ගෝලීය ආර්ථිකය උඩුයටිකුරු වෙද්දී ස්විස් ෆ්රෑන්ක් මුදලේ ස්ථාවරත්වය සහ 'ණය තිරිංගය' කළ හාස්කම
උද්ධමන පීඩනය බිංදුවටම දිය කරමින් ස්විට්සර්ලන්තය අඩු පොලී වාසිය තවදුරටත් රඳවා ගන්නා අයුරු
සෙසු බටහිර රටවල් සමඟ සැසඳීමේදී ස්විට්සර්ලන්තයේ මූල්ය ක්රමය අද්විතීය ස්ථාවරත්වයක් පෙන්වයි. ගෝලීය වශයෙන් මහ බැංකු පොලී අනුපාත ඉහළ නංවමින් සිටියදී, ස්විස් ජාතික බැංකුව (SNB) විසින් තම ප්රධාන පොලී අනුපාතය 0% ක මට්ටමක රඳවා ගනු ලැබ ඇත්තේ කෙසේද යන්න සහ එහි ආර්ථික පසුබිම ලෝක අවධානයට ලක්ව ඇත.
අඩු උද්ධමනය සහ ප්රබල ස්විස් ෆ්රෑන්ක් මුදල් ඒකකය
ලෝකයේ බොහෝ ප්රධාන ආර්ථිකයන් ඉහළ යන උද්ධමන පීඩනයන්ට මුහුණ දී සිටින නමුත්, ස්විට්සර්ලන්තයේ තත්ත්වය මීට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස්ය. එරට වාර්ෂික උද්ධමන අනුපාතය අගෝස්තු මාසයේදී 0.8% ක මට්ටමක පැවතුනි. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය සහ යුරෝපීය කලාපය වැනි ප්රදේශවල උද්ධමනය 3% කට ආසන්න හෝ ඉක්මවා ගියද, ස්විට්සර්ලන්තය තුළ එය ඉතා අවම මට්ටමක පාලනය වී තිබේ.
රයිෆයිසන් බැංකුවේ (Raiffeisen Bank) ආයෝජන සහ විශ්රාම වැටුප් අංශයේ ප්රධානී කැරොලයින් හිල්බ් පෙන්වා දෙන පරිදි, ස්විට්සර්ලන්තයේ මෙම අඩු පොලී අනුපාත ප්රතිපත්තිය පිටුපස ඇති ප්රධාන හේතු වන්නේ පාලනය කළ හැකි මට්ටමේ පවතින උද්ධමනය සහ අතිශයින් ශක්තිමත් ස්විස් ෆ්රෑන්ක් මුදල් ඒකකයයි. ස්විට්සර්ලන්තය සාම්ප්රදායිකව මූල්ය විනය දැඩි ලෙස අනුගමනය කරන රටක් වන අතර, එය එරට ආර්ථික ස්ථාවරත්වයට බෙහෙවින් ඉවහල් වී තිබේ.
දැඩි මූල්ය විනය සහ "ණය තිරිංග" ක්රමය
ස්විට්සර්ලන්තයේ මූල්ය ස්ථාවරත්වය සඳහා රජය විසින් ක්රියාත්මක කරනු ලබන “ණය තිරිංග” (Debt Brake) යාන්ත්රණයද දැඩි බලපෑමක් එල්ල කරයි. මෙමඟින් රජයේ වියදම් ආදායම ඉක්මවා යෑම වැළැක්වීම සඳහා නීතිමය රාමුවක් සකසා ඇත. ආර්ථික වර්ධන කාලවලදී අතිරික්ත ආදායමෙන් ණය පියවීමටත්, ආර්ථික පසුබෑමකදී මූල්ය හිඟයන් පාලනය කර ගැනීමටත් මෙම ක්රමවේදය උපකාරී වේ.
යුබීඑස් (UBS) බැංකුවේ ප්රධාන ආර්ථික විද්යාඥ ඩැනියෙල් කෝල්ට් පවසන පරිදි, මෙමඟින් රාජ්ය ණය සීමා කරන අතරම බදු ගෙවන්නන්ගේ මුදල් අවභාවිත වීමෙන් ආරක්ෂා කරයි. රජයේ මූල්ය කළමනාකරණය විධිමත් වීම නිසා ගෝලීය මූල්ය වෙළඳපොළේ ඇති වන කම්පන හමුවේ වුවද ස්විස් ආර්ථිකය දැඩි අවදානමකට ලක් නොවී ආරක්ෂා වේ.
ජාත්යන්තර බලපෑම් සහ උකස් වෙළඳපොළේ ස්වභාවය
ගෝලීය පොලී අනුපාත ඉහළ යද්දී ස්විට්සර්ලන්තයටද එහි යම් බලපෑමක් එල්ල වීම නොවැළැක්විය හැකි යැයි විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති. නිදසුනක් ලෙස, එරට වසර දහයක ස්ථාවර උකස් ණය අනුපාත (Mortgages) සාමාන්යයෙන් 1.9% ක පමණ මට්ටමක සුළු වශයෙන් ඉහළ ගොස් ඇත. කෙසේ වෙතත්, අනෙකුත් යුරෝපීය රටවලට හෝ ඇමරිකාවට සාපේක්ෂව මෙම ඉහළ යාම ඉතා මන්දගාමී හා සුළු මට්ටමක පවතින බව වෙළඳපොළ දත්ත තහවුරු කරයි.
ඇමරිකානු ෆෙඩරල් මහ බැංකුව හෝ යුරෝපීය මහ බැංකුව (ECB) පොලී අනුපාත වෙනස් කළද, ස්විස් ජාතික බැංකුව වහාම එම මාවතට පිවිසීමට තරම් දැඩි උද්ධමන පීඩනයකට මුහුණ දී නැත. රට තුළ පවතින ආර්ථික දර්ශක සහ ස්ථාවර මුදල් අගය පදනම් කරගනිමින්, ඉදිරියටත් ස්විට්සර්ලන්තය තුළ මූල්ය ප්රතිපත්ති ප්රවේශමෙන් හා ස්ථාවරව පවත්වාගෙන යනු ඇතැයි ආර්ථික විද්යාඥයෝ අපේක්ෂා කරති.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා මුලාශ්ර :
Why Switzerland has such low interest rates
Swiss National Bank Official Insights
FocusEconomics Switzerland Inflation & Economic Outlook
