වත්කම් හෙළිදරව් කිරීමේ නීති ලිහිල් නොකරන්නැයි IMF එකෙන් ශ්රී ලංකාවට පැහැදිලි පණිවිඩයක්
ආර්ථිකය ප්රකෘතිමත් වුවත් දූෂණ මර්දන ප්රතිසංස්කරණ නොකඩවා ඉදිරියට ගෙන යා යුතු බවට අවධාරණයක්
විමසුම් සහ ප්රතිසංස්කරණ හමුවේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය තහවුරු කර ගැනීමට නම් ආයතනික විනිවිදභාවය දුර්වල නොකළ යුතු බව ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල අවධාරණය කරයි.
ශ්රී ලංකාව සමඟ ක්රියාත්මක වන විස්තීර්ණ අරමුදල් පහසුකමේ (EFF) සත් වැනි සමාලෝචනය සහ 2026 වසරේ ව්යවස්ථාපිත උපදේශන සාකච්ඡා අවසන් කරමින් ශ්රී ලංකාවට පැමිණ සිටි ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ (IMF) නියෝජිත පිරිස, මෙරට පාලන තන්ත්රයේ විනිවිදභාවය සහ දූෂණ මර්දන ආරක්ෂණ විධිවිධාන සම්බන්ධයෙන් දැඩි අවධානයක් යොමු කර තිබේ. මෙහිදී මූල්ය අරමුදල පෙන්වා දෙන්නේ, ආර්ථිකය ක්රමයෙන් ප්රකෘති තත්ත්වයට පත්වෙමින් තිබුණද, මෑතකදී යෝජනා වී ඇති ඇතැම් නීතිමය සංශෝධන හරහා මෙතෙක් අත්කර ගෙන ඇති ප්රතිසංස්කරණවල විනිවිදභාවය සහ වගවීම දුර්වල නොවිය යුතු බවයි.
මූල්ය අරමුදලේ මෙහෙයුම් ප්රධානී ඊවන් පැපජෝර්ජියෝ (Evan Papageorgiou) ගේ ප්රධානත්වයෙන් යුත් මෙම නියෝජිත පිරිස සැප්තැම්බර් 10 සිට 23 දක්වා මෙරට සංචාරයක නිරත වූ අතර, ඉන් අනතුරුව මෙම කරුණු අනාවරණය කෙරිණි.
වත්කම් ප්රකාශන සහ විනිවිදභාවය සුරැකීමේ අවශ්යතාව
2023 වසරේ හඳුන්වා දුන් දූෂණ මර්දන පනත සහ 2025 වසරේ ක්රියාත්මක වූ අපරාධවලින් ලැබුණු ආදායම් පිළිබඳ පනත ඔස්සේ ශ්රී ලංකාව ආයතනික දුර්වලතා මඟහරවා ගැනීමට වැදගත් පියවර රැසක් තබා ඇති බව IMF නියෝජිත පිරිස මෙහිදී අගය කළහ. එහෙත්, ජූලි මාසයේදී ඉදිරිපත් කරන ලද යම් යම් ව්යවස්ථාදායක සංශෝධන හරහා වත්කම් සහ බැරකම් ප්රකාශන ප්රසිද්ධ කිරීම මෙන්ම තොරතුරු එළිදැක්වීම සම්බන්ධයෙන් පවතින නීතිමය ආරක්ෂාවන් අඩාල විය හැකි බවට ඔවුන් දැඩි අවධානය යොමු කර ඇත.
මහජන මුදල් භාවිතය, අල්ලස් හෝ දූෂණ චෝදනා මෙන්ම නිලධාරීන්ගේ මූල්ය විනිවිදභාවය තහවුරු කිරීමෙහිලා වත්කම් ප්රකාශන ක්රමවේදය අත්යවශ්ය සාධකයක් වන බැවින්, එම යාන්ත්රණයන් කිසිදු අයුරකින් ලිහිල් නොකළ යුතු බව අරමුදලේ ස්ථාවරය වී තිබේ.
ආර්ථික වර්ධනය සහ ඉදිරි අභියෝග
මෙම දැඩි ප්රතිපත්තිමය ස්ථාවරයන් අතරතුර, ශ්රී ලංකාවේ සමස්ත ආර්ථික ක්රියාකාරීත්වය සම්බන්ධයෙන් ද මූල්ය අරමුදල සිය සතුට පළ කර ඇත.
ඒ අනුව,
ආර්ථික වර්ධනය:
2026 වසරේ දෙවන කාර්තුවේදී ද රටේ ආර්ථිකය සියයට 4.2 ක වර්ධනයක් වාර්තා කර ඇති අතර, එය අඛණ්ඩව කාර්තු එකොළහක් පුරා සටහන් වූ ශක්තිමත් වර්ධන ප්රවණතාවකි.
විදේශ සංචිත:
අගෝස්තු මස අවසාන වන විට මෙරට දළ නිල විදේශ සංචිත ප්රමාණය ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 6.9 දක්වා වර්ධනය වී තිබේ.
ණය ප්රතිව්යුහගතකරණය:
රටේ ණය ප්රතිව්යුහගතකරණ කටයුතු මේ වන විට බොහෝ දුරට අවසන් වී ඇති අතර, ආර්ථිකය ක්රමයෙන් යථා තත්ත්වයට පත්වෙමින් තිබේ.
කෙසේ වෙතත්, ගෝලීය වෙළෙඳපොළේ ඇතිවිය හැකි බලපෑම් සහ බාහිර අවදානම් හමුවේ ආර්ථිකය ස්ථාවරව තබා ගැනීමට නම්, ආදායම් එකතු කිරීමේ විධිමත් මධ්යකාලීන උපායමාර්ග පුළුල් කිරීම, රාජ්ය මූල්ය කළමනාකරණය තවදුරටත් විනිවිදභාවයකින් යුතුව පවත්වාගෙන යාම සහ ප්රසම්පාදන ක්රියාවලීන් හි කාර්යක්ෂමතාව රැකගැනීම අත්යවශ්ය බව IMF පෙන්වා දෙයි.
ශ්රී ලංකාව ආර්ථික ස්ථාවරත්වයේ සිට සැබෑ පරිවර්තනයක් කරා ගමන් කිරීම සඳහා මෙම ආයතනික ප්රතිසංස්කරණ අත්යවශ්ය සාධකයක් වනු ඇති බවත්, මට්ටම් මට්ටම් වශයෙන් පවතින එකඟතා මත පදනම්ව සේවක මට්ටමේ එකඟතාවකට පැමිණීම සඳහා ඉදිරියේදීත් සාකච්ඡා අඛණ්ඩව ක්රියාත්මක වන බවත් IMF නියෝජිත පිරිස වැඩිදුරටත් සඳහන් කර ඇත.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා:
Lanka News - IMF Draws Red Line over Sri Lanka’s Governance Safeguards
ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලේ නිල නිවේදනය (IMF Press Release)
ශ්රී ලංකා මහ බැංකු නිවේදනය
