527ක් අතරින් සැබෑ ව්‍යාපාර වෙන් කර හඳුනාගැනීම
රාජ්‍ය ආයතන 527ක් අතරින් සැබෑ වාණිජ ව්‍යාපාර නිවැරදිව තෝරාගෙන ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ සැලසුම් හැදීමට විශේෂ කමිටුවක් පත් කර ඇති බව මුදල් හා ක්‍රමසම්පාදන නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය මහාචාර්ය අනිල් ජයන්ත පවසයි.
කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළ සහ සුරැකුම්පත් හා විනිමය කොමිෂන් සභාව එක්ව සංවිධානය කළ නියෝජිත සමුළුවක් අමතමින් නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා මේ බව තහවුරු කළේය.
රාජ්‍ය ලේඛනවල ආයතන 527ක් තිබුණද, ඉන් වැඩි ප්‍රමාණයක් සාමාන්‍ය පරිපාලන සහ නියාමන ආයතන බව ආර්ථික විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති. මහජන සේවා සපයන නියාමන ආයතනයක් සහ වෙළෙඳපොළේ තරග කරන වාණිජ සමාගමක් එකම මිම්මෙන් මැන ප්‍රතිසංස්කරණය කළ නොහැකිය.
ලාභ සහ පාඩු අතර ඇති මූල්‍ය පරස්පරය
මුදල් අමාත්‍යාංශය නිරන්තර අධීක්ෂණයට ලක් කරන ප්‍රධාන රාජ්‍ය ව්‍යවසාය සංඛ්‍යාව 148කි. ඉන් 85ක් සක්‍රීය වාණිජ ආයතන වන අතර, 63ක් සේවා සපයන වාණිජ නොවන ආයතන වේ.
කිසිදු මෙහෙයුමක් නොකරන ආයතන 33කට වැඩි ප්‍රමාණයක් ඈවර කිරීමේ ඒකකය මඟින් මේ වන විටත් වසා දමමින් පවතින අතර, තවත් ආයතන 34ක් ඒකාබද්ධ කිරීමට හෝ වසා දැමීමට තීරණය කර ඇත.
අධීක්ෂණය වන ප්‍රධාන ආයතන පසුගිය මූල්‍ය වර්ෂයේදී රුපියල් බිලියන 444.4ක ශුද්ධ ලාභයක් ලැබුවද, එය ඊට පෙර වසරට සාපේක්ෂව සියයට 17.6ක පහත වැටීමකි.
ලාභ ලැබූ ප්‍රධාන ආයතන:
ලංකා බැංකුව රුපියල් බිලියන 120.8ක ශුද්ධ ලාභයක්ද, ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාව රුපියල් බිලියන 36.5ක ශුද්ධ ලාභයක්ද වාර්තා කර ඇත.
පාඩු ලැබූ ප්‍රධාන ආයතන:
ගෘහස්ථ විදුලි ගාස්තු සංශෝධන හමුවේ විදුලිබල මණ්ඩලය රුපියල් බිලියන 38.7ක පාඩුවක්ද, ශ්‍රීලංකන් ගුවන් සේවය රුපියල් බිලියන 23.2ක පාඩුවක්ද වාර්තා කර තිබේ.
රාජ්‍ය හිමිකාරිත්වය පැවතියද නිසි කළමනාකරණයක් ඇත්නම් ආයතනයකට ලාභ ලැබිය හැකි බව ලංකා බැංකු වාර්තාවලින් පැහැදිලි වන මුත්, සහන සැලසීමේ ප්‍රතිපත්ති වාණිජ ආයතන මත පැටවීමෙන් දැවැන්ත පාඩු සිදුවන බව විදුලිබල මණ්ඩල දත්ත සනාථ කරයි.
හෝටල් සහ වෙළෙඳාමෙන් රජය ඉවත් වීමේ සූදානම
සාමාන්‍ය වෙළෙඳ ව්‍යාපාර හෝ සංචාරක හෝටල් පවත්වාගෙන යාමෙන් රජය ඉවත් විය යුතු බවට ප්‍රතිපත්තිමය ස්ථාවරයක සිටින බව නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා අවධාරණය කළේය.
පෞද්ගලික අංශයේ ඒකාධිකාරයන්ගෙන් පාරිභෝගිකයා ආරක්ෂා කරනු වස් බලශක්තිය වැනි මූලෝපායික ක්ෂේත්‍රවල රජයේ හිමිකාරිත්වය දිගටම තබා ගැනීමට තීරණය කර ඇත.
නව ප්‍රතිසංස්කරණ නීතිය යටතේ රාජ්‍ය ව්‍යවසායන් පොදු හෝල්ඩින්ග් සමාගම් ආකෘතියකට (Holding Company) ගෙන ඒමට සැලසුම් කර තිබේ. එමඟින් ආයතන සීමිත වගකීම් සහිත සමාගම් බවට පත් කර, කොටස් වෙළෙඳපොළට ඇතුළත් කරමින් දේශීය හා විදේශීය ආයෝජන ලබාගැනීම රජයේ අපේක්ෂාවයි.
නීති කෙටුම්පත් සම්පාදක දෙපාර්තමේන්තුවේ කටයුතු තවමත් නිම වී නැත. මේ හේතුවෙන් 2026 අවසානයේ පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිතව තිබූ පනත් කෙටුම්පත 2027 දක්වා ප්‍රමාද විය හැකි බවට අනාවරණය වේ.
බදු ගෙවන ජනතාවට ලැබෙන සැබෑ සහනය
ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණය යනු හුදෙක් රාජ්‍ය සම්පත් විකිණීමක් පමණක් නොවන බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයන්ගේ පෙන්වා දීමයි. දේශපාලන ඇඟිලි ගැසීම්වලින් තොර විනිවිදභාවයක්, ස්වාධීන වත්කම් තක්සේරුවක් සහ තරගකාරී ටෙන්ඩර් පටිපාටියක් නොමැති වුවහොත් අපේක්ෂිත ආර්ථික ප්‍රතිලාභ ළඟා කරගත නොහැක.
මෙහි සැබෑ ජයග්‍රහණය මැනෙන්නේ පාඩු ලබන ආයතන ගොඩගැනීමට මහජන බදු මුදල් වැයවීම මුළුමනින්ම නතර කර, අත්‍යවශ්‍ය මහජන සේවාවන් රැකගැනීමට රජය සමත් වන්නේද යන සාධකය මතය.
වැඩිදුර තොරතුරු සහ මූලාශ්‍ර සබැඳි:
Sri Lanka plans to sell off or merge state entities under major reform drive - Lanka Leader
State Enterprise Overhaul Tests Government’s Fiscal Reform Credibility - Lanka News