ජාන පරීක්ෂණ මඟින් තහවුරු වූ 'ටිල්කයෝ' (Tilcayo) වනගත පූස් විශේෂය
තර්ජනයට ලක්ව ඇති යුංගාස් වනාන්තරයේ සොයාගත් අරුම පුදුම සොයාගැනීම
පසුගියදා රොයිටර් පුවත් සේවය ඇතුළු ජාත්යන්තර මාධ්ය වාර්තා කළ පරිදි, බොලිවියාවේ කඳුකර වනාන්තර ප්රදේශයකින් මීට පෙර විද්යාත්මක ලෝකය නොදැන සිටි නව වනගත පූස් විශේෂයක් සොයාගෙන තිබේ. ශතවර්ෂයකට වැඩි කාලයකට පසු නව ජීවී බිළාල විශේෂයක් විධිමත්ව නම් කරනු ලැබූ පළමු අවස්ථාව මෙය වන අතර, දකුණු ඇමරිකාවට ආවේණික 'ටයිගර් කැට්ස්' (tiger cats) නමින් හැඳින්වෙන පූස් කුලයට මෙම නව සතා අයත් වේ.
දේශීය ජනතාව අතර 'ටිල්කයෝ' (Tilcayo) ලෙස හැඳින්වෙන මෙම සතා, බොලිවියාවේ තෙතබරිත, නිරන්තරයෙන්ම මීදුමෙන් වැසී පවතින යුංගාස් (Yungas) කඳුකර වනාන්තර ප්රදේශයෙන් හමුවී ඇත. සාමාන්ය ගෘහස්ථ පූසෙකුට වඩා ප්රමාණයෙන් කුඩා වන මෙම සතාගේ සිරුරේ දිග අඟල් 18ක් (සෙන්ටිමීටර 46ක් පමණ) වන අතර, බර කිලෝග්රෑම් 1.4ක් (රාත්තල් 3ක් පමණ) වේ.
ජාන විශ්ලේෂණයෙන් තහවුරු වූ සත්යය
පර්යේෂකයින් පවසන පරිදි, බැලූ බැල්මට සාමාන්ය පූසෙකුගෙන් හෝ වෙනත් කොටි පූස් විශේෂයකින් මෙම සතා වෙන්කර හඳුනා ගැනීම පහසු නොවේ. කෙසේ වෙතත්, විද්යාඥයින් විසින් දකුණු ඇමරිකානු රටවල් කිහිපයකින් එකතු කරගත් පූසන් 38 දෙනෙකුගේ ඩීඑන්ඒ (DNA) සාම්පල විශ්ලේෂණය කිරීමෙන් අනතුරුව, මෙම 'ටිල්කයෝ' පූසා මීට වසර මිලියන 1.4කට පමණ පෙර අනෙකුත් පූස් පෙළපත් වලින් වෙන්වූ වෙනමම ජානමය විශේෂයක් බව තහවුරු කරගෙන තිබේ.
මෙම පර්යේෂණ කණ්ඩායමට නායකත්වය දුන් නැෂනල් ජියෝග්රැෆික් ගවේෂක පෝලා නෝගලේස්-අස්කාරුන්ස් (Paola Nogales-Ascarrunz) සඳහන් කරන පරිදි, මෙම සතාගේ ලොම් සැහැල්ලු දුඹුරු පැහැයක් ගන්නා අතර සිරුර පුරා අක්රමවත් හැඩැති පුල්ලි (rosettes) පිහිටා ඇත. දැනට සිදු කර ඇති සීමිත නිරීක්ෂණ වලට අනුව, කුඩා මීයන් වැනි සතුන් මොවුන්ගේ ආහාර වේලට ඇතුළත් විය හැකි අතර, රාත්රී කාලයේදී වැඩිපුර හැසිරීමේ ස්වභාවයක් පෙන්වන බව කැමරා-ට්රැප් දත්ත මඟින් අනාවරණය වී තිබේ.
පරිසර පද්ධතියට එල්ල වී ඇති තර්ජන
මෙම නව සොයාගැනීමත් සමඟ, ජාත්යන්තර ස්වභාව සංරක්ෂණ සංගමය (IUCN) විසින් දැනට අවදානමට ලක්ව ඇති කාණ්ඩයට යටත් කර ඇති මෙම පූස් විශේෂයන් වෙන වෙනම තක්සේරු කිරීමට නියමිතය. කෙසේ වෙතත්, මෙම සතුන් ජීවත් වන යුංගාස් වනාන්තර කලාපය දැඩි පාරිසරික තර්ජන රැසකට මුහුණ දී සිටියි.
වන විනාශය, කෘෂිකාර්මික බිම් පුළුල් වීම, මිනිසුන් විසින් ඇති කරන කැලෑ ගිනි ගැනීම් සහ ඛනිජ කැණීම් හේතුවෙන් මෙම සංවේදී පරිසර පද්ධතිය සහ එහි ජීවත්වන දුර්ලභ සතුන් දැඩි අවදානමකට ලක්ව ඇති බව පර්යේෂකයෝ පෙන්වා දෙති. තවමත් විද්යාවට හෙළි නොවූ බොහෝ ජීවීන් මෙවැනි ස්වභාවික වාසස්ථාන තුළ සැඟවී සිටිය හැකි බැවින්, එම වනාන්තර ආරක්ෂා කර ගැනීම ඉතා හදිසි අවශ්යතාවක් බව ඔවුහු අවධාරණය කරති.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්රය:
Reuters - New cat species identified in Bolivia, first in over a century







