"මහා ගෙරවුම් හඬක් එක්ක කන්දම පහළට ආවා" - ආරක්ෂක අනතුරු ඇඟවීම් සහ ස්වභාවික ජල බැසීම් පද්ධති සහමුලින්ම නොසලකා හැරීමේ ඛේදවාචකය
කොන්ක්රීට් බැම්මක් වෙනුවට පස් කන්දක් ගසා තිබීම; මිලිමීටර් 200ක මහා වැස්සෙන් පසු කල්ලාඩි (Kalladi) ප්රදේශයම අන්තරායක අඩවියක් බවට පත්වෙයි
ඉන්දියාවේ කේරළ ප්රාන්තයට අයත් වයනාද් (Wayanad) කඳුකර කලාපයේ ඉදිකරමින් පවතින උමං මාර්ග ව්යාපෘතියක් ආශ්රිතව ඊයේ (07) පෙරවරුවේ සිදු වූ මහා පරිමාණ නායයෑම සහ පස් කඩාහැලීමේ ඛේදවාචකය, ස්වභාවික අනතුරකට වඩා ප්රමාණවත් ඉංජිනේරු ආරක්ෂණ ක්රමවේද අනුගමනය නොකිරීම නිසා සිදු වූ මිනිස් වැරැද්දක් (Engineering failure-induced disaster) බව පරිසර විද්යාඥයෝ සහ ප්රදේශවාසීහු චෝදනා කරති.
මෝසම් වැසි හේතුවෙන් දිස්ත්රික් පරිපාලනය විසින් පසුගිය සති දෙකක කාලය තුළ ඉදිකිරීම් තාවකාලිකව නතර කිරීමට නියෝග කර තිබුණ ද, උමං මාර්ගයේ ප්රධාන දොරටුව අසල මහා පරිමාණයෙන් එකතු කර තිබූ පස් සහ ඉදිකිරීම් සුන්බුන් කඳුකර බෑවුම හරහා පහළට ගලා ඒම හේතුවෙන් මෙම අනතුර සිදුවී ඇත.
ඇසින් දුටුවන්ගේ සාක්ෂි සහ මඩ ප්රවාහයේ බිහිසුණුකම
ඊයේ (07) පෙරවරු 11.00 ට පමණ වයනාද්, මේප්පාඩි (Meppadi) අසල කල්ලාඩි ප්රදේශයේදී මෙම අනතුර සිදුවන අවස්ථාවේ අවට සිටි ජනතාව දැඩි භීතියට පත්ව සිටියහ.
පාලම් සහ වාහන වැසීයාම: අසල හෝටලයක සේවකයෙකු වන අරීෆ් පවසන්නේ, එක්වරම මහා ගෙරවුම් හඬක් ඇසුණු බවත්, උමං මාර්ගයේ දොරටුව අසල ගොඩගසා තිබූ දැවැන්ත පස් කන්දක් ජලය සහ මඩ සමඟ වේගයෙන් පහළට ගලා ආ බවත්ය. තත්පර කිහිපයක් ඇතුළත ප්රධාන මාර්ගයේ ධාවනය වෙමින් තිබූ වාහන රැසක් මඩට යටවී ගිය අතර, සුප්රකට මීනක්ෂි පාලම ද සහමුලින්ම පාහේ පස්වලින් වැසී ගොස් තිබේ.
ඉංජිනේරු දෝෂ සහ ස්වභාවික ජල බැසීම් අවහිර කිරීම
පරිසරය සහ වනජීවී ජීව විද්යාව පිළිබඳ හියුම් මධ්යස්ථානයේ (Hume Centre for Ecology and Wildlife Biology) විධායක අධ්යක්ෂ සී.කේ. විෂ්ණුදාස් පෙන්වා දෙන්නේ කඳුකරයේ ස්වභාවික භූමි සැකැස්ම අවිධිමත් ලෙස වෙනස් කිරීම මෙයට ප්රධාන හේතුව බවයි.
දුර්වල කොන්ක්රීට් ආවරණය:
උමං මාර්ගය කැපීමේදී එහි වම්පස බෑවුම ආරක්ෂා කිරීම සඳහා පියගැටපෙළ හැඩැති බැම්මක් සකස් කර, ඒ මත ඉතා තුනී කොන්ක්රීට් ආවරණයක් (Mild concrete reinforcement) පමණක් යොදා තිබිණි.
මිලිමීටර් 200ක වර්ෂාපතනය:
ජූලි 06 වැනිදා උදෑසන සිට ජූලි 07 වැනිදා උදෑසන දක්වා වූ පැය 24ක කාලය තුළ ප්රදේශයට මිලිමීටර් 200කට ආසන්න අධික වර්ෂාපතනයක් ලැබී ඇත. මේ හේතුවෙන් තුනී කොන්ක්රීට් තට්ටුවට යටින් තිබූ පස් තට්ටුව අධික ලෙස ජලයෙන් සංතෘප්ත වී, මුළු බෑවුමම කඩා වැටී තිබේ. උමං ඉදිකිරීම් නිසා ප්රදේශයේ ස්වභාවික ජල බැසීමේ මාර්ග (Natural drainage) අවහිර වීමෙන්, වැසි ජලය ගඟට ගලා නොගොස් කන්ද ඇතුළත රැඳීම අනතුරේ බරපතළකම වැඩි කර ඇත.
අනතුරු ඇඟවීම් සහ වගකීම් පැහැර හැරීම්
ප්රාදේශීය බලධාරීන් සහ ජනතාව විසින් මෙම ඉදිකිරීම් සමාගම වෙත අවස්ථා කිහිපයකදීම අනතුරු ඇඟවීම් සිදුකර තිබූ බව මේ වන විට හෙළිවී තිබේ.
රඳවා ගැනීමේ බැම්මක් නොමැතිකම:
ප්රදේශයේ ප්රාදේශීය සභා මන්ත්රී (Ward member) ජිතින් මචේරික්කල් පවසන්නේ, මෝසම් වැසි ආරම්භ වීමට පෙර කන්ද කඩා වැටීම වැළැක්වීම සඳහා ශක්තිමත් කොන්ක්රීට් රඳවා ගැනීමේ බැම්මක් (Concrete retaining wall) ඉදිකරන ලෙස ව්යාපෘති බලධාරීන්ට නැවත නැවතත් උපදෙස් දුන් බවයි.
නිලධාරීන්ගේ නොසැලකිල්ල:
කෙසේ වෙතත්, ව්යාපෘති භාර නිලධාරීන් එම අනතුරු ඇඟවීම් සහ උපදෙස් සහමුලින්ම නොසලකා හරිමින්, කිසිදු පූර්ව ආරක්ෂණ ක්රමවේදයක් අනුගමනය නොකර කටයුතු කිරීම නිසා මෙම මහා විනාශය සිදුවූ බවට ඔහු සෘජුවම චෝදනා කරයි.
මුලාශ්රය :
Wayanad debris slip: experts, residents blame poor safeguards
