පැවැති සාගත තත්ත්වයන්ට අමතරව රටවල් 45ක අතිරේක ජනගහනයක් දැඩි පීඩාවට පත්වීමේ අවදානමක්
වසර 70කට පසු මතුවන බලවත්ම කාලගුණ විපර්යාසය හමුවේ ගෝලීය ආහාර මිල ගණන් ඉහළ යාමේ තර්ජනයක්
එල් නිනෝ තර්ජනය සහ ගෝලීය ආහාර සුරක්ෂිතතාව
ශීඝ්රයෙන් වර්ධනය වෙමින් පවතින 'එල් නිනෝ' (El Niño) කාලගුණික පද්ධතියේ බලපෑම හේතුවෙන් ඉදිරි වසර අවසාන වීමට පෙර ලොව පුරා තවත් ජනතාව ලක්ෂ 500ක් (මිලියන 50ක්) පමණ දැඩි ආහාර හිඟයකට ගොදුරු වීමේ දැඩි අවදානමක් පවතින බව එක්සත් ජාතීන්ගේ ලෝක ආහාර වැඩසටහන (WFP) අනතුරු අඟවයි.
වසර ගණනාවක් පුරා පවතින නියඟය සහ වෙනත් ගැටුම් හේතුවෙන් දැනටමත් හදිසි ආහාර හිඟයකට මුහුණ දී සිටින කෝටි සංඛ්යාත ජනතාවට අමතරව මෙම තත්ත්වය උදාවනු ඇත.
ලෝක ආහාර වැඩසටහනේ විශ්ලේෂණයන්ට අනුව, දැනටමත් උග්ර ආහාර අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටින රටවල් 45ක වෙසෙන මිලියන 225ක ජනගහනයට අමතරව, මෙවර එල් නිනෝ බලපෑම නිසා එම සංඛ්යාව සියයට 22කින් පමණ ඉහළ යනු ඇතැයි ගණන් බලා තිබේ.
මධ්යම සහ දකුණු ඇමෙරිකාව, කැරීබියන් කලාපය මෙන්ම දකුණු අප්රිකානු රටවල් මෙයින් වඩාත්ම පීඩාවට පත්වන ප්රදේශ ලෙස හඳුනාගෙන ඇත.
දකුණු සහ අග්නිදිග ආසියාවේ රටවලට ද සාමාන්ය ප්රමාණයට වඩා අඩු වර්ෂාපතනයක් ලැබීම හේතුවෙන් කෘෂිකාර්මික කටයුතුවලට දැඩි බාධා එල්ල වීමේ තර්ජනයක් පවතියි.
'එල් නිනෝ' අර්බුදයේ ප්රධාන දත්ත සහ අනාවැකි
* අලුතින් අර්බුදයට පත්වන පිරිස: ලක්ෂ 500ක් (මිලියන 50කට ආසන්න සංඛ්යාවක්)
* බලපෑමට ලක්වන ප්රධාන කලාප: මධ්යම/දකුණු ඇමෙරිකාව, දකුණු අප්රිකාව, දකුණු හා අග්නිදිග ආසියාව
|* ගෝලීය ආහාර අර්බුදයේ වර්ධනය: දැඩි පීඩාවට පත් පිරිස මිලියන 225 සිට මිලියන 274 දක්වා ඉහළ යාමේ අවදානමක්
* පූර්ව ප්රසාදන අරමුදල්: පූර්ව ආපදා සහන සහ පූර්ව දැනුම්දීම් සඳහා ඩොලර් මිලියන 80ක ප්රතිපාදන
කාලගුණ විපර්යාසය සහ දීර්ඝකාලීන බලපෑම්
පැසිෆික් සාගරයේ ජල උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම පදනම් කරගනිමින් වසර කිහිපයකට වරක් මතුවන මෙම කාලගුණ පද්ධතිය, වසර 70කට ආසන්න කාලයකට පසු වාර්තා වන බලවත්ම 'එල් නිනෝ' තත්ත්වය බවට පත්වීමේ ලක්ෂණ පෙන්නුම් කරයි.
ගෝලීය උණුසුම ඉහළ යාමේ සංසිද්ධිය සමග එකතු වීම නිසා මෙහි විනාශකාරී බලපෑම තවත් තීව්ර වී ඇති අතර, ඉදිරි වසර ලෝක ඉතිහාසයේ වැඩිම උෂ්ණත්වයක් වාර්තා වන වසර බවට පත්වීමේ අවදානමක් ද පවතියි.
එබැවින් මෙම කාලගුණික ආපදාවලින් සිදුවන හානිය අවම කරගැනීම සඳහා පූර්ව දැනුම්දීම් පද්ධති සහ පූර්ව සහන සේවා වැඩසටහන් සක්රිය කිරීමට පියවර ගෙන තිබේ.
ගෝලීය වෙළෙඳපොළ සහ ආහාර මිල ගණන්
ලෝක ආහාර වැඩසටහනේ ආහාර සුරක්ෂිතතා අධ්යක්ෂ ෂොන්-මාටින් බවර් සඳහන් කරන්නේ, ගෝලීය ආහාර මිල ගණන් කෙරෙහි ද මෙම කාලගුණික වෙනස්කම් සෘජුවම බලපානු ඇති බවයි.
විශේෂයෙන් ප්රධාන කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදන අපනයනය කරන රටවල් විසින් ආහාර අපනයනය සීමා කිරීම හෝ අත්හිටුවීම වැනි පියවර ගැනීම වැළැක්වීම අතිශයින් වැදගත් වන බව හෙතෙම අවධාරණය කළේය.
එවැනි පියවර ගනු ලැබුවහොත් කලාපීය මට්ටමින් ආහාර හිඟයන් හටගැනීම සහ ආහාර මිල ගණන් අසීමිත ලෙස ඉහළ යාම වැළැක්විය නොහැකි වනු ඇත.
මුලාශ්රය :
El Niño could push 50m people into acute hunger before end of next year
