මුළු යුරෝපයම මවිතයට පත් කර ඓතිහාසික වෙනසක් සනිටුහන් කරමින් හංගේරියාවේ දීර්ඝකාලීන අගමැති වික්ටර් ඕර්බන් (Viktor Orbán) 2026 මහා මැතිවරණයෙන් විපක්ෂය ලැබූ දැවැන්ත ජයග්රහණය හමුවේ තම පරාජය පිළිගෙන තිබේ.
වසර 16ක් පුරා පැවති ඕර්බන් යුගය ඉරිදා රාත්රියේ නිමාවට පත්වූයේ වෙනසක් සඳහා ජනතාව ලබාදුන් තීරණාත්මක ජනවරම සමඟිනි.
මෙම වෙනසෙහි පරිමාණය පෙර නොවූ විරූ මට්ටමක පවතී. විපක්ෂයේ තිසා පක්ෂය (Tisza Party) ජාතික සභාවේ ආසන 199න් ආසන 138ක් දිනා ගැනීමට සමත් වූ අතර, එය මුළු ඡන්ද ප්රතිශතයෙන් 53.3%කි. මෙමගින් ඔවුන්ට පාර්ලිමේන්තුවේ තුනෙන් දෙකක අතිවිශාල බහුතර බලයක් හිමිවන අතර, ඕර්බන් විසින් දශකයකට වැඩි කාලයක් තිස්සේ ගොඩනැගූ නීතිමය පද්ධති වෙනස් කිරීමට නව රජයට ව්යවස්ථාපිත බලය ලැබෙනු ඇත.
ඕර්බන්ගේ ෆිඩෙස් (Fidesz) පක්ෂයට හිමිවූයේ ආසන 55ක් (38.1%) පමණි.
කවුද මේ පීටර් මාග්යර් (Péter Magyar)?
මෙම ජයග්රහණයේ නියමුවා වන්නේ 45 හැවිරිදි නීතිඥයෙකු සහ හිටපු රාජ්ය තාන්ත්රිකයෙකු වන පීටර් මාග්යර්ය. ඔහු කලක් ඕර්බන් රජයේ අභ්යන්තරයේම සිටි ප්රබලයෙකි.
රජයේ අභ්යන්තරයේ සිට පැමිණි ප්රතිවාදියා:
මාග්යර් කලක් ෆිඩෙස් පක්ෂයේ ප්රභූ කවයේ සාමාජිකයෙකු විය. ඔහු ඕර්බන් රජයේ හිටපු අධිකරණ අමාත්යවරියගේ සැමියා වූ අතර බ්රසල්ස් නුවර සහ රාජ්ය ආයතනවල ඉහළ තනතුරු දැරීය.
ඉවත්වීමට හේතුව:
2024 මුල් භාගයේදී රජය සම්බන්ධ වූ මහා පරිමාණ දූෂණ වංචාවක් හමුවේ ඔහු රජයෙන් ඉවත් විය. අනතුරුව ඔහු රජයේ අභ්යන්තර තොරතුරු හෙළි කරන්නෙකු බවට පත්වූ අතර, ඕර්බන්ගේ කල්ලිය ක්රමානුකූලව දූෂණයේ යෙදෙන බවට ප්රසිද්ධියේ චෝදනා කළේය.
ප්රතිපත්ති:
ඔහුගේ 'තිසා පක්ෂය' (ගෞරවය සහ නිදහස) හරහා ඔහු "ජාතික පුනරුදයක්" පොරොන්දු විය. අධිකරණයේ ස්වාධීනත්වය යළි ඇති කිරීම, රාජ්ය මුදල් අවභාවිතය නැවැත්වීම සහ යුරෝපා සංගමය සමග සබඳතා යථා තත්ත්වයට පත් කර අත්හිටුවා ඇති යුරෝ බිලියන 20ක අරමුදල් ලබා ගැනීම ඔහුගේ ප්රධාන අරමුණු විය.
