* රාජ්ය සේවා හා නඩත්තු වියදම් ඉහළ අගයක; ආර්ථික ස්ථාවරත්වය රැකගැනීමේ අභියෝගය මුදල් අමාත්යාංශය හමුවේ
* ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ ඉලක්ක සපුරාලමින් සංවර්ධන කටයුතු පවත්වාගැනීමේ සියුම් තුලනයක්
2027 මූල්ය වර්ෂය සඳහා වන රජයේ විසර්ජන පනත් කෙටුම්පත (Appropriation Bill) අතිවිශේෂ ගැසට් පත්රයක් මගින් ප්රකාශයට පත් කර තිබේ. ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසු රට තුළ ඇති වූ මූල්ය විනය හා ආර්ථික ස්ථාවරත්වය අඛණ්ඩව ඉදිරියට ගෙන යාමේ තීරණාත්මක කාලවකවානුවක මෙම ඇස්තමේන්තු ඉදිරිපත්ව තිබීම විශේෂත්වයකි.
එළඹෙන වසර සඳහා වන රජයේ සමස්ත වියදම් වෙන්කිරීම් ප්රමාණය ආසන්න වශයෙන් රුපියල් ට්රිලියන 9.92ක් ලෙස ගණන් බලා ඇති අතර, රජයට ලබාගත හැකි උපරිම ශුද්ධ ණය සීමාව රුපියල් ට්රිලියන 3.8ක් ලෙස මෙමඟින් යෝජනා කර ඇත.
වියදම් වෙන්වීම් පෙළගැස්ම
මෙම පනත් කෙටුම්පතට අනුව ඇස්තමේන්තුගත මුදල් ප්රධාන කොටස් දෙකක් යටතේ සටහන් වේ:
අමාත්යාංශ සහ දෙපාර්තමේන්තු සේවා වියදම්:
රජයේ එදිනෙදා කටයුතු සහ සංවර්ධන ව්යාපෘති වෙනුවෙන් රුපියල් ට්රිලියන 4.99ක් වෙන් කර ඇත.
ව්යවස්ථාපිත වියදම්:
රාජ්ය ණය පොලී ගෙවීම් ඇතුළු නීත්යනුකූලව ඒකාබද්ධ අරමුදලෙන් සෘජුවම ගෙවිය යුතු බැඳීම් සඳහා රුපියල් ට්රිලියන 4.92ක් ඇස්තමේන්තු කර තිබේ.
මූල්ය විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ මෙම සමස්ත අගය හුදෙක් මුදලින් කරන සෘජු වියදම් පමණක් නොව, රාජ්ය ණය ප්රතිව්යුහගතකරණය සහ ව්යවස්ථාපිත මූල්ය බැඳීම් ද ඇතුළත් විශාල පරිමාණයේ මූල්ය කළමනාකරණ රාමුවක් බවයි.
රාජ්ය සේවා සහ පළාත් සභා සඳහා වැයවන මුදල
රජයේ පුනරාවර්තන (නඩත්තු) වියදම් අතර රාජ්ය සේවක විශ්රාම වැටුප් සහ පරිපාලන වියදම් ප්රමුඛ ස්ථානයක් ගනී. රාජ්ය පරිපාලන අමාත්යාංශය සඳහා වෙන් කර ඇති රුපියල් බිලියන 651න්, විශ්රාම වැටුප් දෙපාර්තමේන්තුව සඳහා පමණක් රුපියල් බිලියන 550.35ක් වෙන් කිරීමට සිදුව ඇත.
මීට අමතරව පළාත් සභාවල නඩත්තු වියදම් සඳහා රුපියල් බිලියන 574.95ක් සහ ප්රාග්ධන සංවර්ධන වියදම් සඳහා රුපියල් බිලියන 85ක් ඇතුළුව රුපියල් බිලියන 659.95ක් වෙන් කර තිබේ. ඒ අනුව සමස්ත රාජ්ය පරිපාලන සහ පළාත් සභා ක්ෂේත්රය වෙනුවෙන් වැයවන මුදල රුපියල් ට්රිලියන 1.31 ඉක්මවයි.
ණය පාලනය සහ ආදායම් ඉලක්ක සපුරාලීම
ණය ගැනීමේ උපරිම සීමාව රුපියල් ට්රිලියන 3.8ක් ලෙස නියම කර තිබීම හේතුවෙන්, රාජ්ය ආදායම පුළුල් කරගැනීම ඉදිරි වසරේ ප්රධානතම අවශ්යතාව බවට පත්වනු ඇත.
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) ප්රක්ෂේපණයන්ට අනුව, 2027 වන විට රටේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (GDP):
* රජයේ බදු සහ අනෙකුත් ආදායම් 15%ක මට්ටමක පවත්වා ගැනීම,
* රාජ්ය වියදම 18.8%ක මට්ටමේ පාලනය කරගැනීම,
* ප්රාථමික අයවැය අතිරික්තය 2.3%ක මට්ටමක රඳවා ගැනීම,
* අයවැය පරතරය 3.8%ක් දක්වා පහත හෙළීම අපේක්ෂා කෙරේ.
මෙම අරමුණු ජයගැනීමට නම් බදු දැල පුළුල් කිරීම, බදු පැහැර හැරීම් අවම කිරීම මෙන්ම රාජ්ය මූල්ය කළමනාකරණය විධිමත් කිරීම අත්යවශ්ය සාධක ලෙස ආර්ථික විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.
ඉදිරි අයවැය කතාව සහ අපේක්ෂාවන්
සාමාන්ය ජනතාවට සහ ව්යාපාරික ක්ෂේත්රයට අධික බරක් නොපටවා ආදායම් උපයා ගැනීමත්, ඒ සමගම දුප්පත් හා අවදානමට ලක්විය හැකි ප්රජාවන් ආරක්ෂා කරමින් සංවර්ධන කටයුතුවලට මුදල් වෙන් කිරීමත් භාණ්ඩාගාරය හමුවේ ඇති සියුම් අභියෝගයකි.
නොවැම්බර් 12 වැනි දින පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කිරීමට නියමිත පූර්ණ අයවැය යෝජනා මඟින්, මෙම දැවැන්ත වියදම් පියවා ගන්නේ කෙසේද සහ ණය මත යැපීම ක්රමයෙන් අඩු කරගන්නා විශ්වසනීය මාර්ග සිතියම කුමක්ද යන්න පිළිබඳ පැහැදිලි චිත්රයක් රටට ලැබෙනු ඇත.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්ර සබැඳි:
Lanka News: Rs. 9.92 Trillion Spending Plan Puts 2027 Fiscal Discipline under Pressure
