සේවා ස්ථානවල ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි තහනමට ඕස්ට්‍රේලියාවෙන් ලොව පළමු පියවර

රාජ්‍ය රහස් සහ පෞද්ගලිකත්ව අවදානම් හමුවේ කැන්බරා පාලනයෙන් දැඩි තීරණයක්

ලොව පුරා සීඝ්‍රයෙන් ව්‍යාප්ත වන පැළඳිය හැකි තාක්ෂණය ශ්‍රී ලංකාවේ ආයතන පද්ධතියටත් අලුත් පාඩමක්


කැමරා, ශ්‍රව්‍ය පටිගත කිරීමේ පද්ධති සහ කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) සහිත 'ස්මාර්ට් ඇස් කණ්ණාඩි' (Smart Glasses) රාජ්‍ය සේවා ආයතන තුළ භාවිතය තහනම් කිරීම කෙරෙහි ඕස්ට්‍රේලියානු රජයේ දැඩි අවධානය යොමුව තිබේ. සංවේදී තොරතුරු පිටතට කාන්දු වීම සහ සේවා ස්ථානවල පෞද්ගලිකත්වය බිඳවැටීම පිළිබඳ මතුව ඇති බරපතල ආරක්ෂක අවදානම් මීට මූලික හේතුව වී ඇති අතර, මෙය ක්‍රියාත්මක වුවහොත් එය ලොව ප්‍රථම වරට මෙවැනි තහනමක් ක්‍රියාත්මක වන අවස්ථාව ලෙස සටහන් වනු ඇත.

පෞද්ගලිකත්වයට සහ රාජ්‍ය ආරක්ෂාවට එල්ලවන තර්ජන

සාමාන්‍ය පෙනීම සඳහා පළඳින ඇස් කණ්ණාඩිවලට බෙහෙවින් සමාන පෙනුමකින් යුත් නවීන ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි මඟින් අනෙකාට නොදැනෙන සේ ඡායාරූප, වීඩියෝ සහ හඬ පටිගත කිරීමේ හැකියාව පවතී. මෙම උපාංග හරහා රාජ්‍ය රහස් ලේඛන, සංවෘත සාකච්ඡා සහ පරිගණක තිරවල ඇති සංවේදී දත්ත රහසිගතව පටිගත වී ක්ලවුඩ් (Cloud) පද්ධති වෙත හෝ බාහිර පාර්ශ්ව අතට පත්වීමේ අවදානමක් පවතින බව ආරක්ෂක බුද්ධි අංශ පෙන්වා දෙයි.

මේ සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වමින් ඕස්ට්‍රේලියානු රාජ්‍ය සේවා අමාත්‍ය කේටි ගැලගර් (Katy Gallagher) සඳහන් කර ඇත්තේ, තොරතුරු පටිගත කිරීමේ තාක්ෂණය සහිත ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි හේතුවෙන් නීත්‍යානුකූල පෞද්ගලිකත්ව සහ ආරක්ෂක ගැටලු රැසක් මතුව ඇති බැවින් රාජ්‍ය සේවකයින් සඳහා පැහැදිලි නීතිමය මාර්ගෝපදේශ පද්ධතියක් කඩිනමින් අවශ්‍ය බවයි. කෙසේ වෙතත්, පෙනීමේ ආබාධ සහිත පුද්ගලයින් සඳහා වෛද්‍ය ආධාරකයක් ලෙස භාවිත වන තාක්ෂණයන්ට මෙයින් බාධාවක් නොවන පරිදි නිදහස් කිරීම් සලකා බලන බවද වාර්තා වේ.

ප්‍රමුඛ පෙළේ සමාගම් කැන්බරා වෙත කැඳවීම

මේ අතර, සේවා ස්ථාන තුළ කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) සහ ස්මාර්ට් උපාංග භාවිතය පිළිබඳ ආරක්ෂිත රාමුවක් සකස් කිරීම සඳහා ඕස්ට්‍රේලියානු රජය එරට ප්‍රමුඛ පෙළේ ව්‍යාපාරික ආයතන සමඟ විශේෂ සාකච්ඡා වටයක් කැන්බරා අගනුවරදී පවත්වා ඇත. Telstra විදුලි සංදේශ සමාගම, Commonwealth Bank, Microsoft සහ බලශක්ති සමාගමක් වන AGL ඇතුළු දැවැන්ත සමාගම් රැසක් ඊට එක්ව සිටී.

