*ජාන පරීක්ෂාවෙන් හෙළි වූ ජෙන්ටූ පෙන්ගුයින් රහස: තනි විශේෂය වෙනම කුල 4කට බෙදෙයි
*සාගර උණුසුම් වීම හමුවේ උප-ඇන්ටාක්ටිකාවේ සිටින කුඩා ගහනයන්ට 2050 දී එල්ල වන අභියෝගය
ලෝකයේ දකුණු අර්ධගෝලයේ අතිශය දුරස්ථ දූපත් සමූහයක් වන කර්ගුලන් (Kerguelen) දූපත් ආශ්රිතව මෙතෙක් විද්යාත්මකව හඳුනානොගත් නව පෙන්ගුයින් විශේෂයක් ජීවත්වන බව ජාත්යන්තර පර්යේෂකයන් කණ්ඩායමක් විසින් තහවුරු කරගෙන තිබේ. වසර 100කට වැඩි කාලයකට පසු නව පෙන්ගුයින් විශේෂයක් විද්යා ලෝකයට නිල වශයෙන් නම් කෙරුණු පළමු අවස්ථාව මෙය වන අතර, ඒ සම්බන්ධ සම්පූර්ණ පර්යේෂණ වාර්තාව Communications Biology විද්යා සඟරාවේ පළව ඇත.
ජාන තාක්ෂණයෙන් විසඳුණු ශතවර්ෂයක වර්ගීකරණ ගැටලුව
ඇන්ටාක්ටිකාව සහ ඒ අවට සාගර කලාපයේ ජීවත්වන 'ජෙන්ටූ' (Gentoo) පෙන්ගුයින් පක්ෂීන් මෙතෙක් සලකනු ලැබුවේ තනි විශේෂයක් ලෙසයි. බාහිර පෙනුමෙන් කළු සහ සුදු පැහැයෙන් යුත් ශරීර හැඩය එක හා සමාන වුවද, විද්යාඥයන් විසින් සිදුකළ සම්පූර්ණ ජාන විශ්ලේෂණයේදී (Whole-genome sequencing) අනාවරණය වී ඇත්තේ මොවුන් වෙනම විශේෂ හතරකට අයත් වන බවයි.
ජානමය වශයෙන් එකිනෙකට වෙනස් වුවත් බාහිරින් සමානව පෙනෙන ජීවීන් විද්යාවේදී 'ගුප්ත විශේෂ' (Cryptic species) ලෙස හඳුන්වනු ලබයි. චිලී විශ්වවිද්යාලය සහ කැලිෆෝනියා විශ්වවිද්යාලය (UC Berkeley) ප්රමුඛ පර්යේෂණ කණ්ඩායම විසින් මෙම නව ගිනිකොනදිග විශේෂය Pygoscelis kerguelensis ලෙස නම් කර තිබේ. මීට අමතරව මීට පෙර උප-විශේෂ ලෙස සැලකුණු තවත් ගහන තුනක් පූර්ණ විශේෂ තත්ත්වයට උසස් කිරීමට ද දත්ත පදනම් කරගෙන තීරණය කර ඇත.
දේශගුණික විපර්යාස හමුවේ මතුවන පැවැත්මේ අභියෝගය
මෙම පර්යේෂණයේ ඇති සුවිශේෂීත්වය වන්නේ වර්ගීකරණයට එහා ගිය සංරක්ෂණ අවදානම පෙන්වා දීමයි. දේශගුණ ආකෘති විශ්ලේෂණයන්ට අනුව, සාගර ජලයේ උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම හේතුවෙන් 2050 වන විට කුඩා දූපත් ආශ්රිතව වෙසෙන උප-ඇන්ටාක්ටිකා පෙන්ගුයින් විශේෂවල වාසස්ථාන දැඩි ලෙස හැකිලී යාමේ අවදානමක් පවතී.
ඇන්ටාක්ටිකා මහද්වීපයේ ප්රධාන භූමියේ වෙසෙන පෙන්ගුයින් ගහනයට සාපේක්ෂව, දූපත් ආශ්රිතව සීමිත ප්රදේශයක වෙසෙන සතුන්ට පරිසරය උණුසුම් වන විට සංක්රමණය වීමට ආසන්නයේ වෙනත් සුදුසු ගොඩබිම් නොමැති වීම මෙම අවදානම තීව්ර කරන ප්රධාන සාධකය ලෙස පර්යේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
ගෝලීය සාගර උණුසුම සහ ශ්රී ලංකාවට ඇති අදාළත්වය
ඇන්ටාක්ටිකා සහ දක්ෂිණ සාගර කලාපයේ සිදුවන මෙම පාරිසරික වෙනස්කම් හුදෙක් ධ්රැවාසන්න කලාපයට පමණක් සීමා වූවක් නොවේ. දක්ෂිණ සාගරයේ සිදුවන උෂ්ණත්ව සහ ලවණතා වෙනස්කම් ඉන්දියන් සාගරයේ සාගර දියවැල් රටාවන්ට මෙන්ම කාලගුණ සමතුලිතතාවට ද සෘජු බලපෑමක් එල්ල කරයි.
විශේෂයෙන් ඉන්දියන් සාගරයේ පිහිටි දූපත් රාජ්යයක් වන ශ්රී ලංකාවට, ගෝලීය සාගර උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම හරහා මත්ස්ය සම්පතේ සංක්රමණ රටා වෙනස් වීම, කොරල්පර විනාශය සහ ආන්තික කාලගුණික සිදුවීම් ඉහළ යාම වැනි අභියෝග රැසකට මුහුණ දීමට සිදුවන බව දේශගුණික විද්යාඥයෝ දිගින් දිගටම පෙන්වා දෙති. ධ්රැවාසන්න සාගර පද්ධතිවල සිදුවන මෙවැනි ක්ෂුද්ර වෙනස්කම් ගෝලීය සමුද්රීය ආහාර දාමයේ සමතුලිතතාව විදහා දක්වන ප්රධාන සංඥාවක් ලෙස ජාත්යන්තර ප්රජාව සලකයි.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්ර:
Nature - Communications Biology පර්යේෂණ පත්රිකාව:
University of California - Berkeley මාධ්ය නිවේදනය / ScienceDaily:
