මානව වර්ගයාට එරෙහි අපරාධ සහ යුද අපරාධ සම්බන්ධයෙන් සිරියානු අධිකරණයෙන් තීරණාත්මක තීන්දුවක්
අසාද් සහ සහෝදරයා නොමැතිව නඩු විභාගය: නීතිය හමුවට පැමිණි ඥාති සොහොයුරාටත් මරණ දඬුවම
සිරියානු අධිකරණ තීන්දුව සහ මූලික තොරතුරු
සිරියාවේ හිටපු ජනාධිපති බෂාර් අල් අසාද් (Bashar al-Assad) සහ ඔහුගේ බාල සහෝදරයා වන මහේර් අල් අසාද් ඇතුළු ප්රමුඛයන් කිහිපදෙනෙකුට මානව වර්ගයාට එරෙහි අපරාධ සහ යුද අපරාධ චෝදනා යටතේ මරණ දඬුවම නියම කර තිබේ. සිරියානු විශේෂ අධිකරණයක් විසින් 2026 අගෝස්තු 11 වන දින මෙම අතිතීරණාත්මක නඩු තීන්දුව ප්රකාශයට පත් කර ඇත.
වසර 14ක් පුරා පැවැති සිරියානු සිවිල් යුද්ධයේදී රසායනික ආයුධ භාවිතය, සිවිල් වැසියන් ඉලක්ක කර ගුවන් ප්රහාර එල්ල කිරීම සහ සමූලඝාතන මෙහෙයවීම සම්බන්ධයෙන් මොවුන්ට එරෙහිව මෙම නඩුව විභාග විය. අදාළ ගැටුම් හේතුවෙන් පුද්ගලයන් ලක්ෂ පහකට (500,000) ආසන්න සංඛ්යාවකට ජීවිත අහිමි වී මිලියන ගණනක් අවතැන් විය.
සිරියානු විශේෂ අධිකරණ නඩු තීන්දුවේ ප්රධාන කරුණු
| ප්රධාන චූදිතයන්: හිටපු ජනාධිපති බෂාර් අල් අසාද්, මහේර් අල් අසාද්, සහ ආටෙෆ් නජීබ්
| එල්ල වූ චෝදනා: මානව වර්ගයාට එරෙහි අපරාධ, යුද අපරාධ, සහ සිවිල් වැසියන් සමූලඝාතනය කිරීම
| පනවන ලද දඬුවම: මරණ දඬුවම (Death Penalty)
| වත්මන් තත්ත්වය: අසාද් සහ සහෝදරයා රුසියාවට පලාගොස් සිටින අතර, අත්අඩංගුවේ පසුවූ ආටෙෆ් නජීබ් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කෙරිණි
| ඓතිහාසික පසුබිම: 2011 දාරා (Daraa) විරෝධතා මර්දනය සහ වසර 14ක සිවිල් යුද්ධයේ සිදුවීම් පදනම් කරගනිමින්
නොපැමිණි විභාගය සහ නජීබ්ගේ අත්අඩංගුවට ගැනීම
හිටපු ජනාධිපති අසාද් සහ ඔහුගේ බාල සහෝදරයා අධිකරණය හමුවේ පෙනී නොසිටි අතර, ඔවුන්ගේ නොපැමිණීම මත (In absentia) මෙම නඩු විභාගය පවත්වා තීන්දුව ප්රකාශයට පත් කර ඇත. බලයෙන් පහකිරීමෙන් අනතුරුව අසාද් සහ ඔහුගේ පවුලේ සමීපතමයන් රුසියාව වෙත පලාගොස් දේශපාලන රැකවරණ ලබාගෙන සිටින බව ජාත්යන්තර මාධ්ය වාර්තා කරයි.
කෙසේවෙතත්, 2011 වසරේදී දාරා (Daraa) ප්රදේශයේ හටගත් සාමකාමී විරෝධතා හමුදා බලය යොදා දැඩි ලෙස මර්දනය කිරීමට නායකත්වය දුන් අසාද්ගේ ඥාති සොහොයුරෙකු වන ආටෙෆ් නජීබ් (Atef Najib) වෙතද අධිකරණය මගින් මරණ දඬුවම නියම කෙරිණි. මේ වන විට ආරක්ෂක අංශ අත්අඩංගුවේ පසුවන නජීබ් බන්ධනාගාර ඇඳුමින් සැරසී අධිකරණ කූඩුවේ සිටියදී විනිසුරු මඬුල්ල විසින් මෙම තීන්දුව ප්රකාශයට පත් කරන ලදී.
කලාපීය හා ජාත්යන්තර ප්රතිචාර
මෙම නඩු තීන්දුවත් සමඟ සිරියාවේ අනාගත රාජ්ය තාන්ත්රික ගමන්මඟ සහ සංක්රාන්ති සමයේ සාධාරණත්වය ඉටුකිරීමේ ක්රියාවලිය පිළිබඳ ජාත්යන්තර අවධානය යොමු වී තිබේ. අසාද් ඇතුළු පිරිස සිරියාවට භාරදෙන ලෙස නව රජය සහ මානව හිමිකම් සංවිධාන රුසියාවෙන් ඉල්ලා සිටියද, රුසියානු පාලනය මෙතෙක් ඊට සානුකූල ප්රතිචාරයක් දක්වා නොමැත.
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සහ ජාත්යන්තර මානව හිමිකම් නිරීක්ෂකයින් පෙන්වා දෙන්නේ, දශකයකට වැඩි කාලයක් පැවැති ගැටුම්වලින් අගතියට පත් සිරියානු ජනතාවට සාධාරණය ඉටුකිරීමේ වැදගත් නීතිමය පියවරක් ලෙස මෙම තීන්දුව සලකනු ලබන බවයි.
