පළාත් පාලනය සැබැවින්ම කරන්නේ කවුද? ආණ්ඩුකාර බලයේ යථාර්ථය | ලයනල් බෝපගේ

පළමු කොටස: පළාතේ ජනාධිපති නියෝජිතයා

ශ්‍රී ලංකාවේ සෑම පළාතකටම ආණ්ඩුකාරවරයෙකු සිටී. බොහෝ පුරවැසියෝ එම තනතුරේ නම දනිති. එහෙත් එම තනතුරට අයත් කාර්යභාරය කුමක්දැයි දන්නේ ස්වල්ප දෙනෙකු පමණි. එම කාර්යභාරය නිසි ලෙස ක්‍රියාත්මක වන්නේද යන්න විමසන්නේ ඊටත් වඩා අඩු පිරිසකි.

1987 වසරෙන් පසු වෙනත් කිසිදු කාලයකට වඩා අද මෙම ප්‍රශ්නය වැදගත් වේ. වසර ගණනාවක සිටම ආණ්ඩුකාරවරයා හුදෙක් උත්සව අවස්ථාවන්ට පමණක් සීමා වූ චරිතයක් නොවීය. සැබවින්ම, ආණ්ඩුකාරවරයා යනු ප්‍රාදේශීය ආණ්ඩුවයි.

සම්මුතියෙන් උපන් ආණ්ඩුකාර තනතුර

මෙම තනතුර බිහි වූයේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 13 වන සංශෝධනය මගිනි. එම සංශෝධනය 1987 ඉන්දු-ලංකා ගිවිසුමේ ප්‍රතිඵලය විය. එහි අරමුණ වූයේ බලය බෙදාහදා ගැනීමයි; එනම් බලය ප්‍රදේශ අතර බෙදා හදා ගැනීම සහ තීරණ ගැනීම ජනතාවට වඩාත් සමීප කිරීමයි.

එම සැලසුම සම්මුතියක් විය. පළාත් විසින් පළාත් සභා තෝරා පත් කර ගනු ඇත. එම සභා මගින් මහ ඇමතිවරයෙකු සහ අමාත්‍ය මණ්ඩලයක් පත් කර ගනු ඇත. ජනාධිපතිවරයාගේ නියෝජිතයා ලෙස ආණ්ඩුකාරවරයා ඔවුන්ට ඉහළින් ස්ථානගතව සිටිනු ඇත.

ව්‍යවස්ථාවේ වසර 5 සහ ජනාධිපති කැමැත්ත

ජනාධිපතිවරයා වසර පහක කාලයක් සඳහා ආණ්ඩුකාරවරයෙකු පත් කරයි. ආණ්ඩුකාරවරයා ජනාධිපතිවරයාගේ කැමැත්ත පරිදි සිය ධුරය දරන අතර ඕනෑම අවස්ථාවක ඔහුව ඉවත් කළ හැකිය. එම තනි කරුණ මගින්ම මෙම තනතුරේ ස්වභාවය සහ යථාර්ථය මනාව පැහැදිලි කෙරේ.

මෑත කාලීන ඉතිහාසය ඉන් අදහස් වන්නේ කුමක්දැයි පෙන්නුම් කරයි.

සුරේන් රාඝවන්

2019 නොවැම්බරයේදී ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මහතා ජනාධිපති ධුරයට පත්වූ විට, එවකට සිටි ආණ්ඩුකාරවරු නොවැම්බර් 20 වැනිදා සිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි ඉල්ලා අස් වූහ. 2019 ජනවාරියේදී උතුරු පළාතට පත් කරන ලද සුරේන් රාඝවන් මහතා ද ඔවුන් අතර විය. 2024 සැප්තැම්බරයේ අනුර කුමාර දිසානායක මහතා ධුරයට පත් වූ විට ද එම ක්‍රියාවලියම නැවත සිදු වූ අතර, සැප්තැම්බර් 25 වනදා නව ආණ්ඩුකාරවරු නව දෙනෙකු දිවුරුම් දුන්හ. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ආණ්ඩුකාරවරයෙකුගේ වසර පහක ධුර කාලයක් ගැන කථා කරයි. ප්‍රායෝගිකව, ජනාධිපතිවරයාගේ ධුර කාලය අවසන් වීමත් සමඟම ආණ්ඩුකාරවරයෙකුගේ ධුර කාලය ද අවසන් වේ.

