ලෝක බලතුලනය සහ භූදේශපාලනික සිතියම වේගයෙන් වෙනස් කරමින් අද (29) දිනය තුළ ජාත්යන්තර දේශපාලන වේදිකාවෙන් ඉතාමත් තීරණාත්මක පුවත් කිහිපයක් වාර්තා වේ.
මැදපෙරදිග යුද වාතාවරණය, ඇමරිකානු සම්බාධක මෙන්ම යුරෝපා සංගමයේ නවතම තීන්දු තීරණ ද ඒ අතර ප්රධාන තැනක් ගනී.
english.news.cn
1. ඉරාන - ඇමරිකා සාම ගිවිසුම ට්රම්ප් අතේ; ලෝක වෙළෙඳපොළේ තෙල් මිල පහළට!
ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර පවතින දරුණු යුද තත්ත්වය පාලනය කිරීම සඳහා දින 60ක සටන් විරාමයක් සහ ඉරාන න්යෂ්ටික වැඩසටහන පිළිබඳ සාකච්ඡා ඇරඹීමේ අවබෝධතා ගිවිසුමකට (MoU) දෙපාර්ශ්වයේම රාජ්ය තාන්ත්රිකයින් එකඟ වී ඇත.
කෙසේ වෙතත්, මෙම තීරණාත්මක ගිවිසුම ක්රියාත්මක වීම දැනට රඳා පවතින්නේ ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්ගේ අවසන් අනුමැතිය මත පමණි. තමන්ට මේ පිළිබඳව සිතා බැලීමට දින කිහිපයක් අවශ්ය බව ජනපති ට්රම්ප් ප්රකාශ කර ඇත.
english.news.cn
මෙම සාමකාමී බලාපොරොත්තුව හේතුවෙන් අද (29) උදෑසන ආසියානු කොටස් වෙළෙඳපොළවල් සීඝ්රයෙන් ඉහළ ගිය අතර, ලෝක බොරතෙල් මිල ද (Brent crude) බැරලයක් ඩොලර් 93 දක්වා සැලකිය යුතු මට්ටමකින් පහත වැටී තිබේ.
www.thehindu.com
2. හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ බදු අයකිරීමට ඇමරිකාවෙන් නව සම්බාධක
සාම සාකච්ඡා පැවතිය ද, ඇමරිකානු මුදල් අමාත්යාංශය (US Treasury) විසින් හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ නෞකා පාලනය කරන ඉරාන බලධාරීන්ට (Persian Gulf Strait Authority) එරෙහිව අලුත්ම දැඩි සම්බාධක පනවා තිබේ. ඇමරිකාව චෝදනා කරන්නේ ඉරානය විසින් මෙම ජාත්යන්තර මුහුදු මාර්ගයේ ගමන් ගන්නා වාණිජ නෞකා මඟින් නීතිවිරෝධී ලෙස බදු හෝ ගාස්තු (Tolls) අය කිරීමට උත්සාහ කරන බවයි. ඇමරිකානු මුදල් ලේකම් ස්කොට් බෙස්න්ට් ප්රකාශ කළේ, "ඇමරිකාවේ ආර්ථික පීඩනය නිසා ඉරාන රේගුව මුදල් හිඟයකින් අසරණ වී ඇති බවට මෙය හොඳම සාක්ෂියක්" බවයි.
english.news.cn
3. "අපි එක්සත් ජාතීන්ගේ මහලේකම්වරයා සමඟ සබඳතා ඉවර කරනවා" - ඉශ්රායලයෙන් දැඩි තීරණයක්!
ලෝක දේශපාලනය උණුසුම් කරමින් ඉශ්රායලය අද (29) ප්රකාශ කළේ තමන් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ (UN) මහලේකම් අන්තෝනියෝ ගුටේරස් සමඟ පවතින සියලුම සබඳතා නතර කරන බවයි. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් ඉශ්රායලය, හමාස් සංවිධානය ඇතුළු සන්නද්ධ කණ්ඩායම් සමඟ එකම "කළු ලැයිස්තුවකට" (Blacklist) ඇතුළත් කිරීමට පියවර ගැනීම මීට හේතුවයි. එක්සත් ජාතීන්ගේ ඉශ්රායල තානාපති ඩැනී ඩැනන් දැඩි ප්රකාශයක් කරමින් කියා සිටියේ, "අපි මේ මහලේකම්වරයා සමඟ ගනුදෙනු කර අවසන්" යනුවෙනි.
english.news.cn
4. බටහිර ඉවුරේ මානව හිමිකම් උල්ලංඝනයට යුරෝපා සංගමයෙන් (EU) සීමා
තවත් වැදගත් සිදුවීමක් ලෙස, පලස්තීනයේ බටහිර ඉවුරේ (West Bank) පලස්තීන වැසියන්ට එරෙහිව දැඩි මානව හිමිකම් උල්ලංඝනය කිරීම් සිදුකළ ඉශ්රායල පදිංචිකරුවන්ගේ සංවිධාන 4කට සහ පුද්ගලයින් 3 දෙනෙකුට එරෙහිව සම්බාධක පැනවීමට යුරෝපා සංගමය කටයුතු කර ඇත. යුරෝපීය කවුන්සිලය නිවේදනය කළේ මෙම පිරිස් ක්රමානුකූලව මානව හිමිකම් කඩකර ඇති බවයි.
www.aa.com.tr
මේ අතර, මැදපෙරදිග ස්ථාවරත්වය උදෙසා පලස්තීනය වෙනම ස්වාධීන රාජ්යයක් ලෙස පිළිගැනීමේ "රාජ්යයන් දෙකේ විසඳුමට" (Two-State Solution) තමන් එකඟ වන බව ප්රංශය සහ ඉන්දුනීසියාව අද ඒකාබද්ධ ප්රකාශයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේය.
asean.bernama.com
කෙටියෙන් වෙනත් පුවත්:
* ෆින්ලන්ත ගුවන් සීමාව රුසියානු හමුදා ප්රහාරක යානයක් විසින් උල්ලංඝනය කළ බවට සැක කිරීම හේතුවෙන් ෆින්ලන්තය විසින් රුසියානු තානාපතිවරයා කැඳවා ප්රශ්න කර ඇත.
www.aa.com.tr
* ඇමරිකානු බහුජාතික සමාගමක් වන 'ඇමසන්' හි නිර්මාතෘ ජෙෆ් බේසෝස්ගේ "Blue Origin" අභ්යවකාශ සමාගම නිපදවූ දැවැන්ත රොකට්ටුවක් පරීක්ෂණ අතරතුර ෆ්ලොරිඩාහිදී පුපුරා ගොස් තිබේ.
www.aa.com.tr
