වයස අවුරුදු 14ත් 29ත් අතර පසුවන 'Gen Z' පරම්පරාවේ නව දේශපාලන පිබිදීමේ නවතම පියවර සනිටුහන් කරමින්, ඕස්ට්‍රේලියානු පාසල් සිසුන් පන්ති කාමර වර්ජනය කර මහමඟට බැසීමට තීරණය කර තිබේ.
පන්ති කාමරයෙන් මහමඟට
ඕස්ට්‍රේලියාවේ ප්‍රධාන නගර කිහිපයක සිසුන් මෙලෙස විරෝධතා දියත් කරන්නේ පෝලීන් හැන්සන් නායකත්වය දෙන 'වන් නේෂන්' (One Nation) පක්ෂයේ ප්‍රතිපත්තිවලට එරෙහිවයි.
සංක්‍රමණිකයන්ගේ සහ කාන්තාවන්ගේ අයිතිවාසිකම්වලට එල්ල වන බලපෑම්වලට එරෙහිව නැගී සිටීම පාසල් සිසුන්ගේ වගකීමක් බව මෙම විරෝධතා සංවිධානය කරන 18 හැවිරිදි ඔඩෙස්සා බිෂොප්-මැක්මරේ පවසයි. (මෙම විරෝධතා සම්බන්ධයෙන් අදහස් විමසීම සඳහා 'වන් නේෂන්' පක්ෂ කාර්යාලය සම්බන්ධ කර ගැනීමටද එරට මාධ්‍ය පියවර ගෙන තිබේ.)
නිවාස මිල ඉහළ යාම, අස්ථිර රැකියා, ජීවන වියදම, දේශගුණික විපර්යාස මෙන්ම ගාසා තීරයේ යුද ගැටුම් පවා සිය අනාගතයට බලපා ඇති බව 16 හැවිරිදි ඩේවිඩ් යේ ඇතුළු සිසු ක්‍රියාකාරීහු පෙන්වා දෙති. පසුගිය අගෝස්තු මාසයේ පැවති මෙවැනිම විරෝධතාවකට සිසුන් 15,000ක් පමණ එක්ව සිටි අතර, මෙවර ඊටත් වඩා විශාල පිරිසක් එක්වනු ඇතැයි සංවිධායකයෝ අපේක්ෂා කරති.
ප්‍රංශයේ සිට බ්‍රසීලය දක්වා ගෝලීය රැල්ලක්
ඕස්ට්‍රේලියානු සිසුන්ට මෙම ශක්තිය ලැබී ඇත්තේ ලොව අනෙකුත් රටවල සිසුන් ලැබූ ජයග්‍රහණ දෙස බැලීමෙනි.
* ප්‍රංශය: රජයේ පාසල්වලට ප්‍රමාණවත් මුදල් වෙන් නොකිරීමට එරෙහිව ඇරඹි සිසු විරෝධතා යුරෝපය පුරා දැවැන්ත තරුණ නැගිටීමකට මුල පිරීය.
* සර්බියාව: සිසුන් මහාද්වීපය පුරා පාපැදි සවාරි සහ මැරතන් ධාවන තරග පවත්වමින් ගෙන ගිය දැවැන්ත ප්‍රචාරණ ව්‍යාපාරය හේතුවෙන් වසර 14ක් පැවති රජයක පාලනය අවසන් විය.
* බ්‍රසීලය: මිලියන සංඛ්‍යාත තරුණ පිරිසක් අන්තර්ජාලය ඔස්සේ සංවිධානය වෙමින්, තියුණු මැතිවරණයකදී අන්ත දක්ෂිණාංශික බලවේග නැවත බලයට පැමිණීම වැළැක්වීමට සමත් විය.
පාලකයන් කෙරෙහි ඇති කලකිරීම
හාවඩ් විශ්වවිද්‍යාලයට අනුබද්ධ පර්යේෂකයන් වන එරිකා චෙනොවෙත් සහ මැතිව් සෙබුල් පෙන්වා දෙන්නේ Gen Z පරම්පරාව "ගෝලීය දේශපාලන පිබිදීමක්" අත්විඳිමින් සිටින බවයි.
රටවල් ආර්ථික අර්බුදවලින් පීඩා විඳිද්දී, දේශපාලන ප්‍රභූන් වරප්‍රසාද භුක්ති විඳීම සහ දූෂණයේ යෙදීම පිළිබඳව තරුණ පරපුර දැඩි කෝපයකින් පසුවන බව ඔවුහු සඳහන් කරති. කානගී (Carnegie Endowment) ආයතනයේ දත්තවලට අනුව 2024 වසරේදී තරුණ නායකත්වයෙන් යුත් ප්‍රධාන විරෝධතා 17ක්ද, 2025 වසරේදී විරෝධතා 12ක්ද ලොව පුරා වාර්තා වී තිබේ.
ඕස්ට්‍රේලියානු පවුල් අධ්‍යයන ආයතනයේ නවතම සමීක්ෂණයකට අනුව, තම රටේ රජයේ තීරණවලට අර්ථවත් බලපෑමක් කළ හැකි බව විශ්වාස කරන්නේ එරට තරුණයන්ගෙන් 11%ක් පමණි.
ඇල්ගොරිතම අභියෝගය සහ තරුණ පරපුරේ බෙදීම
ඩීකින් විශ්වවිද්‍යාලයේ සමාජ විද්‍යාඥ ආචාර්ය ඊව් මේස් පවසන්නේ, වත්මන් තරුණ පරපුර සියලු සමාජ හා ආර්ථික ගැටලු එකිනෙකට සම්බන්ධ කරමින් සාමූහිකව හඬ නගන බවයි.
තාක්ෂණික සමාගම්වල ඇල්ගොරිතම (Algorithms) හරහා තමන් දකින දේ පාලනය වීම පිළිබඳව තරුණයන් තුළ දැන් සැකයක් මතුව තිබේ. ඒ නිසාම සමාජ මාධ්‍ය මත පමණක් යැපෙන්නේ නැතිව, සෘජුවම මහමඟට බැස විරෝධතා දැක්වීමට ඔවුන් යොමුව ඇත.
සමස්ත Gen Z පරපුරම එකම දේශපාලන මතයක නොසිටින බවද මෙහිදී අමතක නොකළ යුතුය. අන්තර්ජාල ඇල්ගොරිතම හරහා ඇතැම් තරුණ පිරිස් අන්ත දක්ෂිණාංශික සහ ස්ත්‍රී විරෝධී (Manosphere) මතවාද වෙත ඇදී යන ප්‍රවණතාවක් පවතින බව ඩේවිඩ් යේ පෙන්වා දෙයි.
කෙසේ නමුත්, එම අභියෝග මැද තම අනාගතය තමන් විසින්ම තීරණය කළ යුතු බව සංවිධායක ඔඩෙස්සාගේ ස්ථාවරයයි. "අපට අවශ්‍ය වන්නේ අපට වඩාත් හොඳ අනාගතයක් සහිත නව ලෝකයක්. එය අප විසින්ම ගොඩනගා ගන්නවා" යැයි ඇය අවධාරණය කරන්නීය.
වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳිය: