ප්‍රාග්ධන වියදම් මන්දගාමී වෙද්දී නව ප්‍රසම්පාදන නීතිය කරළියට

බිලියන ගණනක මුදල් සහ බිම් මට්ටමේ ඇණහිටීම්

රාජ්‍ය අයවැය ලේඛන හරහා වෙන් කෙරෙන මහජන මුදල් සැබෑ භූමියේ සංවර්ධන ව්‍යාපෘති බවට පත් කිරීමේදී පවතින බරපතළ පරිපාලනමය ප්‍රමාදයන් මේ වන විට අනාවරණය වෙමින් පවතී. නිල දත්ත වාර්තාවලට අනුව, වසරේ මුල් මාස නවය තුළ ප්‍රාග්ධන වියදම් සඳහා වෙන් කළ රුපියල් බිලියන 1,380න් ප්‍රයෝජනයට ගෙන ඇත්තේ රුපියල් බිලියන 385ක් පමණි.

ප්‍රතිශතයක් ලෙස එය 28%කට ආසන්න අගයක් වන අතර, මෙයින් පිළිබිඹු වන්නේ සැලසුම් කළ සංවර්ධන ඉලක්ක සහ රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණයේ සැබෑ කාර්යක්ෂමතාව අතර පවතින විශාල පරතරයයි. ටෙන්ඩර් පිරිනැමීමේ පටන් අනුමත කිරීම් දක්වා පවතින අදියර ගණනාවක සිදුවන ප්‍රමාදයන් හේතුවෙන් කොන්ත්‍රාත්කරුවන්ට සහ සැපයුම්කරුවන්ට මුදල් මුදාහැරීම දිගින් දිගටම පමා වී ඇත.

ට්‍රිලියන දෙකක ඉලක්කය සහ ප්‍රතිපත්තිමය පරීක්ෂණය

ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායකගේ රජය රුපියල් ට්‍රිලියන දෙකකට ආසන්න දැවැන්ත ප්‍රාග්ධන වියදම් සැලැස්මක් ක්‍රියාවට නැංවීමට සූදානම් වන පසුබිමක මෙම තත්ත්වය තීරණාත්මක පරීක්ෂණයක් බවට පත්ව තිබේ. ප්‍රසම්පාදන ක්‍රමවේද කඩිනම් කර ආයතනික දුර්වලතා මඟනොහැරියහොත්, මුදල් වෙන්කිරීම් ඉහළ ගියද බිම් මට්ටමේ යටිතල පහසුකම් හෝ ආර්ථික ප්‍රබෝධයක් ජනතාවට අත්නොවීමේ අවදානමක් පවතී.

මෙම අර්බුදයට විසඳුමක් ලෙස කෙටුම්පත් කර ඇති නව ප්‍රසම්පාදන පනත (Procurement Act), ආචාර්ය හර්ෂ ද සිල්වාගේ සභාපතිත්වයෙන් යුත් රජයේ මුදල් පිළිබඳ කාරක සභාවේ (COPF) සලකා බැලීමට යොමු කර ඇත. යල්පැනගිය ප්‍රසම්පාදන රෙගුලාසි වෙනුවට වඩාත් විනිවිදභාවයෙන් යුතු නීතිමය රාමුවක් සකස් කිරීම මෙහි ප්‍රධාන අරමුණයි.

විනිවිදභාවය, IMF සහ ඩිජිටල් පරිවර්තනය

රාජ්‍ය කොන්ත්‍රාත්තු පිරිනැමීමේදී සිදුවන දූෂණ අවදානම් සහ දේශපාලන ඇඟිලි ගැසීම් සීමා කිරීම ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) වැඩසටහන යටතේද ප්‍රමුඛ පාලන ප්‍රතිසංස්කරණයක් ලෙස පෙන්වා දී තිබේ. ඒ අනුව, රාජ්‍ය ටෙන්ඩර් සඳහා ඉදිරිපත් වන සමාගම් පිටුපස සිටින සැබෑ හිමිකරුවන් (Beneficial Ownership) අනිවාර්යයෙන්ම හෙළිදරව් කිරීමේ නීතිමය වගන්ති මීට ඇතුළත් වේ.

අමාත්‍යාංශ 19ක ඒකක 394ක් ආවරණය වන පරිදි ක්‍රියාත්මක වන විද්‍යුත් ප්‍රසම්පාදන පද්ධතිය (e-GP) පුළුල් කිරීම සඳහා ලෝක බැංකුවෙන් ඩොලර් මිලියන 4.5ක ප්‍රදානයක් හිමිව ඇත. ඊට සමගාමීව ඖෂධ සහ ඉදිකිරීම් ක්ෂේත්‍ර සඳහා විශේෂිත මිලදී ගැනීමේ මාර්ගෝපදේශ හඳුන්වා දීමටත්, 2027 වන විට මෙම ඩිජිටල් ජාලය පළාත් සභා සහ පළාත් පාලන මට්ටම දක්වා දීර්ඝ කිරීමටත් නියමිතය.

පද්ධති වෙනසක සැබෑ මිනුම්දණ්ඩ

නව නීති සම්පාදනය හෝ ඩිජිටල් මෘදුකාංග ස්ථාපිත කිරීමෙන් පමණක් ක්ෂේත්‍රයේ ප්‍රගතියක් අත්කර ගත නොහැකි බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයින් පෙන්වා දෙයි. 
නිලධාරීන්ට ප්‍රායෝගික පුහුණුවක් ලබාදීම, විද්‍යුත් දත්ත ස්වාධීන විගණනයට ලක්කිරීම සහ ටෙන්ඩර් අක්‍රමිකතා පිළිබඳ පැමිණිලි සම්බන්ධයෙන් කඩිනම් පරීක්ෂණ පැවැත්වීම මීට සමගාමීව සිදුවිය යුතුව ඇත.

අවසානයේ මෙම ප්‍රතිසංස්කරණවල සැබෑ සාර්ථකත්වය තීරණය වන්නේ පාර්ලිමේන්තුවේදී සම්මත වන රෙගුලාසි සංඛ්‍යාව මත නොව, වෙන් කළ මහජන මුදලින් ක්‍රියාත්මක වන සංවර්ධන ව්‍යාපෘති නියමිත කාලයට, සාධාරණ පිරිවැයකින් ජනතා අයිතියට පත්වන්නේද යන්න මත පමණි.