මුහුදු යටින් යන අන්තර්ජාල කේබල් සහ සමුද්රීය ඩිජිටල් අවකාශය දැඩි අවදානමක.
ආර්ථික ස්ථාවරත්වය සහ ඩිජිටල් ස්වෛරීභාවය ආරක්ෂා කිරීමට නම් සාම්ප්රදායික ආරක්ෂක රාමුව අලුත් කළ යුතුයි.
ශ්රී ලංකාවේ සමුද්රීය ආරක්ෂාව යනු තවදුරටත් නාවික මුර සංචාරවලට, වෙරළබඩ නිරීක්ෂණවලට හෝ සාම්ප්රදායික මුහුදු සීමා ආරක්ෂාවට පමණක් සීමා කළ හැකි කාරණයක් නොවේ. රටේ ඩිජිටල් ආර්ථිකය පුළුල් වෙමින් පවතින පසුබිමක, මුහුදු යට බලශක්ති ව්යාපෘති, සමුද්රීය කර්මාන්ත සහ තාක්ෂණික දියුණුව සුරක්ෂිත කිරීම රටේ සමස්ත ජාතික ආරක්ෂාවට සෘජුවම බලපාන සාධකයක් බවට පත්ව තිබේ.
මෙම තත්ත්වය මෑතකදී කලාපීය සහ ජාතික අවධානයට ලක් වූයේ කලාපීය උපායමාර්ගික අධ්යයන මධ්යස්ථානය (RCSS) විසින් සංවිධානය කරන ලද හරස් අංශ සාකච්ඡාවකදීය. එහිදී විශේෂඥයන් පෙන්වා දුන්නේ ශ්රී ලංකාව සිය සමුද්රීය සහ ඩිජිටල් අවශ්යතා වෙන වෙනම නොසලකා, ජාතික ආර්ථික ස්ථාවරත්වයේ එකම පද්ධතියක අත්යවශ්ය අංග ලෙස සැලකිය යුතු බවයි.
මුහුදු යට කේබල් සහ ඩිජිටල් ස්ථාවරත්වය
ඩිජිටල් ආර්ථික අමාත්යාංශයේ ලේකම් සහ විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිෂන් සභාවේ (TRCSL) සභාපති වරුණ ශ්රී ධනපාල පෙන්වා දුන්නේ, දිවයිනක් ලෙස අපගේ භෞතික පරිසරය මුහුද සමඟ බැඳී පවතින බවයි. මුහුදු පතුලේ ඇති සම්පත්, වෙරළෙන් ඔබ්බෙහි බලශක්ති (offshore energy) ව්යාපෘති, නැව් තැනීම සහ අලුත්වැඩියා කිරීම මෙන්ම මුහුදු යටින් අදින ලද සන්නිවේදන කේබල් පද්ධති මීට කදිම නිදසුන් වේ.
බැංකු සේවා, ජාත්යන්තර වෙළඳාම, රජයේ ඩිජිටල් සේවාවන් සහ සමස්ත විදුලි සංදේශන ක්ෂේත්රයම මේ වන විට රඳා පවතින්නේ මුහුදු පතුළ හරහා ගමන් කරන අන්තර්ජාල දත්ත කේබල් ජාල මතය. එබැවින්, මෙම තීරුබදු කේබල් පද්ධතිවල ආරක්ෂාව සහ අඛණ්ඩ ක්රියාකාරීත්වය රටේ සාම්ප්රදායික සමුද්රීය ආරක්ෂක රාමුවට අනිවාර්යයෙන්ම ඇතුළත් කළ යුතු බව විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.
පාරිසරික ආරක්ෂාව සහ තාක්ෂණික අභියෝග
මුහුදු මාර්ග ආශ්රිතව සිදුවන අනතුරු, පරිසර දූෂණය සහ තෙල් කාන්දුවීම් වැනි සිදුවීම් මගින් මෙරට ධීවර කර්මාන්තයට, සංචාරක ව්යාපාරයට සහ සමුද්රීය පරිසර පද්ධතියට සිදුවිය හැකි හානිය සුළුපටු නොවේ. මෙම තත්ත්වයන් කඩිනමින් හඳුනා ගැනීමට සහ පාලනය කිරීමට නව තාක්ෂණය භාවිත කළ හැකි නමුත්, එය ක්රියාත්මක කිරීමට අවශ්ය දේශීය ආයතනික සූදානම සහ ධාරිතාව තවදුරටත් වර්ධනය කරගත යුතුව ඇත.
මෙම තත්ත්වය සම්බන්ධයෙන් මෑතකදී එළිදැක්වුණු RCSS ප්රතිපත්ති අධ්යයනයක දැක්වෙන ආකාරයට, බංග්ලාදේශ බොක්ක ආශ්රිත කලාපයේ මතුවන සාම්ප්රදායික නොවන ආරක්ෂක තර්ජන හමුවේ තාක්ෂණික නවෝත්පාදනයන් අත්යවශ්ය වේ. කෙසේ වෙතත්, විදේශීය ආධාර මත පමණක් යැපීමෙන් තොරව, මෙරටට උචිත දේශීය තාක්ෂණික ඥානය සහ ස්වයංපෝෂිතභාවය වර්ධනය කර ගැනීම දිගුකාලීන ආර්ථික ස්ථාවරත්වයට අත්යවශ්ය වේ.
ඉදිරි අභියෝග සහ ජාතික රාමුවක අවශ්යතාව
ශ්රී ලංකාව සිය සමුද්රීය ආර්ථිකය නවීකරණය කිරීමේදී, තීරණාත්මක ඩිජිටල් පදනම ආරක්ෂා කර ගැනීම කඩිනමින් කළ යුත්තකි. මෙහිදී ජාත්යන්තර හවුල්කරුවන් සමඟ කටයුතු කිරීමේදී රටේ ස්වෛරීභාවය සහ ආරක්ෂාව සුරක්ෂිත වන අයුරින් ක්රියා කිරීම වැදගත් වේ.
මෙම සමස්ත අභියෝගයට සාර්ථකව මුහුණ දීම රඳා පවතින්නේ තාක්ෂණය සඳහා කරන ආයෝජන මත පමණක් නොවේ; සමුද්රීය ආරක්ෂාව, ඩිජිටල් යටිතල පහසුකම් සහ ආර්ථික සැලසුම්කරණය එකම ජාතික රාමුවක් යටතේ එකට සම්බන්ධ කර ක්රියාත්මක කිරීම මතය.
මුලාශ්රය :
Lanka News | Sri Lanka’s Maritime Security Faces Digital Vulnerability Crisis
