මෙම ගැසට් පත්‍රය නිකුත් වීමට පෙර, ඇතැම් ප්‍රබල ව්‍යාපාරිකයන් වෙත මෙම තොරතුරු කලින්ම ලැබී තිබුණු බවට සහ ඔවුන් රහසිගතව විශාල වශයෙන් වාහන සඳහා ණයවර ලිපි (Letters of Credit - LC) විවෘත කළ බවට සමාජ මාධ්‍ය සහ දේශපාලන ක්ෂේත්‍රය තුළ දැඩි කතාබහක් මෙන්ම චෝදනා එල්ල කර තිබේ.
මේ සම්බන්ධයෙන් දැනට පවතින නිල තොරතුරු සහ දෙපාර්ශවයේම අදහස් මෙසේ සාරාංශ කළ හැකියි.
1. එල්ල වූ ප්‍රධාන චෝදනාව
ආණ්ඩුවට හිතවත් ප්‍රබල ව්‍යාපාරිකයකු හෝ මහා පරිමාණ සමාගම් කිහිපයක් විසින්, මෙම 50% අධිභාරය පැනවීමට නියමිත බව කලින්ම දැනගෙන, ගැසට් නිවේදනය නිකුත් වීමට පෙර දින (මැයි 15 හෝ ඊට පෙර) ඩොලර් මිලියන 20ක් වැනි විශාල වටිනාකමකින් යුත් ණයවර ලිපි (LC) 4,000කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් බැංකු හරහා විවෘත කර ඇති බවට වාර්තා පළ විය.
ගැසට් නිවේදනයට අනුව මැයි 15 හෝ ඊට පෙර විවෘත කරන ලද LC සඳහා මෙම 50% බද්ද බලනොපාන නිසා, එම ව්‍යාපාරිකයන්ට බදු සහනයක් ලබා ගැනීමට තොරතුරු කලින් කාන්දු වූ (Leak වූ) බවට විපක්ෂය සහ විවිධ පාර්ශව චෝදනා කළා. ශ්‍රී ලංකා වාහන ආනයනකරුවන්ගේ සංගමයද මේ පිළිබඳව වහාම විමර්ශනයක් කරන ලෙස රජයෙන් ඉල්ලා සිටියේය.
2. රජයේ සහ මුදල් අමාත්‍යාංශයේ පැහැදිලි කිරීම
මෙම චෝදනා සම්බන්ධයෙන් මුදල් අමාත්‍යාංශය නිල නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් ප්‍රකාශ කළේ ගැසට්ටුව පැනවීමට පෙරදින (මැයි 15) LC 4,000ක් විවෘත කළ බවට පැතිර යන පුවත් සාවද්‍ය බවයි.
මුදල් අමාත්‍යාංශය ඉදිරිපත් කළ නිල දත්ත වලට අනුව,
* මැයි 15 වැනිදා (ගැසට්ටුවට පෙරදින): වාහන ආනයනය සඳහා විවෘත කර ඇත්තේ ණයවර ලිපි (LC) 1,782ක් පමණි.
* මැයි 18 වැනිදා (ගැසට්ටුව නිකුත් වූ පසු): ණයවර ලිපි 9,429ක් විවෘත කර ඇත.
ඒ අනුව, කිසියම් විශේෂ ව්‍යාපාරිකයෙකු ඉලක්ක කර ගනිමින් තොරතුරු කාන්දු වීමක් සිදු නොවූ බවත්, සාමාන්‍ය වෙළඳපොළ ක්‍රියාවලිය යටතේ LC විවෘත කිරීම් සිදුව ඇති බවත් රජය අවධාරණය කර සිටියි.
කෙසේවුවද විපක්ෂය ඇතුළු පාර්ශව තවදුරටත් පවසන්නේ මේ පිළිබඳව විනිවිදභාවයකින් යුත් විධිමත් පරීක්ෂණයක් පැවැත්විය යුතු බවයි.