කඩදාසියේ සීමා සහ ප්‍රායෝගික අසීමිත බලය

න්‍යායාත්මකව ගත් කල, ආණ්ඩුකාරවරයා කටයුතු කරන්නේ තේරී පත් වූ අමාත්‍ය මණ්ඩලයේ උපදෙස් අනුවය. ප්‍රායෝගිකව බලන විට, ප්‍රාදේශීය මට්ටමින් සැබෑ බලය රඳා පවතින්නේ එම තනතුර සතුවයි. පළාත් සභාව කැඳවීමට, එහි සැසිවාර අත්හිටුවීමට සහ සභාව විසුරුවා හැරීමට බලය ඇති ආණ්ඩුකාරවරයා පළාත් රාජ්‍ය සේවය අධීක්ෂණය කරමින් පළාත් අරමුදල් මුදා හැරීම ද පාලනය කරයි.

එම බලතල කෙතරම් තියුණු විය හැකිද යන්න පිළිබඳව පළමු උතුරු-නැගෙනහිර පළාත් සභාව කදිම නිදසුනක් විය. 1988 දී තේරී පත් වූ එම සභාව, එහි මහ ඇමති වරදරාජා පෙරුමාල් විසින් ඒකපාර්ශ්වික ස්වාධීනත්ව ප්‍රකාශනයක් කිරීමෙන් අනතුරුව 1990 දී බිඳ වැටුණි. එම සභාව විසුරුවා හරින ලද අතර, ඒකාබද්ධ පළාතේ පාලන කටයුතු ආණ්ඩුකාරවරයා වෙත පැවරිණි.

2006 දී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය උතුරු සහ නැගෙනහිර පළාත් වෙන් කිරීමෙන් පසුව, නැගෙනහිර පළාත 2008 දී පළාත් සභාවක් තෝරා පත් කර ගත්තේය. එහෙත් උතුරු පළාතට ඒ සඳහා 2013 වසර වන තෙක් බලා සිටීමට සිදු විය. දශක දෙකකට අධික කාලයක් පුරා, උතුරු පළාත දැන සිටි එකම පළාත් බලධරයා වූයේ ආණ්ඩුකාරවරයා පමණි.

ඒ අනුව, එම තනතුර සැමවිටම එකවර කාර්යයන් දෙකක් ඉටු කළේය. එය ව්‍යවස්ථාපිත ප්‍රධානියා මෙන්ම පළාත කෙරෙහි කොළඹින් අවධානය යොමු කර තබන නිරීක්ෂකයා ද විය.

හිස් වූ සභා ශාලා සහ මඟහැරුණු මැතිවරණ

ඉන්පසු සභා අතුරුදහන් වූයේය.

ඒවා නීතියෙන් අහෝසි වී ගියේ නැත; හුදෙක් ඒවායේ කාලය ඉකුත් විය. ඒවායේ කාල සීමාව 2017 සහ 2019 අතර කාලය තුළ අවසන් විය. කිසිදා මැතිවරණ පැවැත්වූයේ නැත. සභාවක කාල සීමාව අවසන් වී සති කිහිපයක් ඇතුළත මැතිවරණ පැවැත්වීම ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව අපේක්ෂා කරයි. වසර ගණනාවක් ගෙවී ගොස් ඇතත් තවමත් කිසිදු පළාත් සභා මැතිවරණයක් පවත්වා නැත.

මෙම සභාවල කාල සීමාව අවසන් වූයේ අදියර කිහිපයකිනි:

* සබරගමුව, උතුරු මැද සහ නැගෙනහිර පළාත් සභාවල කාලය මුලින්ම 2017 දී අවසන් විය.
* 2018 දී මධ්‍යම, වයඹ සහ උතුරු පළාත් සභාවල කාලය අවසන් විය.
* බස්නාහිර, දකුණු සහ ඌව පළාත් සභාවල කාලය 2019 අග වන විට අවසන් වී තිබුණි.

