විදේශ

ෆ්‍රෑන්ක්ෆර්ට් ජාත්‍යන්තර ගුවන් තොටුපොළේ මගී පර්යන්ත දොරටුවක නවතා තිබියදී, ඊයේ (4), බෝයිඞ් 787 ගුවන් යානයක ඉදිරිපස රෝදය බිඳී, යානය බිම ඇද වැටීම සම්බන්ධයෙන්, ගුවන් අනතුරු විමර්ශනය පිලිබඳ ජර්මානු ෆෙඩරල් කාර්යාංශය මගින් විමර්ශනයක් ආරම්භ කෙරේ.

ගැටුම් අවසන් කිරීම පිණිස, ඊශ්‍රායලය සහ ලෙබනනය සටන් විරාමයක් ක්‍රියාත්මක කිරීමට එකඟ වූ බව, එක්සත් ජනපද ජනපති, ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ඊයේ (3) නිවේදනය කළේය.

ඉරානය, න්‍යෂ්ටික අවියක් නොතැනීමට එකඟ වූ බව, එක්සත් ජනපද ජනපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ප්‍රකාශ කරයි.

ගල්ෆ් ගැටලුව ඊයේ (2) නව මුහුණුවරක් ගත්තේය. බහ්රේන්, කුවේට් සහ කලාපයේ තවත් ඉලක්ක කිහිපයක් වෙත, ඉරාන මිසයිල ප්‍රහාර එල්ල වූ බව, එක්සත් ජනපද හමුදා කියා සිටියහ.

සම්බාධක ලිහිල් කරන්න රුබියෝ අකමැති වෙද්දී, මැදපෙරදිග තෙල් දේශපාලනය උඩුයටිකුරු වෙයි

ලෙබනනය ඊයේ (1) හිස්බොල්ලා සහ ඊශ්‍රායලය අතර සටන් විරාමයක් නිවේදනය කළේය. එම සීමිත සටන් විරාමය අතර ගැටුම් හැකි තාක් අවම වෙතයි අපේක්ෂා කෙරේ.

ඉරානය සමඟ පවතින ගැටලුව සම්බන්ධයෙන් ස්ථාවර එකඟතාවකට පැමිණීමට නොහැකි වුවහොත්, එරටට එරෙහිව නැවත වරක් මිලිටරි ප්‍රහාර දියත් කිරීමට එක්සත් ජනපදය "ඕනෑවටත් වඩා සූදානම්" බව ඇමරිකානු ආරක්ෂක ලේකම් පීට් හෙග්සෙත් (Pete Hegseth) දැඩි ප්‍රකාශයක් කරමින් කියා සිටී.

දැඩි දේශපාලන වාදවිවාද සහ ආර්ථික සංඛ්‍යාලේඛනවලින් පිරි පුවත්පත් පිටු අතර, මිනිස් සබඳතා සහ ලෝකයේ ඉදිරි ගමන පිළිබඳව නැවත සිතා බලන්නට පොළඹවන සිදුවීම් කිහිපයක් අද (මැයි 31) ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය අවකාශය තුළ කැපී පෙනේ.