3- වාහන අධිභාරය පැනවීමට සැබෑ හේතුව
මෙරට රුපියල ඩොලරයට සාපේක්ෂව කෙටි කාලයක් තුළ 3%කට වඩා අවප්‍රමාණය වීම සහ මැදපෙරදිග පවතින යුදමය වාතාවරණය (ඉරාන-ඊශ්‍රායල අර්බුදය) හේතුවෙන් ඉන්ධන ආනයන වියදම අධික ලෙස ඉහළ යාම නිසා ලංකාවේ විදේශ විනිමය සංචිත ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා මෙම තීරණය ගත් බව රජය පවසයි.
.
මුදල් නියෝජ්‍ය අමාත්‍යවරයා සඳහන් කළේ, මෙය මාස 3ක තාවකාලික පියවරක් වන අතර, මෙහි ප්‍රධාන අරමුණ ව්‍යාපාරිකයන් වාහන ඇණවුම් කිරීම මාස 3කට ප්‍රමාද කරවා විදේශ විනිමය රට තුළ රඳවා ගැනීම බවයි. (මීට පෙර 2025 ජනවාරි මාසයේ පනවා තිබූ මෙම 50% අධිභාරය 2026 අප්‍රේල් 1 දින සිට ඉවත් කර තිබූ අතර, පසුව ඇති වූ ආර්ථික තත්ත්වය මත මැයි 16 සිට එය නැවත ක්‍රියාත්මක කෙරින).
විදේශ විනිමය පිටතට ගලා යාමේ වේගය (ඩොලර් මිලියන 3,161)
මාස 18ක් වැනි කෙටි කාලයක් තුළ වාහන ආනයනය සඳහා පමණක් ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 3කට වඩා (මිලියන 3,161ක්) රටින් පිටතට ගලා ගොස් තිබේ. ලංකාව වැනි විදේශ සංචිත සීමිත රටකට මෙය දරාගත නොහැකි මට්ටමේ විශාල වැයවීමකි.
"පසුගිය මාස 4 තුළ පමණක් වාහන ලක්ෂ 2ක් (200,000ක්)"
සමස්ත මාස 18 පුරාම ආනයනය කර ඇති වාහන සංඛ්‍යාව 614,880ක් වන විට, ඉන් තුනෙන් එකකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් (ලක්ෂ 2ක්ම) ආනයනය කර ඇත්තේ පසුගිය මාස 4 තුළයි. මෙයින් පෙනී යන්නේ වාහන ආනයනය සඳහා පැවති සීමාවන් ලිහිල් කිරීමත් සමඟ ව්‍යාපාරිකයන් සහ පාරිභෝගිකයන් ඉතා කෙටි කාලයක් තුළ අතිවිශාල වශයෙන් වාහන ඇණවුම් කර ඇති බවයි.
මෙම දත්ත දෙස බැලීමේදී රජය පවසන පරිදි රුපියල අවප්‍රමාණය වීම වැළැක්වීමට සහ ඩොලර් සංචිත රැක ගැනීමට නම්, වාහන ආනයනය සීමා කිරීම හැර වෙනත් විකල්පයක් රජයට ඉතුරු වී නොතිබූ බව පෙනී යයි.
වැඩිදුරටත් විස්තර :
වාහන අධිභාරය ගැන ජනපතිගේ ගැසට් පත්‍රය නිකුත් වීමට පෙර ව්‍යාපාරිකයින් අතට තොරතුරු ලැබුණා ද?
වාහන ආනයන තොරතුරු කලින් පිටවූවාද? – මහාචාර්ය වසන්ත අතුකෝරල සැක පළ කරයි
ගැසට් එක ගහන්න කලින් ගජමිතුරන්ට ඔත්තු දීලා...!- ප්‍රකෝටි ගණනක වාහන බදු වංචාවක් ගැන විමල් කියයි
වාහන 4000 කතාවත් පට්ටපල් බොරුවක්' - නියෝජ්‍ය මුදල් ඇමති කියයි
බදු අධිභාරයට පෙර සමාගම් 2ක් වාහන 4,000කට LC විවෘත කරලා !