2017 නීතිමය ගැටය සහ නොලිහුණු අර්බුදය

2017 දී නීතිමය ගැටය ගැටගැසුණි. පැරණි ක්‍රමය වෙනුවට මිශ්‍ර ක්‍රමයක් හඳුන්වා දුන් 2017 අංක 17 දරන පළාත් සභා මැතිවරණ (සංශෝධන) පනත, කිසිදු ඡන්ද විමසීමක් පැවැත්වීමට පෙර නව මැතිවරණ කොට්ඨාස සීමා නිර්ණය කිරීමක් අවශ්‍ය කළේය. සීමා නිර්ණ වාර්තාව 2018 අගෝස්තු 24 වන දින පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළ විට, එයට පක්ෂ ඡන්ද කිසිවක් නොමැතිව විරුද්ධ ඡන්ද 139 කින් ප්‍රතික්ෂේප විය. එය ඉදිරිපත් කළ ඇමතිවරයා පවා ඊට විරුද්ධව ඡන්දය ප්‍රකාශ කළේය.

මැතිවරණ අවහිර කරනු දැකීමට කිසිදු පක්ෂයක් කැමති නොවූ නමුත්, ඒවා පැවැත්වීමට හැකි වන පරිදි ඡන්දය දුන්නේ ද නැත. එතැන් සිට සෑම ආණ්ඩුවක්ම මෙම ගැටය උරුම කරගෙන ඇත. කිසිවෙකු එම ගැටය ලිහා දැම්මේ නැත.

මෙම ප්‍රමාදය ආණ්ඩු කිහිපයක් ඉක්මවා ගොස් පැවත ඇත. පැහැදිලි මහජන පොරොන්දු සහ ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශන පොරොන්දු තිබියදීත්, වත්මන් ආණ්ඩුව ඇතුළු අනුප්‍රාප්තික ආණ්ඩු ඡන්ද විමසීම් පැවැත්වීමට අපොහොසත් වීම පිළිබඳව විකල්ප ප්‍රතිපත්ති කේන්ද්‍රය 2026 මැයි මාසයේ දී දැඩි කනස්සල්ල පළ කර සිටියේය.

අගෝස්තු මාසයේ දී, දිගු කලක් කල් දැමූ මැතිවරණ හැකි ඉක්මණින් පවත්වන ලෙස ඉන්දියාව නිල වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාවෙන් ඉල්ලා සිටියේය. සැප්තැම්බර් මාසයේ දී, පාර්ලිමේන්තුව පළාත් මැතිවරණ ක්‍රමය අධ්‍යයනය කරන විශේෂ කාරක සභාවක කාල සීමාව දෙසැම්බර් 17 දක්වා දීර්ඝ කළේය. මෙම දීර්ඝ කිරීම ඡන්ද විමසීම් තවදුරටත් ප්‍රමාද කිරීමට යොදවා ගත හැකි බවට අනතුරු අඟවමින් විපක්ෂය එයට විරෝධය පළ කළේය.

අයවැය පත්‍රිකාවල උත්ප්‍රාසයක් ඇත. 2025 පළාත් සභා මැතිවරණ සඳහා වෙන් කළ රුපියල් බිලියන 9 ක මුදල මැතිවරණ කිසිදා නොපැවැත්වූ බැවින්, මැතිවරණ කොමිෂන් සභාව ජාතික අයවැය දෙපාර්තමේන්තුවට ආපසු භාර දුන්නේය.

එහි ප්‍රතිඵලය පැහැදිලිය. තේරී පත් වූ සභාවක් නැත; මහ ඇමතිවරයෙක් නැත; අමාත්‍ය මණ්ඩලයක් ද නැත. ඉතිරිව ඇත්තේ සර්වබලධාරී සහ සර්වව්‍යාපී ආණ්ඩුකාරවරයා සහ ප්‍රධාන ලේකම්වරයා පමණි.

සංවරණයක් ලෙස සැලසුම් කළ තනතුරක් දැන් සියල්ල මෙහෙයවයි. පද්ධතියක් තුළ එක කොටසක් වෙන්නට අදහස් කළ භූමිකාවක්, දැන් සමස්ත පද්ධතියම බවට පත්ව ඇත.

දේශපාලන රික්තකය තුළ පෑදුණු අවස්ථාව

මෙය ගැටලුවක් පමණක් නොවේ. මධ්‍යම ආණ්ඩුවට ලැබෙන අවස්ථාවක් ද වේ.

පළාත් සභා දේශපාලනයෙන් බැහැරව කටයුතු කරන ආණ්ඩුකාරවරයෙකුට ඉක්මණින් ක්‍රියා කළ හැකිය. මෙහි කේවල් කිරීමට කණ්ඩායම් නොමැත. සෑම ආසනයකම සතුටු කළ යුතු පක්ෂ අනුග්‍රාහකයන් ද නොමැත. ආණ්ඩුකාරවරයෙකුට ප්‍රමුඛතා හඳුනාගෙන ඒවා ක්‍රියාත්මක කළ හැකිය.

ආණ්ඩුකාරවරයෙකුට මධ්‍යස්ථ පරිපාලකයෙකු විය හැකිය. මෑත කාලීන පත්වීම් බොහෝ විට පක්ෂ හිතවතුන්ට වඩා විද්වතුන්ට හා වෘත්තීය නිලධාරීන්ට ලැබී ඇත. එය පිළිගත හැකි විතැන් වීමකි. එමගින් වරක් සභා අඩපණ කර දැමූ ආරවුල්වලට වඩා ඉහළින් සිටින්නට ආණ්ඩුකාරවරයෙකුට ඉඩ සලසා දෙයි.

2024 සැප්තැම්බර් මාසයේ සිදු කළ පත්වීම් මගින් මෙම වෙනස මනාව පෙන්නුම් කෙරේ:

* විශ්වවිද්‍යාල උපකුලපතිවරුන් දෙදෙනෙකු, එනම් මධ්‍යම පළාත සඳහා මහාචාර්ය සරත් අබේකෝන් සහ නැගෙනහිර පළාත සඳහා මහාචාර්ය ජයන්ත ලාල් රත්නසේකර නම් කරන ලදී.

* හිටපු අමාත්‍යාංශ ලේකම්වරයෙකු වන තිස්ස වර්ණසූරිය මහතා වයඹ පළාතට පත් කෙරිණි.

* උතුරු පළාත සඳහා ජනාධිපතිවරයා තෝරා ගත්තේ මීට පෙර යාපනය, කිලිනොච්චිය සහ මුලතිව් යන දිස්ත්‍රික්කවල පරිපාලන කටයුතු මෙහෙයවා තිබූ විශ්‍රාමික පරිපාලන නිලධාරියෙකු වන නාගලිංගම් වේදනායගම් මහතාය.

* බස්නාහිර පළාතේ වගකීම 'එක්ස්පෝලංකා' (Expolanka) සමාගමේ සම-නිර්මාතෘ හනීෆ් යූසුෆ් මහතා වෙත පැවරිණි.

මොවුහු හුදෙක් පක්ෂග්‍රාහී දේශපාලනයට පමණක් සම්බන්ධ වූවන් නොව, පරිපාලන, විද්වත් හෝ ව්‍යාපාරික ක්ෂේත්‍රයන්හි කැපී පෙනෙන අත්දැකීම් සහ පසුබිමක් සහිත පුද්ගලයෝ වෙති.

ආපදා හමුවේ සම්බන්ධීකරණය සහ විශ්වාසය ගොඩනැගීම

ආණ්ඩුකාරවරයෙකුට සම්බන්ධීකරණය කළ හැකිය. COVID-19 වසංගතය සහ 2022 වසරේ ඇති වූ ආර්ථික බිඳවැටීම සිදු වූ අවස්ථාවලදී, පළාත් පාලනය සඳහා මෙහෙයවන්නෙක් අවශ්‍ය විය. සෞඛ්‍ය, පාසල්, සහන සේවා සහ ප්‍රවාහන යන අංශ සියල්ල එකට සම්බන්ධ කර ක්‍රියාත්මක කළ යුතුව තිබුණි. දක්ෂ ආණ්ඩුකාරවරයෙකුට දිස්ත්‍රික් නිලධාරීන් එක කාමරයකට කැඳවා, ගනු ලබන තීරණ ක්‍රියාත්මක කරන බවට සහතික කළ හැකිය.

ආණ්ඩුකාරවරයෙකුට විශ්වාසය ගොඩනැගිය හැකිය. උතුරු නැගෙනහිර මෙය වඩාත්ම වැදගත් වේ. දෙමළ සහ මුස්ලිම් ප්‍රජාවන්ට සවන් දෙන ආණ්ඩුකාරවරයෙකුට, දුරස්ථ දේශපාලනඥයින්ට අත් කර ගත නොහැකි විශ්වාසයක් දිනා ගත හැකිය. ආණ්ඩුකාරවරයෙකුට ගමේ රැස්වීමට සහභාගි වී, ධීවර පවුලට සහ අතුරුදහන් වූවන්ගේ පවුල්වලට සවන් දී, ඔවුන්ගේ ගැටලු සෘජු ලෙසම ජනාධිපතිවරයා වෙත ගෙන යා හැකිය.

