ඇමරිකානු තීරුබදු මුදල් ආපසු ඇදී යද්දී ශ්‍රී ලංකාවේ ඇඟලුම් කර්මාන්තය දැඩි අර්බුදයක

ඩොලර් බිලියනය ඉක්මවූ තීරුබදු මුදල් ජාත්‍යන්තර ප්‍රසිද්ධ වෙළඳ නාම වෙත

නිෂ්පාදන පිරිවැය සහ ලාභ ආන්තික අතර සිරවී සිටින ශ්‍රී ලංකාවේ අපනයනකරුවෝ

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුවක් මත එරට ප්‍රධාන පෙළේ විලාසිතා සහ ඇඟලුම් වෙළඳ නාම වෙත ඩොලර් බිලියන ගණනක තීරුබදු මුදල් ආපසු ලැබෙමින් පැවතුණද, එම නිෂ්පාදන සැපයූ ශ්‍රී ලංකාවේ ඇඟලුම් කර්මාන්තයට එහි කිසිදු මූල්‍ය ප්‍රතිලාභයක් හිමිවී නොමැති බව වාර්තා වේ. ජොයින්ට් ඇපරල් ඇසෝසියේෂන් ෆෝරම් (JAAF) හි ප්‍රධාන ලේකම් යොහාන් ලෝරන්ස් පෙන්වා දෙන පරිදි, 2025 වසරේ අප්‍රේල් මාසයේ සිට ක්‍රියාත්මක වූ 44% දක්වා ඉහළ ගොස් පසුව 20% දක්වා අඩු වූ තීරුබදු හේතුවෙන් දැඩි ආර්ථික පීඩනයකට මුහුණ දුන් ශ්‍රී ලංකාවේ අපනයනකරුවන්ට මෙම සහනයෙන් කිසිදු ප්‍රයෝජනයක් ලැබී නැත.

ජාත්‍යන්තර වෙළඳ ව්‍යුහය තුළ ඇතිවී තිබෙන අසමතුලිතතාව

මෙම තත්ත්වයට ප්‍රධාන වශයෙන්ම බලපා ඇත්තේ ජාත්‍යන්තර වෙළඳාමේ පවතින ව්‍යුහාත්මක ස්වභාවයයි. ශ්‍රී ලංකාවේ බොහෝ ඇඟලුම් අපනයන සිදුකෙරෙන්නේ 'නිදහස් වාහක' (FCA - Free Carrier) පදනම යටතේය. ඒ අනුව, ඇමරිකානු තීරුබදු ගෙවන පාර්ශ්වය සහ ආනයනකරු වන්නේ අදාළ ඇමරිකානු වෙළඳ නාමයම වන බැවින්, අධිකරණ තීන්දුවෙන් පසු ලැබෙන බදු මුදල් ආපසු ගෙවීම් (Refunds) සෘජුවම හිමිවන්නේ එම බ්‍රෑන්ඩ් සමාගම්වලටය.

නයික් (Nike), ගැප් (Gap), මාර්ක්ස් ඇන්ඩ් ස්පෙන්සර් (Marks & Spencer), ලෙවීස් (Levi's) සහ ටොමී හිල්ෆිගර් (Tommy Hilfiger) වැනි ලෝක ප්‍රසිද්ධ සන්නාම වෙත මෙලෙස දැවැන්ත මූල්‍ය ප්‍රතිලාභ ලැබී තිබේ. නිදසුනක් ලෙස, ගැප් සමාගම ඩොලර් මිලියන 95ක තීරුබදු මුදල් ආපසු ලබාගෙන ඇති අතර, නයික් සමාගම ඩොලර් මිලියන 986ක දැවැන්ත ප්‍රතිලාභයක් වාර්තා කර ඇත. කෙසේ වෙතත්, මෙම සන්නාමයන් වෙත අමුද්‍රව්‍ය සහ නිමි ඇඟලුම් සපයන MAS Holdings, Brandix සහ Hirdaramani වැනි ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රධාන පෙළේ නිෂ්පාදන ආයතන අඛණ්ඩව මූල්‍යමය පීඩනයන් හමුවේ අරගල කරමින් සිටී.

නිෂ්පාදන පිරිවැය සහ ලාභ ආන්තික හැකිලී යාම

ජාත්‍යන්තර වෙළඳ නාම විසින් දැඩි ලෙස පාලනය කරනු ලබන මිලකරණ ක්‍රමවේද (Costing arrangements) නිසා ශ්‍රී ලංකාවේ කර්මාන්තශාලාවලට නිෂ්පාදන මිල ඉහළ නැංවීමේ හැකියාවක් නොමැත. මෙහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, ගෝලීය වෙළඳපොළේ ඇති වන තීරුබදු කම්පනවල සැබෑ බර කරට ගැනීමට සිදුව ඇත්තේ ලංකාවේ නිෂ්පාදකයින්ටය.

ඇමරිකානු සමාගම් සිය වාර්ෂික ආදායම සහ ලාභ ආන්තික මෙම බදු මුදල් ආපසු ලැබීම් හරහා ඉහළ නංවා ගනිද්දී, ශ්‍රී ලංකාවේ නිෂ්පාදන හවුල්කරුවන්ට නිෂ්පාදන වියදම වැඩි වී ලැබෙන ශුද්ධ ලාභය දිනෙන් දින අඩුවීම සහ ඉදිරි පැවැත්ම පිළිබඳව ස්ථිර විශ්වාසයක් නැතිවීම බරපතල කාරණයකි. තීරුබදු අඩු වීමෙන් ලැබෙන ප්‍රතිලාභය සැබැවින්ම නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලිය පවත්වාගෙන යන කර්මාන්තශාලා වෙත සහ සේවකයින් වෙත ළඟා වේද යන්න ද මේ වන විට බරපතළ ප්‍රශ්නයක් බවට පත්ව තිබේ.


මුලාශ්‍රය :

US Tariff Refunds Enrich Brands as Sri Lanka Struggles - lankanews.lk