වැසි සමයේ පළමු වැහි බිඳු පොළොව සිපගත් සැණින් ඕස්ට්රේලියාවේ ක්රිස්මස් දූපත සම්පූර්ණයෙන්ම රතු පැහැයෙන් වැසී යයි.
ඒ, වනාන්තරය තුළ සැඟව සිටින මිලියන 100කට අධික රතු කකුළුවන් (Red Crabs) බිත්තර දැමීම සඳහා මහ සයුර සොයා යන වාර්ෂික මහා සංචාරය ආරම්භ වීමත් සමඟයි.
සොබාදහමේ අපූරුතම සංසිද්ධියක් වන මෙම ගමන නිසා, සති කිහිපයක් යන තුරු දූපතේ ඇතැම් මාර්ග වසා දැමෙන අතර මුළු ජන ජීවිතයම කකුළුවන්ට නතු වෙයි.
කකුළුවන් වෙනුවෙන් වෙනස් වූ මිනිස් ජීවිත

පර්ත් නුවරට කිලෝමීටර් 2,600ක් වයඹ දිගින් පිහිටි මෙම දූපතේ වැසියන් මේ දිනවල වාහන පදවන්නේ ඉතාමත් ඉවසීමෙනි.
එක් අයෙකු වාහනය පදවන විට, අනෙක් පුද්ගලයා රේක්කයක් (Rake) රැගෙන වාහනය ඉදිරියෙන් ඇවිදිමින් මාර්ගයේ සිටින කකුළුවන් ඉවත් කිරීම දූපත්වාසීන්ගේ සාමාන්ය දින චර්යාවකි.
"කකුළුවන් වාහන රෝදවලට හසු නොවී බේරාගන්න අපි හැමෝම එකතු වෙලා කටයුතු කරනවා. අත්යවශ්යම ගමනක් හැර අපි මේ කාලයට වැඩිය එළියට යන්නේ නැහැ," යැයි දූපතේ ඖෂධවේදිනියක වන ග්රේස් ඕර්-යන්ග් පවසයි.
'කකුළු පාලම්' සහ සජීවී විකාශ

මෙම සතුන්ට ආරක්ෂිතව මාර්ග හරහා යාමට ඕස්ට්රේලියානු වනෝද්යාන අධිකාරිය විසින් මාර්ගයට ඉහළින් විශේෂ 'කකුළු පාලම්' (Crab Bridges) පවා ඉදිකර ඇත.
ක්රිස්මස් දූපත් ජාතික වනෝද්යාන වැඩසටහන් කළමනාකරු මාර්ක් බෙනට් පෙන්වා දෙන්නේ, සඳේ අවසන් කාර්තුවේ අලුයම බාදිය (Falling high tide) ඇති වන මොහොත නිවැරදිව ගණනය කරමින් බිත්තර මුදාහැරීමට මෙම සතුන්ට සහජ හැකියාවක් ඇති බවයි.
ලොව පුරා සිටින සොබාදහමට ආදරය කරන්නන් වෙනුවෙන්, පළමු වතාවට මෙම අපූරු සංචාරය අන්තර්ජාලය ඔස්සේ සජීවීව (Live Streaming) නැරඹීමේ අවස්ථාව ද මෙවර උදා කර දී තිබේ.
විද්යාඥයන් මවිත කරන ස්වභාවික මාලිමාව
ස්වීඩනයේ ලුන්ඩ් විශ්වවිද්යාලයේ මහාචාර්යවරුන් වන මාරි ඩැකේ සහ එරික් වොරන්ට් මෙම සංසිද්ධිය අධ්යයනය කිරීමට දූපතට පැමිණ සිටිති.

"මෙය හරියට වනාන්තරය මැදින් ගලා යන රතු පාට ගංගාවක් වගෙයි. මා දුටු විස්මිතම සත්ව හැසිරීම මෙයයි," මහාචාර්ය මාරි ඩැකේ සඳහන් කළාය.
කකුළුවන් සෑම වසරකම නිවැරදිව මුහුදට යන මාර්ගය සොයාගන්නේ කෙසේද යන්න තවමත් විද්යාඥයන්ට අභිරහසකි.
ඔවුන් හිරු එළිය, පෘථිවියේ චුම්භක ක්ෂේත්රය, විශේෂිත ආලෝක තරංග (Polarised light) හෝ වැඩිහිටි කකුළුවන්ගේ මඟපෙන්වීම මත තම ගමන් මඟ තීරණය කරනවා විය හැකි බව පර්යේෂකයෝ අනුමාන කරති.



