PTA අහෝසි කිරීමේ ප්‍රතිපත්තිය කඩ කරමින් විධායකයට අසීමිත මර්දන බලතල පවරන නව කෙටුම්පත වහා ප්‍රතික්ෂේප කරන ලෙස, ලයනල් බෝපගේ ගේ සභාපතිත්වයෙන් යුත් ශ්‍රී ලංකාවේ යහපාලනය සඳහා වූ ඔස්ට්‍රේලියානු සහයෝගිතාව (AAGGSL) සියලු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්ගෙන් දැඩිව ඉල්ලා සිටියි. එම සංවිධානය නිකුත් කළ සමස්ත ප්‍රකාශය පහත දැක්වේ.
2026 ඔක්තෝබර් 10
‘ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත’ පිළිබඳව ප්‍රකාශය
ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, නීතියේ ආධිපත්‍යය සහ සමාන පුරවැසිභාවය වෙනුවෙන් කැපවී සිටින ශ්‍රී ලාංකික ඕස්ට්‍රේලියානුවන් නියෝජනය කරන ශ්‍රී ලංකාවේ යහපාලනය සඳහා වූ ඔස්ට්‍රේලියානු සහයෝගිතාව (AAGGSL), ආණ්ඩු පක්ෂ හා විපක්ෂ භේදයකින් තොරව සෑම පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරයකුගෙන්ම ගෞරවයෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ, ත්‍රස්තවාදයෙන් රාජ්‍යය ආරක්ෂා කිරීමේ පනත් කෙටුම්පත එහි වර්තමාන ස්වරූපයෙන් ප්‍රතික්ෂේප කරන ලෙසයි. 1979 අංක 48 දරන ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ (තාවකාලික විධිවිධාන) පනත (PTA) අහෝසි කිරීමට රජය දක්වන අදහස අපි සාදරයෙන් පිළිගනිමු. එහෙත්, වසර 47ක් පුරා PTA පනත අපයෝජනයේ මෙවලමක් බවට පත් කළ බලතල බොහොමයක් මෙම පනත් කෙටුම්පතෙහි තවමත් රැඳී පවතී.
01. රජය ප්‍රකාශිත අරමුණ සහ කෙටුම්පතේ මූලික දෝෂ
ජාතික ජන බලවේගයේ (NPP) ප්‍රතිපත්ති ප්‍රකාශනය (පොහොසත් රටක් – ලස්සන ජීවිතයක්, 129 පිටුව) “PTA ඇතුළු සියලු මර්දනකාරී පනත් අහෝසි කිරීමට” පොරොන්දු විය. 2026 ඔක්තෝබර් 6 වැනි දින පාර්ලිමේන්තුවට ඉදිරිපත් කළ මෙම පනත් කෙටුම්පත මගින් PTA පනත විධිමත් ලෙස අහෝසි කෙරේ. එම පියවර තක්සේරු කළ යුත්තේ රජය විසින්ම ලබා දුන් සහතික අනුවයි: 2026 ජූනි මාසයේදී අධිකරණ අමාත්‍යවරයා ප්‍රකාශ කළේ නව නීතිය ත්‍රස්තවාදය පමණක් ඉලක්ක කරන බවයි; ජනාධිපතිවරයා නිරවද්‍ය නිර්වචන සහ අනිසි භාවිතයට එරෙහි ආරක්ෂණ විධිවිධාන පොරොන්දු විය. GSP+ සහනය සඳහා කොන්දේසියක් ලෙස ද ඇතුළුව, PTA පනත ජාත්‍යන්තර ප්‍රමිතීන්ට අනුකූල නීතියකින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන බවට ශ්‍රී ලංකාව එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට සහ යුරෝපා සංගමයට ද පොරොන්දු වී ඇත.
මෙම අදහස් අපි පිළිගනිමු; එහෙත් පනත් කෙටුම්පත ඒවා ඉටු නොකරයි. ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල්, එක්සත් ජාතීන්ගේ විශේෂ ක්‍රියාපටිපාටි සහ ප්‍රතිපත්ති විකල්ප කේන්ද්‍රය ප්‍රධාන ගැටලු හතරක් පෙන්වා දෙයි: ත්‍රස්තවාදය පිළිබඳ නිර්වචනයට ආණ්ඩුවකට “අනිසි ලෙස බල කිරීම” ද ඇතුළත් වන බැවින්, සාමාන්‍ය දේශපාලන බලපෑම පවා එයට හසු විය හැකිය; “සාධාරණ සැකය” මත වරෙන්තුවකින් තොරව අත්අඩංගුවට ගැනීමට ආරක්ෂක අංශවලට බලය ලැබේ; මහේස්ත්‍රාත්වරයකුට එය වෙනස් කළ නොහැකි පරිදි වසරක් දක්වා රඳවා තබා ගැනීමට ආරක්ෂක ලේකම්වරයාට නියෝග කළ හැකි අතර, චෝදනා නොමැතිව වසර දෙකක් දක්වා පුද්ගලයකු රඳවා තබා ගත හැකිය; තවද, ඉතා අල්ප වූ අධිකරණ අධීක්ෂණයක් යටතේ, සංවිධාන තහනම් කිරීමට ජනාධිපතිවරයාටත්, “තහනම් ස්ථාන” ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට නිලධාරීන්ටත් බලය ලැබේ.
