* බලශක්ති මිල ඉහළ යාම දිග්ගැස්සුණහොත් ණය පොලී අනුපාත වැඩි කිරීම වැළැක්විය නොහැකි බවට එංගලන්ත මහ බැංකු අධිපතිගෙන් අනතුරු ඇඟවීමක්.
* ගෝලීය වෙළඳපොළ පීඩනය හමුවේ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ආර්ථිකයන් කෙරෙහි ද අවධානය යොමුවෙයි.
ගෝලීය වෙළඳපොළේ බලශක්ති සහ ඉන්ධන මිල ගණන් දිගින් දිගටම ඉහළ මට්ටමක පැවතුණහොත්, බැංකු පොලී අනුපාත ඉහළ දැමීමකින් තොරව පවත්වාගෙන යාම දැඩි අභියෝගයක් වනු ඇති බවට එංගලන්ත මහ බැංකුව (Bank of England) පෙන්වා දෙයි. ඔක්ස්ෆර්ඩ් විශ්වවිද්යාලයේ පැවති මූල්ය ආර්ථික සමුළුවක් අමතමින් මහ බැංකු අධිපති ඇන්ඩෲ බේලි මේ බව ප්රකාශ කර තිබේ.
ජාත්යන්තර දේශපාලන හා යුදමය නොසන්සුන්තාවන් හේතුවෙන් ලෝක වෙළඳපොළේ බලශක්ති පිරිවැය ශීඝ්රයෙන් ඉහළ යමින් පවතින පසුබිමක, බ්රිතාන්ය මහ බැංකුවේ මූල්ය ප්රතිපත්ති කමිටුව දැඩි තීන්දුවලට එළඹීමේ සූදානමක පසුවන බව මෙමගින් සංඥා කෙරේ.
පොලී අනුපාත ඉහළ දැමීමට හේතුවන පසුබිම
පසුගිය කාලසීමාව තුළ එංගලන්ත මහ බැංකුව සිය ප්රතිපත්තිමය පොලී අනුපාතය 3.75% මට්ටමේ ස්ථාවරව පවත්වා ගැනීමට පියවර ගෙන තිබිණි. කෙසේ වෙතත්, ඉන්ධන සහ විදුලිබල පිරිවැය සීඝ්රයෙන් ඉහළ යාම හේතුවෙන් එරට උද්ධමනය පාලනය කරගත නොහැකි මට්ටමකට පැමිණීමේ අවදානමක් මතුව ඇතැයි මහ බැංකු නිලධාරීන් පෙන්වා දෙයි.
සාමාන්යයෙන් වෙළඳපොළේ භාණ්ඩ හා සේවා මිල ගණන් ඉහළ යාම (උද්ධමනය) පාලනය කිරීම සඳහා මහ බැංකු විසින් භාවිත කරන ප්රධාන මෙවලමක් වන්නේ බැංකු පොලී අනුපාත ඉහළ නැංවීමයි. පොලී අනුපාත ඉහළ දැමූ විට මිනිසුන් සහ ව්යාපාර ණය ලබාගැනීම සීමා කරන අතර, එමගින් වෙළඳපොළ ඉල්ලුම පාලනය වී මිල ගණන් ස්ථාවර වීමට ඉඩකඩ සැලසේ.
එහෙත් මෙවර උද්ධමනය ඉහළ යන්නේ ජනතාවගේ අතමිට මුදල් ගැවසීම නිසා නොව, ලෝක වෙළඳපොළේ බලශක්ති මිල ඉහළ යාම නිසා බැවින් පොලී අනුපාත ඉහළ දැමීම ආර්ථිකයට දෙපැත්ත කැපෙන කඩුවක් විය හැකි බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
නොවැම්බර් මාසයේදී දැඩි තීන්දුවක් ගැනීමේ සූදානමක්
එංගලන්ත මහ බැංකුවේ මූල්ය ප්රතිපත්ති කමිටුවේ සාමාජිකයින් අතර ඉදිරි පොලී අනුපාත ඉහළ දැමීම සම්බන්ධයෙන් මේ වන විටත් සාකච්ඡා ආරම්භ වී තිබේ. වෙළඳපොළ විශ්ලේෂකයන්ගේ පුරෝකථනයන්ට අනුව, එළඹෙන නොවැම්බර් මාසයේ පැවැත්වෙන මූල්ය ප්රතිපත්ති සමාලෝචනයේදී පොලී අනුපාත ඉහළ දැමීමේ 80%ක සම්භාවිතාවක් පවතී.
ඉන්ධන පිරිවැය හේතුවෙන් 2027 මුල් භාගය වන විට බ්රිතාන්යයේ උද්ධමනය 4% සීමාව ඉක්මවා යනු ඇතැයි ගණන් බලා ඇති අතර, එය එරට අපේක්ෂිත ඉලක්කය වන 2% මට්ටමට වඩා දෙගුණයක ඉහළ යාමකි. බ්රිතාන්ය රජය එරට ජීවන වියදම් පීඩනය පාලනය කිරීමට උත්සාහ දරන අවස්ථාවක මෙම ආර්ථික තත්ත්වය තවදුරටත් සංකීර්ණ මුහුණුවරක් ගෙන ඇත.
ගෝලීය තත්ත්වය සහ ශ්රී ලංකාවට ඇති බලපෑම
ලොව ප්රධාන පෙළේ ආර්ථිකයක් වන බ්රිතාන්යය පොලී අනුපාත ඉහළ දැමීමේ තීරණයකට එළඹුණහොත්, එහි ප්රතිවිපාක සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවලට ද සෘජුව සහ වක්රව දැනීමේ අවදානමක් පවතී.
විදේශ ඉපැයීම් සහ අපනයන වෙළඳපොළ:
බ්රිතාන්යය යනු ශ්රී ලංකාවේ ප්රධානතම ඇඟලුම් සහ තේ අපනයන වෙළඳපොළකි. එහි පොලී අනුපාත ඉහළ ගොස් ජනතාවගේ මිලදී ගැනීමේ හැකියාව සීමා වුවහොත්, මෙරට නිෂ්පාදන සඳහා වන බාහිර ඉල්ලුම කෙරෙහි යම් බලපෑමක් එල්ල විය හැකිය.
ලෝක ඉන්ධන මිල සහ දේශීය වෙළඳපොළ:
ලෝක වෙළඳපොළේ බලශක්ති මිල ගණන් ඉහළ යාම ආනයනික ඉන්ධන මත සම්පූර්ණයෙන්ම යැපෙන ශ්රී ලංකාව වැනි රටවලට කෙටි කාලීනව හෝ අභියෝගයක් විය හැකි අතර, විදේශ විනිමය පීඩනය කළමනාකරණය කරගැනීම කෙරෙහි මෙරට බලධාරීන්ට ද නිරන්තර අවධානයක් යොමු කිරීමට සිදුවනු ඇත.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්ර සබැඳි :
රොයිටර් පුවත් වාර්තාව:
BoE's Bailey says high energy prices make it harder to leave rates on hold
එංගලන්ත මහ බැංකු නිල නිවේදන හා මූල්ය ප්රතිපත්ති දත්ත:
Bank of England Official Portal
