පොරොන්දු පත්ර හා ණය ගිවිසුම් හරහා මහජන මුදල් එක්රැස් කිරීම වහාම අත්හිටුවයි.
ලබාගත් සියලු මුදල් ආපසු ගෙවන ලෙස අදාළ පුද්ගලයාට නීතිමය නියෝග.
මහජන මුදල් එක්රැස් කිරීමට තිත
නීත්යනුකූල අවසරයකින් තොරව මහජනතාවගෙන් මුදල් තැන්පතු භාරගැනීමේ සිදුවීමක් සම්බන්ධයෙන් විමර්ශනය කළ ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව, අදාළ කටයුතු වහාම නතර කර ලබාගත් මුදල් යළි ගෙවන ලෙස දඹුල්ල ප්රදේශයේ පදිංචිකරුවෙකුට නියෝග කර තිබේ.
මහ බැංකුව විසින් සැප්තැම්බර් 16 වැනිදා නිකුත් කරන ලද නිල නිවේදනයකට අනුව, දඹුල්ල කාර්මික විද්යාලයේ නිල නිවාස සංකීර්ණයේ පදිංචි පේමදාසගේ ඉන්දික ප්රේමකුමාර නමැති අයෙකුට මෙම නියෝගය නිකුත් කර ඇත. 2011 අංක 42 දරන මුදල් ව්යාපාර පනතේ 42 වැනි වගන්තිය යටතේ සිදුකරන ලද විමර්ශනයකින් පසුව මෙම පියවර ගෙන තිබේ.
මුදල් ලබාගෙන ඇත්තේ කෙසේද?
මහ බැංකු විමර්ශනයේදී අනාවරණය වී ඇත්තේ අදාළ පුද්ගලයා 2019 වසරේ සිට 2022 වසර දක්වා කාලය තුළ මුදල් ව්යාපාර පනතේ නීතිමය ප්රතිපාදන උල්ලංඝනය කරමින් කටයුතු කර ඇති බවයි. එහිදී පොරොන්දු පත්ර (Promissory Notes) නිකුත් කිරීම සහ ණය ගිවිසුම්වලට එළඹීම හරහා ඔහු මහජනතාවගෙන් තැන්පතු මුදල් ලබාගෙන ඇති බව තහවුරු කරගෙන තිබේ.
එම කරුණු පදනම් කරගනිමින්, මහ බැංකුව විසින් අදාළ පුද්ගලයා වෙත නියෝග දෙකක් නිකුත් කර ඇත:
| ණය ගිවිසුම්, පොරොන්දු පත්ර හෝ වෙනත් කිසිදු ආකාරයකින් තවදුරටත් මහජනතාවගෙන් තැන්පතු භාරගැනීම වහාම නැවැත්වීම.
| මෙතෙක් මහජනතාවගෙන් ලබාගෙන ඇති සහ ගෙවීමට ඉතිරිව පවතින සියලුම තැන්පතු මුදල් වහාම අදාළ පාර්ශ්වයන් වෙත ආපසු ගෙවීම.
කෙසේවෙතත්, මෙම ගනුදෙනු හරහා ලබාගෙන ඇති සමස්ත මුදල හෝ ඊට හසුවූ තැන්පත්කරුවන්ගේ නිශ්චිත සංඛ්යාව පිළිබඳව මහ බැංකු නිවේදනයේ සඳහන් කර නැත.
නියාමනයෙන් බැහැර මූල්ය අවදානම
මූල්ය ආයතනයක් නොවන ඕනෑම පුද්ගලයෙකු හෝ ආයතනයක් මහජනතාවගෙන් තැන්පතු භාරගැනීම ශ්රී ලංකාවේ නීතියට අනුව බරපතළ වරදකි. විශේෂයෙන්ම බැංකු හෝ ලියාපදිංචි මූල්ය සමාගම් මෙන් නොව, මෙවැනි පුද්ගලික තැන්පතු ලබාගැනීම් සඳහා කිසිදු මූල්ය හෝ නීතිමය ආරක්ෂාවක් (Deposit Insurance Scheme වැනි) හිමි නොවේ.
දේශීය මෙන්ම ජාත්යන්තර මූල්ය වෙළෙඳපොළ තුළද ඉහළ පොලී හෝ විවිධ පොරොන්දු ලබාදෙමින් නියාමනය නොවූ ක්රමවේද හරහා මුදල් එක්රැස් කිරීම (Shadow Banking / Ponzi Schemes) මෑත කාලයේදී බරපතළ අභියෝගයක් බවට පත්ව ඇත. ආර්ථික අර්බුද සහ උද්ධමනය පවතින වටපිටාවක සාමාන්ය ජනතාව තම මුදල්වලට වැඩි ප්රතිලාභ අපේක්ෂාවෙන් මෙවැනි අනාරක්ෂිත තැන්පතුවල ආයෝජනය කිරීමට පෙළඹෙන ප්රවණතාවක් පවතින බව මූල්ය විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
ලෝක බැංකුව සහ ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල (IMF) වැනි ආයතන ද පෙන්වා දෙන්නේ මූල්ය පද්ධතියේ ස්ථාවරත්වය සහ පාරිභෝගික ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම සඳහා මෙවැනි නීතිවිරෝධී මුදල් හුවමාරු වැළැක්වීම අත්යවශ්ය සාධකයක් බවයි.
මහජනතාව සැලකිලිමත් විය යුතු කරුණු
ශ්රී ලංකා මහ බැංකුවේ ලියාපදිංචි නොවූ පුද්ගලයින් හෝ ආයතන වෙත මුදල් තැන්පත් කිරීමෙන් වළකින ලෙස මහ බැංකුව නිරන්තරයෙන් මහජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටියි. පොරොන්දු පත්ර, කොටස් සහතික හෝ විවිධ ණය ගිවිසුම්වලට මුවාවී ඉහළ ප්රතිලාභ පොරොන්දු වන ව්යාජ මූල්ය යෝජනාක්රමවලට හසුනොවන ලෙසත්, ඕනෑම ආයතනයක මුදල් තැන්පත් කිරීමට පෙර එය මහ බැංකුවේ අධීක්ෂණය යටතේ පවතින බලපත්රලාභී වාණිජ බැංකුවක් හෝ මූල්ය සමාගමක් දැයි තහවුරු කරගන්නා ලෙසත් නියාමන බලධාරීන් අවධාරණය කර සිටියි.