විරෝධතා, අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම, විසම්මතය, වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාමාර්ග සහ මානුෂීය සේවා සඳහා ලබා දී ඇති නිදහස් කිරීම් මගින් පනත් කෙටුම්පතේ මූලික දෝෂය මඟහැරෙන්නේ නැත: කවුරුන් රඳවා තබා ගත යුතුද, කොපමණ කාලයක් සඳහාද යන්න තීරණය කිරීමේ බලය තවමත් විධායකය සතුව පවතී. ඒ අතරම, ඵලදායී අධිකරණ සමාලෝචනයක් ලබා ගැනීමේ හැකියාව සීමිතව පවතී. රැඳවුම් ස්ථානවලට මහේස්ත්‍රාත්වරුන් කරන සංචාර මගින් අධීක්ෂණය වැඩිදියුණු වුවද, රැඳවුම් පිළිබඳ පාලනය විධායකයෙන් අධිකරණයට පැවරීමක් ඉන් සිදු නොවේ.
02. දශක හතරක අපයෝජනය සහ සැබෑ මිනිස් ඛේදවාචක
තාවකාලික පියවර ලෙස හඳුන්වා දෙන සුවිශේෂ බලතල ස්ථිර වී, ඒවායේ මුල් අරමුණෙන් ඔබ්බට පැතිර යන ආකාරය PTA පනතේ ඉතිහාසයෙන් මනාව පෙන්වා දෙයි. උතුරේ ප්‍රචණ්ඩත්වයට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස 1979 ජූලි මාසයේදී පාර්ලිමේන්තුව එය වසර තුනක කාලයකට පැනවීය. හදිසි පනතක් ලෙස සහතික කළ බැවින්, එය සමාලෝචනය කිරීමට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට ලැබුණේ පැය කිහිපයක් පමණි; එය එකම දිනකින් සම්මත විය. 1982 දී එය ස්ථිර නීතියක් බවට පත් කෙරිණි.
අමාත්‍යවරයකුගේ නියෝගයක් මත මාස 18ක් රඳවා තබා ගැනීමට එය බලය දුන් අතර, පොලිසියට කරන පාපොච්චාරණ සාක්ෂි ලෙස පිළිගැනීමට ද ඉඩ සැලසීය. වාර්තා අනුව, එහි පළමු රැඳවියන් වූයේ සිංහල විපක්ෂ ක්‍රියාකාරීන් දෙදෙනෙකි. 1983 ජූලි මාසයේදී වැලිකඩ බන්ධනාගාරයේ PTA යටතේ රඳවා සිටි දෙමළ සිරකරුවන් ඝාතනය කිරීමෙන් පසු, පසුව අසත්‍ය බව ඔප්පු වූ චෝදනාවක් මත රජය ජවිපෙ, කොමියුනිස්ට් පක්ෂය සහ නව සම සමාජ පක්ෂය තහනම් කළේය.
1979 සිට බලයට පත් සෑම රජයක්ම PTA පනත භාවිත කර ඇති අතර, රඳවා තබා ගත් පුද්ගලයන්ගේ සම්පූර්ණ සංඛ්‍යාව එකදු රජයක්වත් ප්‍රසිද්ධ කර නැත. 1990 වන විට, හදිසි නීති සහ ත්‍රස්තවාද විරෝධී බලතල යටතේ ජවිපෙ සාමාජිකයන් යැයි සැක කෙරුණු 6,700ක් පමණ පිරිසක් රඳවා සිටියහ. PTA සැකකරුවන්ගෙන් අඩකට වැඩි පිරිසක් තම නඩු අවසන් නොවී වසර 5 සිට 15 දක්වා රඳවා සිටි බව 2018 දී ශ්‍රී ලංකා මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව (HRCSL) සොයා ගත්තේය. 2019 සිට 2022 දක්වා කාලය තුළ PTA පනත යටතේ හය සියයකට අධික පිරිසක් අත්අඩංගුවට ගනු ලැබූහ. PTA නඩුවල නිදොස් කොට නිදහස් කිරීමේ අනුපාතය ඉහළ බව 2024 දී නිකුත් කළ දත්තවලින් පෙන්නුම් කෙරිණි.
