*සාම්ප්රදායික අපනයන ක්රමවලින් ඔබ්බට ගොස් අගය එකතු කළ නිෂ්පාදන කරා යාමේ දැඩි අවශ්යතාවයක්.
*ප්රමිතිය බිඳවැටීම්, අමුද්රව්ය හිඟය සහ තාක්ෂණික පසුගාමීත්වය කර්මාන්තයට තර්ජනයක්.
ශ්රී ලංකාවේ කුළුබඩු කර්මාන්තය වසරකට ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියනයක අපනයන ආදායම් ඉලක්කයක් කරා ළඟා වීමට උත්සාහ දරමින් සිටියද, එම ගමනට බරපතල තරගකාරී අභියෝග රැසක් එල්ල වී තිබේ. කුළුබඩු අපනයනකරුවන් සහ නිෂ්පාදකයන් මුහුණ දී සිටින ප්රමිතිය බිඳවැටීමේ අවදානම්, අමුද්රව්ය සීමාසහිත වීම, මූල්යමය ගැටලු, ශ්රම හිඟය සහ නව තාක්ෂණය අනුගමනය කිරීමේ මන්දගාමී ස්වභාවය මෙම තත්ත්වයට මුලිකවම හේතු වී ඇති බව කුළුබඩු හා ආශ්රිත නිෂ්පාදන නිෂ්පාදකයන්ගේ සහ වෙළඳුන්ගේ සංගමයේ (SAPPTA) සභාපති රයන් රඹුක්වැල්ල පෙන්වා දෙයි.
සාම්ප්රදායික රාමුවෙන් ඔබ්බට යාමේ දැඩි අවශ්යතාවය
හුදෙක් නිෂ්පාදන පරිමාව වැඩි කිරීමෙන් පමණක් රටට අවශ්ය ඩොලර් බිලියනයේ ඉලක්කය කරා ළඟා විය නොහැකි බව සභාපතිවරයා අවධාරණය කරයි. මේ වන විට ජාත්යන්තර වෙළඳපොළ තරගකාරීත්වය හුදු අමුද්රව්ය අපනයනයෙන් ඔබ්බට ගොස්, වඩාත් සැකසූ අමුද්රව්ය, නිමි භාණ්ඩ, නව තාක්ෂණය සහ ප්රබල වෙළඳ නාම (Brands) දෙසට වේගයෙන් යොමු වී ඇත. එහෙත් ශ්රී ලංකාව තවමත් බොහෝ දුරට රඳා පවතින්නේ සාම්ප්රදායික භාණ්ඩ අපනයනය මත වීම මූලික දුර්වලතාවක් බව ඔහුගේ අදහස වී තිබේ.
කුළුබඩු ක්ෂේත්රයේ පාර්ශ්වකරුවන් අතර නිසි එකමුතුවක් නොමැතිකම ද තවත් ප්රධාන ගැටලුවකි. වැවිලිකරුවන්, අතරමැදි වෙළඳුන්, සැකසුම්කරුවන් සහ අපනයනකරුවන් එකිනෙකාට වෙනස් වූ තනි වාණිජ අරමුණු මත පමණක් වැඩ කිරීම හේතුවෙන්, සමස්ත සැපයුම, ගුණාත්මකභාවය සහ වෙළඳපොළ දියුණු කරගැනීම සඳහා සාමූහික වැඩපිළිවෙළක් ක්රියාත්මක කිරීමට බාධා මතුව තිබේ.
ප්රමිතිගත කිරීමේ ගැටලු සහ අපනයන වෙළඳපොළ අවදානම
මෑතකදී මෙම අංශය මුහුණ දී ඇති තවත් දැඩි තර්ජනයක් වන්නේ ජාත්යන්තර ප්රමිතීන්ට අනුකූල වීම සම්බන්ධ ගැටලුය. විශේෂයෙන්ම ක්ලෝරේට්, පර්ක්ලෝරේට්, නිකොටින් සහ ඊයම් වැනි අපවිත්රකාරක (Contaminants) සම්බන්ධයෙන් ඇතැම් අපනයන තොග අභියෝගවලට මුහුණ දී ඇති අතර, එවැනි දූෂණයක් සිදුවූයේ සැපයුම් දාමයේ කුමන ස්ථානයකදැයි නිවැරදිව හඳුනාගැනීමට අපනයනකරුවන්ට නොහැකි අවස්ථා තිබේ.