මාග්යර් ජයග්රහණය කළේ ඇයි?: "තිසා" රැල්ල
මාග්යර්ගේ ජයග්රහණය ගොඩනැගුණේ ඕර්බන්ගේ උපාය මාර්ග සම්පූර්ණයෙන්ම අඩපණ කළ ක්රමවේදයක් මතය. ඕර්බන් රජය එරට මාධ්යවලින් 80%ක් පමණ පාලනය කළද, මාග්යර් තරුණ ඡන්දදායකයන් වෙත ළඟා වීමට දැවැන්ත සමාජ මාධ්ය මෙහෙයුම් භාවිතා කළේය.
වඩාත් වැදගත් කරුණ නම්, ඔහු මාස කිහිපයක් පුරා රට පුරා සංචාරය කරමින් ඕර්බන්ගේ බලකොටු ලෙස සැලකෙන ගම්මාන වෙත ගොස් ජනතාව ඇමතීමයි.
ඕර්බන් පරාජය වූයේ ඇයි?:
"ට්රම්ප් සාධකය" සහ ආර්ථික පරිහානියදේශපාලන විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙන්නේ කරුණු කිහිපයක් ඕර්බන්ගේ පරාජයට හේතු වූ බවයි:
1. අසාර්ථක වූ ට්රම්ප්/වැන්ස් සාධකය:
ජාත්යන්තර වශයෙන් විශාල බලපෑමක් ඇති කරමින්, "ට්රම්ප් සාධකය" ඕර්බන්ව බේරා ගැනීමට අපොහොසත් විය. ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ඕර්බන්ව "ශක්තිමත් නායකයෙකු" ලෙස හඳුන්වමින් පූර්ණ සහය ලබා දුන්නේය. පසුගිය සතියේ ඇමරිකානු උප ජනාධිපති ජේ.ඩී. වැන්ස් (JD Vance) බුඩාපෙස්ට් වෙත පැමිණ ඕර්බන් වෙනුවෙන් ප්රසිද්ධියේ පෙනී සිටියේය. නමුත් මෙම විදේශීය මැදිහත්වීම හංගේරියානු ජනතාවට රුචි වූයේ නැත.
2.ආර්ථික පීඩනය:
යුරෝපා සංගමයේ ඉහළම උද්ධමනය සහ අඩු වැටුප් හමුවේ මධ්යම පන්තික ජනතාවගේ ඉවසීම නැති විය. ඕර්බන් සංස්කෘතික සටන් සහ ට්රම්ප් සමඟ සබඳතා ගැන කතා කරන විට, ජනතාව පීඩා වින්දේ ඉහළ යන ආහාර සහ බලශක්ති මිල ගණන් හමුවේය.
3.රාජ්ය තාන්ත්රික හුදෙකලාව:
ඕර්බන් යුරෝපා සංගමයේ තීරණවලට දිගින් දිගටම විරුද්ධ වීම සහ ව්ලැඩිමීර් පුටින් සමග පවත්වන සමීප සබඳතාව රටට අවාසිදායක විය.
මීළඟට සිදුවන්නේ කුමක්ද?
තිසා පක්ෂයේ ජයග්රහණය ජාත්යන්තරව විශාල බලපෑමක් ඇති කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. පීටර් මාග්යර් හංගේරියාව නැවතත් යුරෝපීය ප්රධාන ධාරාවට ගෙන ඒමටත්, යුක්රේනයට සහය දැක්වීමටත්, රුසියානු බලශක්තිය මත යැපීම අඩු කිරීමටත් පොරොන්දු වී ඇත.
තම පරාජය පිළිගනිමින් වික්ටර් ඕර්බන් කියා සිටියේ, "ප්රතිඵලය වේදනාකාරී වුවත් පැහැදිලියි. අපි විපක්ෂයේ සිට ජාතියට සේවය කරනවා," යනුවෙනි. මෙවැනි පසුබිමක දශක දෙකකට ආසන්න කාලයකට පසු හංගේරියාව නව මාවතකට අවතීර්ණ වෙමින් පවතින බව දේශපාලන විචාරකයන් පවසයි.
| newsfirst
අදාල විදෙස් පුවත් මුලාශ්ර :
Hungary election 2026 results: Petér Magyar wins, Trump ally Viktor Orbán concedes landmark defeat
Orbán era swept away by Péter Magyar's Hungary election landslide
Peter Magyar wins Hungary election, unseating Viktor Orban after 16 years
