මැතිවරණ කරළියේ ගාඩි අයිසෙන්කොට් සතු ප්‍රබලම තුරුම්පුව වන්නේ ඔහු බෙන්ජමින් නෙතන්යාහු නොවීමයි. දශක ගණනාවක් පුරා බලයේ රැඳී සිටින නෙතන්යාහු පාලනය කෙරෙහි කළකිරුණු ඊශ්‍රායල ඡන්දදායකයින් හමුවේ, හිටපු හමුදාපතිවරයෙකු වන අයිසෙන්කොට් පෙනී සිටින්නේ පැහැදිලි විකල්ප නායකයෙකු වශයෙනි.
දේශපාලන කරළිය උණුසුම් කරමින් නෙතන්යාහුගේ සමීපතම මාධ්‍ය ප්‍රකාශකයෙකු ලෙස සැලකෙන යිනොන් මාගල් විසින් අයිසෙන්කොට්ගේ පවුල් පසුබිම ඉලක්ක කර අපහාසාත්මක ප්‍රකාශයක් සිදුකිරීමත් සමඟ එරට ජනවාර්ගික බෙදීම් යළි කරළියට පැමිණියේය. මොරොක්කෝ සම්භවයක් සහිත යුදෙව් (Mizrahi) පවුලක උපන් අයිසෙන්කොට් අගමැති ධුරයට පත්වුවහොත්, එම සම්භවයෙන් බිහිවන පළමු ඊශ්‍රායල අගමැතිවරයා ලෙස ඔහු ඉතිහාසගත වනු ඇත. සාම්ප්‍රදායිකව නෙතන්යාහුගේ ලිකුඩ් පක්ෂයට පක්ෂපාතී වූ මෙම ඡන්ද පදනම තමන් වෙත දිනාගැනීමේ විභවයක් අයිසෙන්කොට් සතුව පවතින බව දේශපාලන විචාරකයෝ පෙන්වා දෙති.
හමුදා සෙන්පතියාගේ සිට විපක්ෂ නායකත්වය දක්වා
වසර 40කට අධික හමුදා දිවියක් නිමා කරමින් 2015 සිට 2019 දක්වා ඊශ්‍රායල ආරක්ෂක හමුදාවේ (IDF) ප්‍රධානියා ලෙස කටයුතු කළ අයිසෙන්කොට් සෘජු දේශපාලනයට අවතීර්ණ වූයේ මෑතකදීය. 2023 ඔක්තෝබර් 7 ප්‍රහාරයෙන් පසු බිහිවූ හදිසි යුද කැබිනට් මණ්ඩලයට එක්වූ ඔහු, නෙතන්යාහු සතුව පැහැදිලි යුද සැලැස්මක් නොමැති බවට චෝදනා කරමින් 2024 ජුනි මාසයේදී ඉන් ඉවත් විය.
ගාසා යුද්ධය අයිසෙන්කොට්ගේ පවුලට ගෙන ආවේ පෞද්ගලික ඛේදවාචකයකි. ඔහුගේ 25 හැවිරිදි බාල පුත් ගැල් අයිසෙන්කොට් ඇතුළු ඥාති පුතුන් දෙදෙනෙකු සටන් බිමේදී ජීවිතක්ෂයට පත් වූහ. තම පුතුගේ සොහොන අභියසදී තැබූ ප්‍රතිඥාව රටේ අනාගතය වෙනුවෙන් කැපවීමේ ප්‍රධාන චේතනාව බවට පත්කරගත් ඔහු, 'යෂාර්' (Yashar) හෙවත් 'සෘජු' නමින් නව මධ්‍යස්ථ පක්ෂයක් ගොඩනැගුවේය.
බලය පිහිටුවීමේ සංකීර්ණ සන්ධාන ගණිතය
මෑතකාලීන ජනමත විමසුම්වලට අනුව පාර්ලිමේන්තු ආසන 120න් ආසන 20ත් 23ත් අතර ප්‍රමාණයක් දිනාගනිමින් අයිසෙන්කොට්ගේ පක්ෂය ඉදිරියට පැමිණීමේ ඉඩකඩක් පෙන්නුම් කරයි. රටේ නායකත්වයට වඩාත්ම සුදුසු පුද්ගලයා ලෙසද ඔහු නෙතන්යාහුට වඩා ඉදිරියෙන් සිටියි.
ජයග්‍රහණය හුදෙක් ඡන්ද සංඛ්‍යාව මත පමණක් තීරණය නොවන්නේ ඊශ්‍රායලයේ සභාග ආණ්ඩු ක්‍රමය හේතුවෙනි. ආසන 61ක බහුතරයක් ලබාගැනීම නෙතන්යාහුගේ කඳවුරට මෙන්ම විපක්ෂයටද අභියෝගාත්මක වී ඇති පසුබිමක, ආණ්ඩුවක් පිහිටුවීමේ බලය හිමිවන්නේ සන්ධාන සාකච්ඡා සාර්ථක කරගත හැකි පාර්ශ්වයටයි. අරාබි පක්ෂවල සහය ලබාගැනීම සම්බන්ධයෙන් පවතින දේශපාලන විරෝධය හමුවේ අයිසෙන්කොට් ඉදිරියේ ඇත්තේ අතිශය තීරණාත්මක දේශපාලන කඹඇදිල්ලකි.
ප්‍රතිපත්තිමය ස්ථාවරය සහ ජාත්‍යන්තර සබඳතා
නෙතන්යාහුගේ උග්‍ර දක්ෂිණාංශික සගයන් නොමැති මධ්‍යස්ථ ආණ්ඩුවක් නිර්මාණය කිරීම අයිසෙන්කොට්ගේ මූලික ඉලක්කයයි. ආරක්ෂක කරුණු සම්බන්ධයෙන් දැඩි මතධාරියෙකු වන ඔහු ඊශ්‍රායල-පලස්තීන 'ද්වි-රාජ්‍ය විසඳුම' ප්‍රතික්ෂේප කළද, බටහිර ඉවුරේ නීතිවිරෝධී ජනාවාස ව්‍යාප්තිය සහ අන්තවාදී පදිංචිකරුවන්ගේ ප්‍රචණ්ඩත්වයට එරෙහිව දැඩි ක්‍රියාමාර්ග ගන්නා බවට ප්‍රතිඥා දෙයි.
නෙතන්යාහුට පූර්ණ සහය පළකරන හිටපු ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්ගේ මැදිහත්වීම් හමුවේ පවා, සෞදි අරාබිය සමඟ සබඳතා සාමාන්‍යකරණය ඇතුළු මැදපෙරදිග රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ප්‍රයත්නයන් ඉදිරියට ගෙන යාමට අයිසෙන්කොට්ගේ ආණ්ඩුවකට වඩාත් පුළුල් ඉඩක් නිර්මාණය වනු ඇතැයි විදේශ විශ්ලේෂකයින්ගේ මතයයි.
වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් විශ්වාසනීය මූලාශ්‍ර සබැඳි:
Daily Mirror - Who is Gadi Eisenkot, Netanyahu’s main challenger in Israel’s elections?
Reuters / Arab News - Israeli opposition leader Gadi Eisenkot mounts election challenge