අසාධාරණ සිරගත කිරීම් සහ වධහිංසා චෝදනා
මෙම සංඛ්‍යා පිටුපස සිටින්නේ සැබෑ මිනිසුන්ය: සිය ලේඛන නිසා වසර 20ක සිර දඬුවමකට නියම වූ මාධ්‍යවේදී ජේ. එස්. තිස්සනායගම්; නිදොස් කොට නිදහස් කිරීමට පෙර වසර 15කට වැඩි කාලයක් රඳවා සිටි වසන්ති රඝුපති ශර්මා; දෙමළ කාව්‍ය සංග්‍රහයක් නිසා මාස 19ක් රඳවා සිටි කවියා අහ්නාෆ් ජසීම්; වසර දෙකක් පමණ රඳවා සිටි නීතිඥ හිජාස් හිස්බුල්ලා; සහ අත්අඩංගුවට ගැනීමට කිසිදු නීතිමය පදනමක් නොතිබූ බව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තීරණය කළ ශිෂ්‍ය නායක වසන්ත මුදලිගේ. පොලිසියට කරන පාපොච්චාරණ PTA පනත සාක්ෂි ලෙස පිළිගන්නා බැවින්, එය වධහිංසාවට සහ ව්‍යාජ චෝදනාවලට දොර විවර කරයි. පසුව නිර්දෝෂී බව තහවුරු වූවන්ට කිසිදු සමාව ඉල්ලීමක් හෝ වන්දියක් ලැබී නැත.
03. වර්තමාන රජය විසින්ම PTA පනත භාවිත කිරීම
නීතිමය ආරක්ෂණ විධිවිධාන, සංයමයෙන් ක්‍රියා කරන බවට පාලකයන් දෙන සහතික මත පමණක් රඳවා නොපැවතිය යුත්තේ මන්දැයි වර්තමාන රජයේම ක්‍රියාකලාපයෙන් පැහැදිලි වේ. 2025 දී PTA ආශ්‍රිත රැඳවුම් 46ක් සහ 2026 පළමු කාර්තුවේදී රැඳවුම් 12ක් HRCSL වාර්තා කර ඇත. 2025 මාර්තු මාසයේදී, විදේශ රාජ්‍යයක් විවේචනය කරන ස්ටිකර් ඇලවීම නිසා 22 හැවිරිදි සාප්පු සේවක මොහොමඩ් රුස්දි ජනාධිපති නියෝගයක් මත රඳවා තබා ගනු ලැබීය; ඔහුගේ රැඳවුම නීති විරෝධී සහ අත්තනෝමතික බව HRCSL පසුව තීරණය කළේය.
2026 ජූනි මාසයේදී, දෙමළ හිප්-හොප් කලාකරු සංගීතන් ගනේෂ්කුමාර් සංගීත වීඩියෝවක් හේතුවෙන් රඳවා තබා ගනු ලැබීය. PTA පනත දැන් සංවිධානාත්මක අපරාධවලට එරෙහිව භාවිත කරන බව අමාත්‍යවරු පවසති; එහෙත් සාමාන්‍ය අපරාධ සඳහා එය නීත්‍යනුකූලව භාවිත කළ නොහැකි බව 2026 මාර්තු මාසයේදී ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය තීන්දු කළේය. වර්තමාන බලධාරීන් එය යහපත් ලෙස භාවිත කරන බවට පොරොන්දු වූ පමණින් නීතියක් ආරක්ෂිත වන්නේ නැත.
04. රජයේම පොරොන්දුවට එල්ල වන පරීක්ෂණයක්
දශක ගණනාවක් තිස්සේ ජවිපෙ ද, මෑත කාලයේ ජාතික ජන බලවේගය ද PTA පනත අහෝසි කිරීම වෙනුවෙන් උද්ඝෝෂණය කළේය; ජවිපෙ ද තහනම් කරනු ලැබූ අතර, එහි සාමාජිකයන් එවැනි බලතල යටතේ රඳවා තබා ගනු ලැබූහ. මෙම පනත් කෙටුම්පත අහෝසි කිරීමක් නොවේ: එය PTA පනතට නව නමක් දී, විධායක රැඳවුම, වරෙන්තු රහිත අත්අඩංගුවට ගැනීම, පුළුල් වැරදි සහ සීමිත අධිකරණ පාලනය යන එහි හරය එලෙසම රඳවා ගනී.