උතුර මෙම ප්‍රවේශ දෙකම දැක තිබේ. 2009 ජූලි මාසයේ උතුරේ ආණ්ඩුකාරයා ලෙස පත් කරන ලද විශ්‍රාමික හමුදා නිලධාරියෙකු වූ මේජර් ජෙනරාල් ජී. ඒ. චන්ද්‍රසිරි, 2014 දී ඒ තනතුර සඳහා නැවත පත් කරන ලදී.

2015 ජනවාරියේදී ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතා ඔහු වෙනුවට වෘත්තීය රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකයෙකු සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ හිටපු ස්ථිර නියෝජිතයෙකු වූ එච්. එම්. ජී. එස්. පලිහක්කාර මහතා පත් කළේය. මෙම වෙනසෙන් අදහස් කරන ලද්දේ උතුර ආරක්ෂක කලාපයක් ලෙස නොව සිවිල් පළාතක් ලෙස පාලනය කරන බවට සංඥාවක් වශයෙනුයි. එක ලිපි ගොනුවකටවත් අත්සන් කිරීමට පෙර, මුලසුන හිඳින්නේ කවුද යන්න පිළිබඳව පණිවිඩයක් යවයි.

කාර්යක්ෂමතාවේ සැබෑ ස්වරූපය

ආණ්ඩුකාරවරයෙකු නායකත්වය දෙන්නට තීරණය කළ විට, වෙනස දිස් වෙයි. උතුරු පළාත මෑත නිදසුනක් සපයා දෙයි. එහි නිල වෙබ් ද්වාරය වාර්තා කරන්නේ ආණ්ඩුකාරවරයා දින හතරක් ඇතුළත රුපියල් මිලියන 2103 ක් වටිනා සෞඛ්‍ය ව්‍යාපෘති හයක් දියත් කළ බවයි.

එක් නිවේදනයකින් වාර්තාවක් ඔප්පු නොවේ. හුදෙක් ව්‍යාපෘති දියත් කිරීම පමණක් නොව, ඒවා නිම කළ යුතුය. එහෙත් මෙම නිදසුන මුලසුන සපයා දෙන අවකාශය කුමක්දැයි දක්වා ලයි. ආණ්ඩුකාරවරයෙකුට න්‍යාය පත්‍රය සහ එය ක්‍රියාත්මක කිරීමේ වේගය තීරණය කළ හැකි අතර, නිලධාරීන් සහ කොන්ත්‍රාත්කරුවන් ද එය සැලකිල්ලට ගනී.

තනතුර දේශපාලනිකව අවභාවිත වූ හැටි

මෙම තනතුර නරක ලෙස ද භාවිත කර ඇත.

2013 උතුරු පළාත් සභා මැතිවරණයට පෙර, දෙමළ ජාතික සන්ධානය (TNA) පාලනය කළ උතුරේ පළාත් පාලන ආයතනවල සංවර්ධන කටයුතු සඳහා වෙන් කළ රුපියල් මිලියන 560 කට වැඩි මුදලක් ආණ්ඩුව ආපසු ගත්තේය. ආරංචි මාර්ග පැවසුවේ ඒ වෙනුවට එම මුදල උතුරු ආණ්ඩුකාරවරයා වෙත ලබා දී, ආණ්ඩුකාරවරයා තෝරා ගන්නා ව්‍යාපෘති සඳහා වැය කරන බවයි. ග්‍රාමීය මාර්ග, වෙළඳපොළවල් සහ සභා ගොඩනැගිලි දේශපාලන තරඟයක කොටු වූයේය.

අවසානයේ සභාව තෝරා පත් කර ගත් විට, අපේක්ෂාවන් හීන වූයේය. මැතිවරණ නිරීක්ෂණ වාර්තාවක් ඡන්දදායකයන්ගේ බිය සටහන් කර ගත්තේය. බොහෝ දෙනා අපේක්ෂා කළේ සභාවට සැබෑ ස්වාධීනත්වයක් නොලැබෙන බවත්, මහ ඇමතිවරයා ආණ්ඩුකාරවරයාගේ පණිවුඩ රැගෙන යන්නෙකු සහ, අනෙක් අතට ආණ්ඩුකාරවරයා ජනාධිපතිවරයාගේ පණිවුඩ රැගෙන යන්නෙකු බවටත් පත් වන බවයි.

