මන්නාරම් තෙල් ගවේෂණය ජාත්‍යන්තර ලංසුවට: ශ්‍රී ලංකාවට නව බලාපොරොත්තුවක්?

ශ්‍රී ලංකාවේ බලශක්ති අනාගතය වෙනස් කළ හැකි තීරණාත්මක පියවරක් තබමින්, මන්නාරම් ද්‍රෝණියේ පවතින ඛනිජ තෙල් සහ ස්වාභාවික වායු සම්පත ගවේෂණය කිරීම සඳහා වන ජාත්‍යන්තර ටෙන්ඩර් කැඳවීම රජය විසින් නිල වශයෙන් ආරම්භ කර තිබේ.

ශ්‍රී ලංකා ඛනිජ තෙල් සංවර්ධන අධිකාරිය (PDASL) විසින් සංවිධානය කරන ලද ‘Sri Lanka Licensing Round 2026 (SL2026-01)’ නම් වූ මෙම ප්‍රවර්ධන වැඩසටහන පසුගිය සැප්තැම්බර් අග භාගයේ ලන්ඩන් නුවර පැවති 'World Energies Summit' ජාත්‍යන්තර බලශක්ති සමුළුවේදී ගෝලීය සමාගම් හමුවේ ඉදිරිපත් කෙරිණි.

ආයෝජනයට විවෘත කළ මුහුදු කලාප හතර

මෙවර ආයෝජකයින් වෙත පිරිනමා ඇති මුළු මුහුදු ප්‍රමාණය වර්ග කිලෝමීටර් 33,964 කි. මෙය ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසයේ විදේශීය ආයෝජන සඳහා විවෘත කෙරුණු විශාලතම සමුද්‍රීය කලාපයකි.

* 2026-MB-01 කලාපය: වර්ග කිලෝමීටර් 5,948.95
* 2026-MB-02 කලාපය: වර්ග කිලෝමීටර් 5,689.05
* 2026-MB-03 කලාපය: වර්ග කිලෝමීටර් 10,597.67
* 2026-MB-04 කලාපය: වර්ග කිලෝමීටර් 11,728.30

මෙම කලාප මීටර් 100ක සාපේක්ෂව නොගැඹුරු මුහුදේ සිට මීටර් 3,000ක් තරම් අතිශය ගැඹුරු මුහුදු පතුල දක්වා විහිදී පවතී. අතිනවීන තාක්ෂණය සහ දැවැන්ත ප්‍රාග්ධනයක් සහිත ජාත්‍යන්තර සමාගම්වල මැදිහත්වීම මේ සඳහා අත්‍යවශ්‍ය වන්නේ එබැවිනි.

භූගෝලීය විභවය සහ පවතින අභියෝග

මන්නාරම් ද්‍රෝණිය යනු මුළුමනින්ම අත්හදා නොබැලූ කලාපයක් නොවේ. මීට පෙර සිදුකළ ගවේෂණවලදී වාණිජමය වශයෙන් වටිනා ස්වාභාවික වායු සහ ඛනිජ තෙල් පැවතීමේ හැකියාව තහවුරු කරන ‘ක්‍රියාකාරී ඛනිජ තෙල් පද්ධතියක්’ (working petroleum system) එහි පවතින බව භූවිද්‍යාත්මකව හෙළිදරව් වී තිබිණි.

කෙසේ වෙතත්, මේ දක්වා විදිනු ලැබ ඇත්තේ සීමිත ළිං ප්‍රමාණයක් පමණි. විශාල මුහුදු ප්‍රදේශයක් තවමත් නිසි පරිදි පරීක්ෂාවට ලක්ව නොමැති වීම ප්‍රධාන අභියෝගයකි. මෙම සම්පත් සැබෑ වාණිජ නිෂ්පාදනයක් දක්වා රැගෙන ඒමට නම් බිලියන ගණනක දිගුකාලීන මූල්‍ය ආයෝජනයක් සහ තාක්ෂණික කැපවීමක් අවශ්‍ය වන බව ක්ෂේත්‍රයේ විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.

විදේශ විනිමය හිඟය, ණය බර සහ බලශක්ති ආනයන පිරිවැය හමුවේ ආර්ථික පීඩාවකට මුහුණ දී සිටින රටකට සාර්ථක ඛනිජ තෙල් සොයාගැනීමක් යනු ස්ථාවර ආර්ථික හැරවුමකි. එහෙත්, ක්ෂණික ප්‍රාතිහාර්යයන් අපේක්ෂා කරනවාට වඩා, විනිවිදභාවයෙන් යුතු නියාමනයක් ඔස්සේ මෙම ක්‍රියාවලිය හැසිරවීම වඩාත් වැදගත් වේ.

ඉදිරි තීරණාත්මක කාලරාමුව

ජාත්‍යන්තර සමාගම්වලට භූවිද්‍යාත්මක දත්ත අධ්‍යයනය කිරීම සඳහා වන තාක්ෂණික දත්ත කාමරය (Data Room) මේ වන විටත් විවෘතව පවතී. ඉදිරි ක්‍රියාමාර්ග මෙසේ පෙළගස්වා ඇත:

* ඔක්තෝබර් 21: අන්තර්ජාලය ඔස්සේ පැවැත්වෙන විශේෂ ආයෝජක සාකච්ඡාව
* නොවැම්බර් 16-17: ක්වාලාලම්පූර් නුවර පැවැත්වෙන ආසියානු ඛනිජ තෙල් භූවිද්‍යා සමුළුවේදී (APGCE) සිදුකෙරෙන දේශනය
* 2027 ජනවාරි 12: ආයෝජක ගැටලු සහ පැහැදිලි කිරීම් විමසීමේ අවසන් දිනය
* 2027 පෙබරවාරි 02: අවසන් ලංසු භාරගැනීම

ශ්‍රී ලංකාවේ මුහුදු පත්ලේ සැඟවුණු සම්පත් ජාතික ආර්ථිකයට සැබෑ ධනයක් බවට පත්කර ගැනීමට හැකිවේද යන්න තීරණය වන්නේ මෙම ජාත්‍යන්තර ලංසු තැබීමේ සාර්ථකත්වය මතය.


වැඩිදුර තොරතුරු සඳහා මූලාශ්‍ර:

ලංකා නිව්ස් වාර්තාව - Sri Lanka Puts Mannar Basin Oil Wealth On Global Auction

Petroleum Development Authority of Sri Lanka (PDASL) - Official Licensing Rounds & Data Room

World Energies Summit - Official Event Information & Global Acreage Promotions