2018 සහ 2023 පනත් කෙටුම්පත් ද, රජයේ 2025 දෙසැම්බර් කෙටුම්පත ද නව ඇසුරුමක ඔතා ඉදිරිපත් කළ PTA අනුවාද ලෙස විවේචකයෝ හැඳින්වූහ; ඉන් එකක්වත් නීතියක් නොවීය. ආණ්ඩු වෙනස් විය; බලතල එලෙසම රැඳුණි. දේශපාලන විරුද්ධවාදීන් අතේ මෙම බලතල තිබීම විශ්වාස නොකරන මන්ත්‍රීවරයකු, එම බලතල නිර්මාණය කිරීමට ඡන්දය නොදිය යුතුය.
05. අපගේ ඉල්ලීම
අපි පාර්ලිමේන්තුවෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ ශ්‍රී ලංකාව අනාරක්ෂිතව තබන ලෙස නොව, පසුගිය වසර 47 පුරා සිදු වූ අසාධාරණකම් නැවත සිදු නොවන පරිදි රට ආරක්ෂා කරන ලෙසයි. එබැවින්, පහත සඳහන් පියවර ගන්නා ලෙස අපි රජයෙන් සහ පාර්ලිමේන්තුවෙන් ඉල්ලා සිටිමු:
1- PTA පනත භාවිත කිරීම වහාම අත්හිටුවන්න.
2- PTA වින්දිතයන්, බලපෑමට ලක් වූ ප්‍රජාවන්, නීතිඥ සංගමය, සිවිල් සමාජය සහ HRCSL සමඟ තවදුරටත් විවෘත හා විනිවිද පෙනෙන සාකච්ඡා පවත්වා, පාර්ලිමේන්තුවේ සලකා බැලීම සඳහා සංශෝධිත පනත් කෙටුම්පතක් ඉදිරිපත් කරන්න.
3- එක්සත් ජාතීන්ගේ ආදර්ශ නිර්වචනයට අනුකූලව ත්‍රස්තවාදය පටු ලෙස නිර්වචනය කරන්න.
4- සෑම රැඳවුමක්ම අධිකරණ පාලනය යටතට පත් කර, රැඳවියන් ප්‍රමාදයකින් තොරව මහේස්ත්‍රාත්වරයකු ඉදිරියට පමුණුවන්න.
5- පොලිසියට කරන පාපොච්චාරණ සාක්ෂි ලෙස පිළිගැනීම නතර කර, සාමාන්‍ය අපරාධ සඳහා සාමාන්‍ය අපරාධ නීතිය යටතේ නඩු පවරන්න.
6- නව සංශෝධිත පනත සම්මත වූ විගසම PTA පනත අහෝසි කරන්න.
7- ඉතිරිව ඇති PTA නඩු සමාලෝචනය කිරීමෙන්, චෝදනා හෝ නඩු විභාග නොමැතිව රඳවා සිටින අය නිදහස් කිරීමෙන් සහ සමාව ඉල්ලීමක් හා වන්දි ලබා දීමෙන් අතීතයේ සිදු වූ හානිය පිළිගෙන එයට පිළියම් යොදන්න.
රජයට ලැබී ඇති ජනවරම PTA පනතේ නම පමණක් වෙනස් කිරීමට නොව, එය අපයෝජනකාරී බවට පත් කළ, කිසිදු පාලනයකින් තොර බල ක්‍රමය අවසන් කිරීමටයි. ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් ශ්‍රී ලාංකිකයන් ආරක්ෂා කරන අතරම, නිදහස, යුක්තිසහගත නීතිමය ක්‍රියාපටිපාටිය සහ සමාන පුරවැසිභාවය ද ආරක්ෂා කරන ත්‍රස්ත විරෝධී රාමුවකට සහාය දීමට අපි සූදානම්ව සිටිමු. ප්‍රජාවගේ කනස්සල්ලට යහපත් ලෙස ප්‍රතිචාර දක්වන රජයක් ජනතාවගේ ගෞරවය දිනා ගනු ඇත.
අත්සන් කලේ
ලයනල් බෝපගේ
සභාපති,
ශ්‍රී ලංකාවේ යහපාලනය සඳහා වූ ඔස්ට්‍රේලියානු සහයෝගිතාව (AAGGSL)
මෙල්බර්න්, ඕස්ට්‍රේලියාව