* ආර්ථික ප්රතිසංස්කරණ සහ විදේශ සංචිත ශක්තිමත් වීම ප්රධාන හේතුවක් ලෙස දැක්වෙයි
* ඉදිරි දැක්ම ‘ස්ථාවර’ මට්ටමට; ගෝලීය අභියෝග මධ්යයේත් ආර්ථිකය ඔරොත්තු දෙන බවට ෆිච් තක්සේරුවක්
ශ්රී ලංකාවේ දිගුකාලීන ණය ශ්රේණිගත කිරීම ‘CCC+’ මට්ටමේ සිට ‘B-’ දක්වා ඉහළ දැමීමට ජාත්යන්තර ණය ශ්රේණිගත කිරීමේ ප්රමුඛ ආයතනයක් වන ‘ෆිච් රේටින්ස්’ (Fitch Ratings) පියවර ගෙන තිබේ. මෙරට ආර්ථිකයේ ඉදිරි දැක්ම ‘ස්ථාවර’ (Stable Outlook) තත්ත්වයේ පවතින බව ද එම ආයතනය නිකුත් කළ නවතම වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
රජය විසින් ක්රියාත්මක කරන ලද පුළුල් ආර්ථික ප්රතිසංස්කරණ, රාජ්ය මූල්ය විනය පවත්වා ගැනීම සහ විදේශ විනිමය සංචිත ක්රමිකව ඉහළ යාම මෙම තීරණයට ප්රධාන හේතු ලෙස ෆිච් ආයතනය පෙන්වා දී ඇත.
ණය පැහැර හැරීමේ අවදානමෙන් මිදුණු ගමන
මෙරට පසුගිය කාලීන ණය ශ්රේණිගත කිරීම් දෙස බැලීමේදී, 2022 වසරේ ඇති වූ දැඩි මූල්ය අර්බුදයෙන් පසු ශ්රී ලංකාව පැවතියේ ණය පියවීම තාවකාලිකව අත්හිටවූ ‘සීමිත පැහැර හැරීමේ’ (RD - Restricted Default) මට්ටමේය. ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) සහයෝගය සහ ණය ප්රතිව්යුහගතකරණ ක්රියාවලියේ ප්රගතියත් සමඟ 2024 අගභාගයේදී එය ‘CCC+’ දක්වා ඉහළ නැංවිණි.
එම තත්ත්වයෙන් තවත් පියවරක් ඉදිරියට තබමින්, වසර කිහිපයකට පසු රටේ ආර්ථිකය නැවතත් ‘B’ කාණ්ඩයට ඇතුළත් වීම මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ මෙරට ණය ආපසු ගෙවීමේ හැකියාව සහ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය කෙරෙහි ජාත්යන්තර විශ්වාසය යළි ගොඩනැගෙමින් පවතින බවයි.
ආර්ථික වර්ධනය සහ විදේශ සංචිත පුරෝකථන
ෆිච් වාර්තාවට අනුව, 2026 වසර අවසන් වන විට ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික වර්ධන වේගය (GDP Growth) සියයට 4.1ක මට්ටමක පවතිනු ඇතැයි ගණන් බලා තිබේ. එසේම, වසර අවසානය වන විට මෙරට නිල විදේශ විනිමය සංචිත ප්රමාණය ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 7.7 දක්වා ඉහළ යනු ඇති බවට ද පුරෝකථනය කර ඇත.
රජයේ ආදායම් මාර්ග පුළුල් වීම සහ බදු ප්රතිසංස්කරණ මගින් රාජ්ය මූල්ය ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීමට හැකිවීම මෙහිදී විශේෂ ඇගයීමට ලක්ව තිබේ.
බාහිර අභියෝග සහ ඉදිරි අවදානම්
ආර්ථිකය ස්ථාවර මාවතකට පිවිසෙමින් පැවතුණද, රට හමුවේ තවමත් පවතින අභියෝග පිළිබඳව ද ෆිච් ආයතනය සිය අවධානය යොමු කර ඇත. විශේෂයෙන් මැදපෙරදිග කලාපයේ උද්ගතව ඇති නොසන්සුන්කාරී තත්ත්වය හේතුවෙන් ඉහළ ගොස් ඇති ගෝලීය ඉන්ධන මිල ශ්රී ලංකාවේ ආනයන වියදම් කෙරෙහි බලපෑම් එල්ල කළ හැකි බව එහි දැක්වේ. කෙසේ වෙතත්, විදේශගත ශ්රමික ප්රේෂණ අඛණ්ඩව වර්ධනය වීම එම පීඩනය සමනය කර ගැනීමට උපකාරී වී ඇති බව ද වාර්තාවේ සඳහන් වේ.
එසේම, රාජ්ය ණය ප්රමාණය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට සාපේක්ෂව ක්රමිකව පහළ බසිමින් පැවතිය ද, දිගුකාලීනව ආර්ථික ස්ථාවරත්වය රැක ගැනීමට නම් මූල්ය විනය සහ ප්රතිසංස්කරණ වැඩපිළිවෙළ අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගෙන යාම අත්යවශ්ය සාධකයක් බව ෆිච් ආයතනය අවධාරණය කර ඇත.
(සටහන | ජේ. මුණසිංහ)
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්ර සබැඳි:
ෆිච් රේටින්ස් ආයතනයේ නිල නිවේදනය: Fitch Ratings Official Announcement
ශ්රී ලංකා ආර්ථික වාර්තා විශ්ලේෂණය: EconomyNext Report on Sri Lanka Rating Upgrade
