The Leader News
BREAKING
පනාමුරේ කතාව (20 කොටස) : දිසාවේ ගේ අවසන් ගමන | ඉන්දු පෙරේරා●හිමි කරගත නොහැකි ප්‍රේමයක් පිළිබඳ කතාවක් පමණක් නොවන ‘මැයි මාර ප්‍රසංගය’●පාර්ලිමේන්තුව යනු ජනතාවට 'කොකා පෙන්වන' තැනක් නොවිය යුතුය●ප්‍රකාශන ආධාර ව්‍යාපෘතිය - 2027; අවසන් දිනය දෙසැම්බර් 15●අමෙරිකානු ආරක්ෂක සබඳතා හමුවේ ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වාධීනත්වයට අභියෝගයක්ද?●සිනමා ප්‍රවේශපත්‍රවල සම්පූර්ණ වටිනාකම මත අය කළ වැට් බද්ද ඉවත් කරයි●වනාන්තරයෙන් මුහුදට ගලන 'රතු ගංගාව': ක්‍රිස්මස් දූපතේ අපූරු සංචාරය● DigiNote : 2027 අයවැය ණය මාවත සුරකින බව ෆිච් කියයි●ශ්‍රී ලංකා ආර්ථික විද්‍යාඥයන්ගේ සමුළුව නොවැම්බර් 21 BMICH හිදී● මූල්‍ය බුද්ධි ඒකකයෙන් ආයතන දෙකකට ලක්ෂ 33ක දඩ●
Top Ad
විශේෂාංග

වනාන්තරයෙන් මුහුදට ගලන 'රතු ගංගාව': ක්‍රිස්මස් දූපතේ අපූරු සංචාරය

Nethmini

Nethmini

November 19, 2026 • 12:39 PM

වනාන්තරයෙන් මුහුදට ගලන 'රතු ගංගාව': ක්‍රිස්මස් දූපතේ අපූරු සංචාරය

ලිපියට සවන් දෙන්න

පැහැදිලි සිංහල හඬ කියවනය (Natural Audio)

  • වැසි සමයේ පළමු වැහි බිඳු පොළොව සිපගත් සැණින් ඕස්ට්‍රේලියාවේ ක්‍රිස්මස් දූපත සම්පූර්ණයෙන්ම රතු පැහැයෙන් වැසී යයි.
  • ඒ, වනාන්තරය තුළ සැඟව සිටින මිලියන 100කට අධික රතු කකුළුවන් (Red Crabs) බිත්තර දැමීම සඳහා මහ සයුර සොයා යන වාර්ෂික මහා සංචාරය ආරම්භ වීමත් සමඟයි.
  • සොබාදහමේ අපූරුතම සංසිද්ධියක් වන මෙම ගමන නිසා, සති කිහිපයක් යන තුරු දූපතේ ඇතැම් මාර්ග වසා දැමෙන අතර මුළු ජන ජීවිතයම කකුළුවන්ට නතු වෙයි.
  • කකුළුවන් වෙනුවෙන් වෙනස් වූ මිනිස් ජීවිත පර්ත් නුවරට කිලෝමීටර් 2,600ක් වයඹ දිගින් පිහිටි මෙම දූපතේ වැසියන් මේ දිනවල වාහන පදවන්නේ ඉතාමත් ඉවසීමෙනි.
අකුරු ප්‍රමාණය (Font Size):

වැසි සමයේ පළමු වැහි බිඳු පොළොව සිපගත් සැණින් ඕස්ට්‍රේලියාවේ ක්‍රිස්මස් දූපත සම්පූර්ණයෙන්ම රතු පැහැයෙන් වැසී යයි.

ඒ, වනාන්තරය තුළ සැඟව සිටින මිලියන 100කට අධික රතු කකුළුවන් (Red Crabs) බිත්තර දැමීම සඳහා මහ සයුර සොයා යන වාර්ෂික මහා සංචාරය ආරම්භ වීමත් සමඟයි.


සොබාදහමේ අපූරුතම සංසිද්ධියක් වන මෙම ගමන නිසා, සති කිහිපයක් යන තුරු දූපතේ ඇතැම් මාර්ග වසා දැමෙන අතර මුළු ජන ජීවිතයම කකුළුවන්ට නතු වෙයි.

කකුළුවන් වෙනුවෙන් වෙනස් වූ මිනිස් ජීවිත


පර්ත් නුවරට කිලෝමීටර් 2,600ක් වයඹ දිගින් පිහිටි මෙම දූපතේ වැසියන් මේ දිනවල වාහන පදවන්නේ ඉතාමත් ඉවසීමෙනි.