දේශපාලන හා ආරක්ෂක ක්ෂේත්‍රය :ආසියාවේ ප්‍රධානතම ආරක්ෂක සමුළුවක් වන ‘ෂැංග්‍රිලා සංවාදය’ (Shangri-La Dialogue) සිංගප්පූරුවේදී අදත් උණුසුම් මුහුණුවරකින් පැවැත්වේ.මෙහිදී අදහස් දක්වමින් වියට්නාමයේ ප්‍රමුඛ පෙළේ දේශපාලන නායකයින් ප්‍රකාශ කළේ වත්මන් ලෝකය බහුවිධ අර්බුද රැසකට මුහුණ දී ඇති බැවින් කලාපීය ස්ථාවරත්වය සඳහා රටවල් අතර සාමූහික එකඟතාවන් අත්‍යවශ්‍ය බවයි.මේ අතර, එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක කවුන්සිලයේ (UNSC) නිත්‍ය නොවන අසනක් සඳහා ලබන ජූනි 3 වැනිදා පැවැත්වීමට නියමිත මැතිවරණය වෙනුවෙන් පිලිපීනය සිය අවසන් අදියරේ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික මෙහෙයුම් අද දිනයේ වඩාත් තීව්‍ර කර තිබේ.ගෝලීය ආර්ථිකය හා බලශක්ති අර්බුදය: ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF), ලෝක බැංකුව (World Bank) සහ ලෝක වෙළඳ සංවිධානය (WTO) ඇතුළු ප්‍රමුඛ පෙළේ ගෝලීය මූල්‍ය ආයතන ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටින්නේ මැදපෙරදිග පවතින නොසන්සුන්තාවය හේතුවෙන් ගෝලීය බලශක්ති සැපයුමට දැඩි බලපෑම් එල්ල වී ඇති බවයි.විශේෂයෙන්ම ‘හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය’ ආශ්‍රිත වෙළඳ මාර්ග අවහිර වීම හේතුවෙන් ඉන්ධන සහ පොහොර මිල ඉහළ ගොස් ඇති අතර, මෙයින් ලොව වඩාත්ම අසරණ වූ දිළිඳු රටවල ආර්ථිකයන් බිඳවැටීමේ අවදානමක් පවතින බව ඔවුහු පෙන්වා දෙති.පරිසරය, සංස්කෘතිය සහ සමාජීය ක්ෂේත්‍රය: උස්බෙකිස්තානයේ සමර්කන්ඩ් නුවරදී අද (මැයි 30) නිල වශයෙන් ආරම්භ වූ 8 වැනි ගෝලීය පරිසර පහසුකම් එකලස් කිරීමේ සමුළුව (8th GEF Assembly) කෙරෙහි ලෝක අවධානය යොමුව ඇත. රටවල් 186ක නියෝජිතයින්ගේ සහභාගීත්වයෙන් "2030 දක්වා අවසන් පිම්ම" යන තේමාව යටතේ පැවැත්වෙන මෙම සමුළුවේදී දේශගුණික විපර්යාස අවම කිරීම සහ ජෛව විවිධත්වය රැකගැනීම සඳහා නව මූල්‍ය ප්‍රතිපාදන වෙන්කිරීම පිළිබඳව සාකච්ඡා කෙරේ.සංස්කෘතික හා ක්‍රීඩා අංශයෙන්, සුප්‍රසිද්ධ ‘රොලෙක්ස් සේල්-ජීපී’ (Roleex SailGP) යාත්‍රා තරඟාවලිය නිව්යෝර්ක්හි හඩ්සන් නදිය ආශ්‍රිතව අද ආරම්භ වූයේ ජාත්‍යන්තර කණ්ඩායම් 12ක සහභාගීත්වයෙනි.එමෙන්ම, ලබන මාසයේ ඇරඹෙන 2026 ෆිෆා (FIFA) ලෝක කුසලාන පාපන්දු තරඟාවලිය වෙනුවෙන් ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධ සංගීතඥයින් සහ සමාජ මාධ්‍ය ක්‍රියාකාරීන් නිර්මාණය කරන නිල නොවන ගීත සහ ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන් හේතුවෙන් අද දිනයේ ගෝලීය සමාජ මාධ්‍ය ජාලාවන් තුළ ඉහළ උණුසුමක් නිර්මාණය වී ඇත.මුලාශ්‍ර :* International Institute for Strategic Studies* United Nations (UN) Official Website* International Monetary Fund (IMF) & World Bank Media Centers* Global Environment Facility (GEF) Official Portal* SailGP Official Media & FIFA World Cup Updates

ලෝක බලතුලනය සහ භූදේශපාලනික සිතියම වේගයෙන් වෙනස් කරමින් අද (29) දිනය තුළ ජාත්‍යන්තර දේශපාලන වේදිකාවෙන් ඉතාමත් තීරණාත්මක පුවත් කිහිපයක් වාර්තා වේ.

එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය අතර මාස තුනක් තිස්සේ පවතින දරුණු යුද වාතාවරණය තාවකාලිකව පාලනය කිරීම සඳහා දින 60ක නව සටන් විරාම දිගුවක් සහ හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය යළි විවෘත කිරීමේ අවබෝධතා ගිවිසුමක් (MOU) අවසන් අදියරකට පැමිණ ඇති බව රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ආරංචි මාර්ග පවසයි.

ඉරාන ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර මෙහෙයුමක් ඉලක්ක කර එක්සත් ජනපද හමුදා නව ප්‍රහාර මාලාවක් දියත් කර ඇතැයි, රොයිටර්ස් පුවත් සේවය ඊයේ (27) නිවේදනය කළේය.

ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව ඉකුත් අඟහරුවාදා (26), අනපේක්ෂිත 1%ක පොලී අනුපාත වැඩිවීමක් නිවේදනය කළේය.

ගාසා නගරයේ අතිශය කාර්යබහුල වෙළෙඳපොළ කලාපයක පිහිටි නේවාසික ගොඩනැගිල්ලක් ඉලක්ක කර ගනිමින් ඊශ්‍රායල හමුදාව එල්ල කළ

සිංගප්පූරුව තුළ ව්‍යාපාර කටයුතු කිරීමට හා සිංගප්පූරුව තම ජාත්‍යන්තර මූලස්ථානයක් ලෙස භාවිත කිරීමට චීන සමාගම්වලට අවස්ථාව ඇතැයි සිංගප්පූරු ජ්‍යෙෂ්ඨ අමාත්‍ය ලී සියෙන් ලූන්ග් (Lee Hsien Loong) පවසයි.