ඇමෙරිකානු භුමියේ උපදින ඕනෑම දරුවෙකුට ව්යවස්ථාවෙන් හිමි "උපත් අයිතියේ පුරවැසිභාවය" (Birthright Citizenship) ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය ස්ථිර කරයි
සිය දෙවැනි ධූර කාලයේ පළමු දිනයේදීම ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් අත්සන් කළ ආන්දෝලනාත්මක විධායක නියෝගය ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරුන් ප්රතික්ෂේප කරයි
වසරකට උපදින ලක්ෂ දෙකහමාරකට(250,000) අධික බිළිඳුන් පිරිසකගේ ඉරණම තීන්දු කළ ඓතිහාසික නඩු තීන්දුවක්
ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපදය තුළ නීති විරෝධී ලෙස හෝ තාවකාලික වීසා මත රැඳී සිටින විදේශිකයන්ට දාව එම භුමියේ උපදින දරුවන්ට ඇමෙරිකානු පුරවැසිභාවය අහිමි කරමින් ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් විසින් නිකුත් කර තිබූ ආන්දෝලනාත්මක විධායක නියෝගය එරට ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් ඊයේ (ජූනි 30) මුළුමනින්ම ප්රතික්ෂේප කරනු ලැබීය.
ඇමෙරිකානු සිවිල් යුද්ධයෙන් පසුව සම්මත කරන ලද, ශතවර්ෂයකට වඩා පැරණි 14 වැනි ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධනයේ ප්රතිපාදන සහ පූර්ව නඩු තීන්දු සලකා බලමින් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරු මඩුල්ල මෙම තීන්දුව ලබා දී ඇත.
දේශපාලන වශයෙන් ඉතා සංවේදී මෙම නඩු විභාගය පැවැති අවස්ථාවේදී ජනාධිපති ට්රම්ප් ද පෙරනොවූ විරූ ලෙස අධිකරණ ශාලාවට පැමිණ සිටීම විශේෂත්වයක් විය.
වත්මන් ඇමෙරිකානු ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය තුළ කොන්සර්වේටිව් (දක්ෂිණාංශික) බහුතරයක් පවතින අතර, ඔවුන් සාමාන්යයෙන් ජනාධිපතිවරයාගේ විධායක බලතලවලට පක්ෂව තීන්දු ලබාදෙන බවට ප්රසිද්ධියක් උසුලයි. එහෙත්, මෙවර ව්යවස්ථාවේ මූලික හරය වෙනස් කිරීමට ට්රම්ප් ගත් උත්සාහය අධිකරණය හමුවේ බිඳ වැටී ඇත. මෙම විධායක නියෝගය ක්රියාත්මක වූවා නම්, ඇමෙරිකාවේ වසරකට උපදින ලක්ෂ දෙකහමාරකට (250,000) අධික දරුවන් ප්රමාණයකට පුරවැසිභාවය අහිමි වීමට ඉඩ තිබුණි.
14 වැනි ව්යවස්ථා සංශෝධනය සහ ට්රම්ප්ගේ තර්කය බිඳ වැටුණු හැටි
ව්යවස්ථාපිත රැකවරණය:
ඇමෙරිකානු ව්යවස්ථාවේ 14 වැනි සංශෝධනයේ සඳහන් වන්නේ, "එක්සත් ජනපදය තුළ උපදින හෝ පුරවැසිභාවය ලබන, සහ එහි අධිකරණ බලයට යටත් වන සියලුම තැනැත්තන් ඇමෙරිකානු පුරවැසියන් වේ" යන්නයි. මුලින් කළු ජාතිකයන්ට සහ වහල්භාවයෙන් මිදුණු අයට පුරවැසිභාවය දීම සඳහා මෙය සැකසුවද, එහි නෛතික පරාසය ඉතා පුළුල්ය.
ට්රම්ප්ගේ පරාජිත තර්කය:
ට්රම්ප් පරිපාලනය අධිකරණය හමුවේ තර්ක කළේ නීති විරෝධී සංක්රමණිකයන්ගේ දරුවන් ඇමෙරිකාවේ "අධිකරණ බලයට මුළුමනින්ම යටත් නොවන" බැවින් ඔවුන්ට මෙම අයිතිය හිමි නොවන බවයි. එහෙත් විනිසුරුවරුන් එම තර්කය බැහැර කළහ.
1898 'වොන්ග් කිම් ආර්ක්' පූර්වාදර්ශය:
ට්රම්ප්ගේ නියෝගය නීති විරෝධී බව ප්රකාශ කරමින් පහළ අධිකරණ ලබාදුන් තීන්දු ස්ථිර කරමින් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය පෙන්වා දුන්නේ, 1898 දී චීන ජාතිකයන්ට දාව ඇමෙරිකාවේ උපන් දරුවෙකුට පුරවැසිභාවය හිමි බවට දුන් ඓතිහාසික "වොන්ග් කිම් ආර්ක්" (Wong Kim Ark) නඩු තීන්දුව මෙයට සෘජුවම අදාළ වන බවයි.
බලපෑමට ලක්වන පිරිස සහ ට්රම්ප්ගේ කෝපය
නීත්යානුකූල පිරිස්වලටත් තර්ජනයක්:
ට්රම්ප්ගේ මෙම නියෝගය නීති විරෝධී සංක්රමණිකයන්ට පමණක් නොව, ඇමෙරිකාවේ නීත්යානුකූලව ඉගෙනුම ලබන විදේශීය සිසුන්, රැකියා වීසා ලාභීන් සහ ග්රීන් කාඩ් (Green Card) අයදුම්කරුවන්ගේ දරුවන්ට ද සෘජුවම බලපාන පරිදි සකස් කර තිබුණි.
විනිසුරුවරුන්ට ට්රම්ප්ගෙන් ප්රහාර:
මෙම තීන්දුවත් සමඟ දැඩි සේ කෝපයට පත් ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්, සිය 'Truth Social' මාධ්ය ජාලය ඔස්සේ ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරුන් දැඩි ලෙස විවේචනය කර තිබේ. ඔවුන් "මෝඩ විනිසුරුවරුන්" ලෙස හඳුන්වා ඇති ට්රම්ප්, චීනය ඇතුළු රටවලින් ඇමෙරිකාවට පැමිණ දරුවන් ප්රසූත කර පුරවැසිභාවය ලබාගන්නා (Birth Tourism) ධනවත් කාන්තාවන් වැළැක්වීමට අධිකරණය අසමත් වූ බවට චෝදනා කරයි.
මීට පෙර, ට්රම්ප් විසින් පනවන ලද ගෝලීය තීරුබදු (Global Tariffs) නීති විරෝධී බවට ද ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය තීන්දුවක් දී තිබූ අතර, මෙම දෙවැනි පරාජයත් සමඟ ට්රම්ප් පරිපාලනයේ දැඩි සංක්රමණික මර්දන වැඩපිළිවෙළ නෛතික වශයෙන් විශාල පසුබෑමකට ලක්ව ඇත.
මුලාශ්රය :
U.S. Supreme Court upholds birthright citizenship, rejecting Trump’s proposed limits