එක් අයෙකු වාහනය පදවන විට, අනෙක් පුද්ගලයා රේක්කයක් (Rake) රැගෙන වාහනය ඉදිරියෙන් ඇවිදිමින් මාර්ගයේ සිටින කකුළුවන් ඉවත් කිරීම දූපත්වාසීන්ගේ සාමාන්‍ය දින චර්යාවකි.

"කකුළුවන් වාහන රෝදවලට හසු නොවී බේරාගන්න අපි හැමෝම එකතු වෙලා කටයුතු කරනවා. අත්‍යවශ්‍යම ගමනක් හැර අපි මේ කාලයට වැඩිය එළියට යන්නේ නැහැ," යැයි දූපතේ ඖෂධවේදිනියක වන ග්‍රේස් ඕර්-යන්ග් පවසයි.

'කකුළු පාලම්' සහ සජීවී විකාශ

මෙම සතුන්ට ආරක්ෂිතව මාර්ග හරහා යාමට ඕස්ට්‍රේලියානු වනෝද්‍යාන අධිකාරිය විසින් මාර්ගයට ඉහළින් විශේෂ 'කකුළු පාලම්' (Crab Bridges) පවා ඉදිකර ඇත.

ක්‍රිස්මස් දූපත් ජාතික වනෝද්‍යාන වැඩසටහන් කළමනාකරු මාර්ක් බෙනට් පෙන්වා දෙන්නේ, සඳේ අවසන් කාර්තුවේ අලුයම බාදිය (Falling high tide) ඇති වන මොහොත නිවැරදිව ගණනය කරමින් බිත්තර මුදාහැරීමට මෙම සතුන්ට සහජ හැකියාවක් ඇති බවයි.

ලොව පුරා සිටින සොබාදහමට ආදරය කරන්නන් වෙනුවෙන්, පළමු වතාවට මෙම අපූරු සංචාරය අන්තර්ජාලය ඔස්සේ සජීවීව (Live Streaming) නැරඹීමේ අවස්ථාව ද මෙවර උදා කර දී තිබේ.

විද්‍යාඥයන් මවිත කරන ස්වභාවික මාලිමාව

ස්වීඩනයේ ලුන්ඩ් විශ්වවිද්‍යාලයේ මහාචාර්යවරුන් වන මාරි ඩැකේ සහ එරික් වොරන්ට් මෙම සංසිද්ධිය අධ්‍යයනය කිරීමට දූපතට පැමිණ සිටිති.


"මෙය හරියට වනාන්තරය මැදින් ගලා යන රතු පාට ගංගාවක් වගෙයි. මා දුටු විස්මිතම සත්ව හැසිරීම මෙයයි," මහාචාර්ය මාරි ඩැකේ සඳහන් කළාය.

කකුළුවන් සෑම වසරකම නිවැරදිව මුහුදට යන මාර්ගය සොයාගන්නේ කෙසේද යන්න තවමත් විද්‍යාඥයන්ට අභිරහසකි.
ඔවුන් හිරු එළිය, පෘථිවියේ චුම්භක ක්ෂේත්‍රය, විශේෂිත ආලෝක තරංග (Polarised light) හෝ වැඩිහිටි කකුළුවන්ගේ මඟපෙන්වීම මත තම ගමන් මඟ තීරණය කරනවා විය හැකි බව පර්යේෂකයෝ අනුමාන කරති.


වැඩිදුර තොරතුරු ඇතුළත් මූලාශ්‍ර සබැඳි

ABC News සම්පූර්ණ වාර්තාව:

BBC News වීඩියෝ දර්ශන:

The Leader • WhatsApp නිල සේවාව

අපගේ නිල WhatsApp සමූහයට එක්වන්න

නවතම සහ උණුසුම් පුවත්, විශේෂ විමර්ශන වාර්තා ක්ෂණිකව ඔබගේ දුරකථනයටම ලබාගැනීමට The Leader WhatsApp සමූහය හා අදම එක්වන්න.

The Leader • අප ගැන

Theleader.lk යනු ශ්‍රී ලංකාව තුළ සහ ජාත්‍යන්තර ඩයස්පෝරාව අතර ක්‍රියාත්මක වන ප්‍රවෘත්ති සහ කාලීන විශේෂාංග පළ වන ප්‍රමුඛතම වෙබ් පුවත් පර්යන්තයකි. නවතම සහ කාලීන පුවත් මෙන්ම දේශපාලන තොරතුරු සිය පාඨකයන් හට දිනපතා ඉදිරිපත් කරනු ලබයි.

තව කියවන්න (Read More)→

Discussion (0)

Join the Conversation

Register as a reader to share your comments, react to analysis, and join discussions on The Leader stories.

Loading discussion...