මෙය තනි තනි නැව්ගත කිරීම් ඉක්මවා ගිය පුළුල් අවදානමක් මතු කරන්නේ, නැවත නැවතත් ප්රමිතීන් බිඳවැටීම ගැනුම්කරුවන්ගේ විශ්වාසය සහ වෙළඳපොළ ප්රවේශය අඩාල කිරීමට හේතු වන බැවිනි. මේ සඳහා කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව, එක්සත් ජාතීන්ගේ කාර්මික සංවර්ධන සංවිධානය (UNIDO) සහ අනෙකුත් තාක්ෂණික ආයතනවල දායකත්වයෙන් වඩාත් ශක්තිමත් සොයා බැලීමේ ක්රමවේදයක් (Traceability) සකස් කළ යුතු බවට යෝජනා වී තිබේ.
අමුද්රව්ය ආනයනය සහ මූල්යමය බාධක
කර්මාන්තයේ දැඩි කතාබහට ලක්වන තවත් මාතෘකාවක් වන්නේ අමුද්රව්ය ආනයනය කිරීමේ හැකියාවයි. දේශීය සැකසුම්කරුවන්ට ජාත්යන්තර වෙළඳපොළෙන් පහසුවෙන් අමුද්රව්ය ලබාගත හැකි රටවල් සමඟ තරග කිරීමට සිදුවී ඇති බැවින්, අගය එකතු කිරීමේ අරමුණින් පමණක් පාලිත ක්රමයක් යටතේ අමුද්රව්ය ආනයනය කර යළි අපනයනය කිරීමේ ක්රමවේදයක් පරීක්ෂා කර බැලිය යුතු බව SAPPTA සංගමය යෝජනා කරයි.
එහෙත්, මෙමඟින් දේශීය ගොවීන්ට සහ දේශීය මිල ගණන්වලට කිසිදු බලපෑමක් නොවන පරිදි දැඩි ආරක්ෂක විධිවිධාන යෙදිය යුතු බවටද අවධාරණය කර ඇත. මීට අමතරව, දෛනික ව්යාපාරික වියදම් සහ ණය පොලී බර ඉහළ යාම හේතුවෙන්, මිලදී ගන්නා කුළුබඩු තොග වැඩිදුර සකස් කර ඉහළ අගයකින් යුතුව අලෙවි කරන තෙක් ගබඩා කර තබා ගැනීමට ව්යාපාරිකයන්ට අපහසු වී තිබේ. ඒ වෙනුවට තමන් සතු තොග කඩිනමින් විකුණා දැමීමට ඔවුන්ට සිදුවීම අගය එකතු කළ නිෂ්පාදන කරා යාමට මූල්යමය අතින් එල්ල වී ඇති විශාල බාධාවකි.
නව තාක්ෂණය සහ කර්මාන්තයේ ඉදිරි මාවත
ශ්රම හිඟය ක්රමයෙන් උත්සන්න වීමත් සමඟ කර්මාන්තයට අවශ්ය යන්ත්රසූත්රකරණය සහ ස්වයංක්රීයකරණය (Mechanisation and automation) අත්යවශ්ය සාධකයක් බවට පත්ව තිබේ. ගොවිතැන් කිරීමේ සිට, අස්වනු නෙළීම, වියළීම, තේරීම සහ සැකසීම දක්වා වූ සෑම අදියරකදීම තාක්ෂණය භාවිතය පුළුල් කළ යුතුව ඇත.
ශ්රී ලංකාව සීමිත සම්පත් ඇති රටක් ලෙස හුදෙක් ප්රමාණය මත පමණක් තරග කිරීම වෙනුවෙන්, නිෂ්පාදනය කරන සෑම කිලෝග්රෑමයකින්ම උපරිම අගයක් උත්පාදනය කර ගැනීමට හැකි වන පරිදි ප්රබල දේශීය වෙළඳ නාම බිහි කිරීමේ වැදගත්කම මෙමඟින් මනාව පැහැදිලි වේ. රජය සහ කර්මාන්ත පාර්ශ්වකරුවන් එකතුව මෙම අභියෝග ජය ගැනීම සඳහා ඒකාබද්ධ වේදිකාවක් සකස් කිරීමට ද සැලසුම් කර ඇත.
මුලාශ්රය :
Sri Lanka’s Spice Industry Risks Losing High-Value Markets