ඉන් පසු ගත වී ගිය වසරවලදී එම බිය අර්ධ වශයෙන් සත්‍ය බව ඔප්පු විය. ආණ්ඩුකාරවරයා, මහ ඇමතිවරයා සහ ප්‍රධාන ලේකම්වරයා නැවත නැවතත් ගැටුම් ඇති කර ගත්හ. නිලධාරීන් සහ බලය පිළිබඳ ආරවුල්, සංවර්ධනයට අවශ්‍ය කරන ලද ශක්තිය ගිල ගත්තේය. යුද්ධයෙන් වැඩිපුරම පීඩා විඳි උතුරේ ජනතාව ඒ සඳහා මිල ගෙවීය.

අධිකරණයට ගිය බල අරගලය

මෙම ගැටුම විශේෂිත විය. ලේකම්වරුන්ගේ සිට සුළු සේවකයන් දක්වා පළාතේ කිසිදු පත් කිරීමක් ආණ්ඩුකාරවරයාගේ අනුමැතියකින් තොරව කළ නොහැකි බවට මහ ඇමති සී. වී. විග්නේශ්වරන් පැමිණිලි කළේය. ප්‍රධාන ලේකම් විජයලක්ෂ්මි රමේෂ්, තේරී පත් වූ අමාත්‍ය මණ්ඩලයට වඩා ආණ්ඩුකාර චන්ද්‍රසිරිට වග කියන බවට සභාව චෝදනා කළේය.

ආරවුල ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය දක්වා ගිය අතර, ප්‍රධාන ලේකම්වරයෙකු පත් කිරීමට, මාරු කිරීමට හෝ ඉවත් කිරීමට හැක්කේ ජනාධිපතිවරයාට පමණක් බව තීන්දු කළ අධිකරණය, දෙපාර්ශ්වයටම සුහදව කටයුතු කරන මෙන් දැඩි ලෙස ඉල්ලා සිටියේය. 2015 මුල් භාගයේ දී ආණ්ඩුකාරවරයා ඉවත් කරන ලද අතර ප්‍රධාන ලේකම්වරිය ස්ථාන මාරු කර හරින ලදී. ඒ වන විට සභාවේ ධුර කාලයෙන් වසරකට වැඩි කාලයක් ආරවුල සඳහා වැය වී තිබුණි.

දේශපාලන කුණාටුවලට ගසාගෙන ගිය පත්වීම්

2019 දී, පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාරවලින් පසු, මහජන විරෝධතා මධ්‍යයේ ආණ්ඩුකාරවරුන් දෙදෙනෙකු ඉල්ලා අස් වූහ. ඔවුන්ගේ නික්ම යාම පෙන්වා දුන්නේ මෙම තනතුර දේශපාලන කුණාටුවලට කෙතරම් නිරාවරණය වී තිබේද යන්නයි. කාර්ය සාධනය නිසා නොව බලපෑම නිසා, එක රැයකින් මුලසුන හිස් කළ හැකිය.

ඒ දෙදෙනා වූයේ නැගෙනහිර පළාතේ එම්. එල්. ඒ. එම්. හිස්බුල්ලා මහතා සහ බස්නාහිර පළාතේ අසාද් සාලි මහතායි. ඔවුන් ඉවත් කරන ලෙස ඉල්ලා අතුරලියේ රතන හිමියන් කළ උපවාසයකින් පසු, 2019 ජූනි මුල ඔවුහු ධුරයෙන් ඉවත් වූහ. හිස්බුල්ලා මහතා ධුරය දරා සිටියේ මාස පහක් පමණි.

ඒ අනුව, පළමු කොටස සරල කාරණයකින් අවසන් වේ. ආණ්ඩුකාර තනතුර බලවත් වන අතර එය වඩ වඩාත් එසේ වී ඇත. එම තනතුරට පළාතට සේවය කළ හැකිය, නැතහොත් දේශපාලනයට සේවය කළ හැකිය. එයට නායකත්වය දිය හැකිය, නැතහොත් හුදෙක් තනතුර දරා සිටිය හැකිය.

හුදෙක් තනතුර දරා සිටින විට කුමක් සිදු වේද? මෙම ලිපියේ දෙවන කොටසේ මාතෘකාව වන්නේ එයයි.

(මතු සම්බන්ධයි)

මෙල්බර්න් නුවර, ඔස්ට්‍රේලියාව
ඔක්තෝබර් 9, 2026