් ඉතිරිව තිබේ. ඒ සඳහා කුමන අපරාධ යටතේ පුරවැසිභාවය අහෝසි කරන්නේද යන්න නිශ්චිතව දක්වන නව පනතක් පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළ යුතුය.

සැප්තැම්බර් මැතිවරණයෙන් කිසිදු පක්ෂයකට පැහැදිලි බහුතරයක් නොලැබුණු බැවින් අගමැති උල්ෆ් ක්‍රිස්ටර්සන් මේ වන විට භාරකාර රජයකට නායකත්වය දෙයි. එබැවින් අදාළ නව නීති කෙටුම්පත ඉදිරිපත් කිරීමේ වගකීම මීළඟට පිහිටුවන නව රජය වෙත පැවරී ඇත.

පුරවැසියන් දෙකොටසක් නිර්මාණය වන බවට චෝදනා

ස්වීඩනය තුළ වර්ධනය වී ඇති සංවිධානාත්මක අපරාධ කල්ලි මැඩපැවැත්වීමේ අරමුණින් හිටපු මධ්‍ය-දක්ෂිණාංශික රජය සහ සංක්‍රමණ විරෝධී 'ස්වීඩන් ඩිමොක්‍රට්ස්' පක්ෂය මෙම යෝජනාව ඉදිරිපත් කළේය.

මානව හිමිකම් සංවිධාන මෙම තීරණය දැඩි ලෙස විවේචනය කරයි. 'Civil Rights Defenders' සංවිධානයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ නීති උපදේශිකා අයිඩා සමානි පෙන්වා දෙන්නේ මෙමගින් ස්වීඩනය තුළ පුරවැසිභාවය වර්ග දෙකක් නිර්මාණය වන බවයි.

ඇයට අනුව ස්වීඩන පුරවැසිභාවය පමණක් ඇති අයට ස්ථිර, ආරක්ෂිත පුරවැසිභාවයක් හිමිවන අතර, ද්විත්ව පුරවැසියන්ට හිමිවන්නේ ඕනෑම මොහොතක අහිමි විය හැකි දුර්වල පුරවැසිභාවයකි. නීතිය ඉදිරියේ සැමට සමානාත්මතාවය හිමිවීමේ මූලධර්මයට මෙය බරපතළ අභියෝගයක් බව ඇය වැඩිදුරටත් සඳහන් කරයි.

වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි:

ස්වීඩන සංක්‍රමණ ඒජන්සියේ (Swedish Migration Agency) නිල නිවේදනය

ස්වීඩන පාර්ලිමේන්තුවේ (Riksdag) නිල වාර්තාව

Sweden amends constitution to allow revoking citizenship of dual nationals