ගනුදෙනුකරුවන්ගේ බැංකු සහ පුද්ගලික දත්ත, වෙළඳ රහස් සහ බුද්ධිමය දේපළ බාහිරට කාන්දු වීම වැළැක්වීම සඳහා ආයතනික මට්ටමින් ගතයුතු පියවර පිළිබඳව මෙහිදී දීර්ඝ ලෙස අදහස් හුවමාරු වී තිබේ. ඕස්ට්‍රේලියානු අගමැති ඇන්තනි ඇල්බනීස් (Anthony Albanese) අවධාරණය කරන්නේ, තාක්ෂණික දියුණුව රටේ නිෂ්පාදන කාර්යක්ෂමතාවට යොදා ගන්නා අතරම, ඩිජිටල් ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීමේ නිසි ප්‍රමිතීන් බිහිකිරීම අත්‍යවශ්‍ය කරුණක් බවයි.

ජාත්‍යන්තර ප්‍රවණතා සහ අත්දැකීම්

පැළඳිය හැකි ස්මාර්ට් කැමරා උපාංග සීමා කිරීමේ ප්‍රවණතාව මේ වන විට ලෝකයේ තවත් රටවල් කිහිපයකින්ම වාර්තා වේ. මීට පෙර නොර්වේ රාජ්‍යයේ ඔස්ලෝ අගනුවර පාසල් පන්ති කාමර තුළ ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි භාවිතය තහනම් කෙරුණු අතර, එංගලන්තය සහ වේල්සයේ අධිකරණ ශාලා තුළද එවැනි උපාංග භාවිතය සීමා කර ඇත. එසේම ඇමෙරිකානු ආරක්ෂක හමුදා සාමාජිකයින් නිල ඇඳුමින් සිටින අවස්ථාවලදී සහ ආරක්ෂිත කඳවුරු පරිශ්‍ර තුළ මෙවැනි උපකරණ භාවිතය තහනම් කිරීමට පියවර ගෙන ඇත්තේ හමුදා රහස් පිටතට කාන්දු වීම වැළැක්වීමේ අරමුණෙනි.

ශ්‍රී ලංකාවට සහ දේශීය සේවා පද්ධතියට ඇති වැදගත්කම

ශ්‍රී ලංකාව තුළද රාජ්‍ය හා පෞද්ගලික අංශය ඩිජිටල්කරණයට ලක්වෙමින් පවතින පසුබිමක සහ පෞද්ගලික දත්ත ආරක්ෂණ පනත (Personal Data Protection Act) වැනි නීතිමය රාමු බලාත්මක වෙමින් පවතින මොහොතක, මෙවැනි ජාත්‍යන්තර ප්‍රතිපත්තිමය වෙනස්කම් ශ්‍රී ලංකාවටද වැදගත් පාඩමක් කියාපායි.

විශේෂයෙන්ම දිවයිනේ බැංකු හා මූල්‍ය පද්ධති, සෞඛ්‍ය ක්ෂේත්‍රය, උසාවි සංකීර්ණ, මෙන්ම තොරතුරු තාක්ෂණ (IT/BPO) අපනයන ආයතන තුළ ගනුදෙනුකරුවන්ගේ අතිශය රහසිගත දත්ත හසුරුවනු ලබයි. සාමාන්‍ය ස්මාර්ට්ෆෝන් දුරකථන ආයතනික පරිශ්‍ර තුළ පාලනය කළ හැකි වුවද, ඇස් කණ්ණාඩි හෝ පැළඳිය හැකි උපාංග (Wearable Tech) තුළින් රහසිගතව සිදුවිය හැකි දත්ත සොරකම් හෝ පෞද්ගලිකත්ව කඩවීම් වැළැක්වීමට මෙරට ආයතන සතුව තවමත් ප්‍රමාණවත් සේවා ස්ථාන ප්‍රතිපත්ති නිර්මාණය වී නොමැත. ඕස්ට්‍රේලියාව ආරම්භ කර ඇති මෙම ප්‍රතිපත්තිමය සංවාදය, තාක්ෂණය සමග ඉදිරියට යන ශ්‍රී ලංකාවේ සේවා සුරක්ෂිතතාව සම්බන්ධයෙන්ද කාලීන ආදර්ශයක් සපයයි.


වැඩිදුර කියවීම සඳහා මූලාශ්‍ර:

The Independent - Australia mulls first-ever smart glasses ban for certain workplaces

Anadolu Agency - Australia considers smart glasses ban for federal government workplaces

International Business Times - Australia Considers Banning Smart Glasses in Government Buildings