ග්ලැසියර නායයෑමෙන් භෝටේකෝෂි ගඟ පිටාර ගලයි; සංචාරකයින් සහ ආරක්ෂක අංශ සාමාජිකයින් රැසක්ගේ මළසිරුරු සුන්බුන් අතර
ශ්රී ලාංකිකයින්ගේ ආරක්ෂාව තහවුරුයි; හදිසි ආපදාවෙන් ගලවාගැනීමේ මෙහෙයුම් වේගවත් කෙරේ
නේපාලය සහ චීනයට අයත් ටිබෙට් දේශසීමා කලාපය යා කරමින් ගලාබසින භෝටේකෝෂි (Bhote Koshi) ගංගා නිම්නයේ හටගත් විනාශකාරී ක්ෂණික ගංවතුර සහ නායයෑම් හේතුවෙන් පුද්ගලයින් 160 කට අධික පිරිසක් ජීවිතක්ෂයට පත්ව ඇති බව නිල වාර්තා තහවුරු කරයි. තවත් දෙස් විදෙස් සංචාරකයින්, ප්රදේශවාසීන් සහ ආරක්ෂක අංශ සාමාජිකයින් සිය ගණනක් අතුරුදන්ව සිටින අතර, මෙය 2015 ඓතිහාසික භූමිකම්පාවෙන් පසු නේපාල කඳුකර කලාපය මුහුණ දුන් දරුණුතම ස්වභාවික ව්යසනයක් ලෙස සැලකේ.
ග්ලැසියර නායයෑම සහ ක්ෂණික ගංවතුරේ ආරම්භය
අගෝස්තු 26 වන දින පෙරවරුවේ සිදු වූ මෙම හදිසි ආපදාවට මූලික හේතුව ප්රබල භූමිකම්පාවක් බවට මුලදී අනුමාන කෙරුණ ද, පසුව එක්සත් ජනපද භූ විද්යාත්මක සමීක්ෂණ ආයතනය (USGS) ඇතුළු පර්යේෂණ ආයතන තහවුරු කළේ ඉහළ හිමාලයානු ග්ලැසියරයකින් අයිස් සහ දැවැන්ත ගල් පර්වත කඩා වැටීම හේතුවෙන් මෙම කම්පනය හටගෙන ඇති බවයි.
නේපාල දේශසීමාවේ පිහිටි ග්ලැසියරයක් නායගොස් භෝටේකෝෂි ගඟේ අතු ගංගාවක් වන ලෙන්ඩේ කෝලා (Lende Khola) අවහිර වීමත් සමග නිර්මාණය වූ තාවකාලික ජල තටාකය එක්වරම බිඳී ගොස් තිබේ. එමගින් මුදාහැරුණු මහා ජල කඳ සහ මඩ ප්රවාහය හේතුවෙන් පහළ පිහිටි රසුවා (Rasuwa) සහ නුවාකොට් (Nuwakot) දිස්ත්රික්කවල ජනාවාස, මාර්ග පද්ධති, පාලම් මෙන්ම ඉදිකෙරෙමින් පැවති ජල විදුලි බලාගාර රැසක් ක්ෂණයකින් විනාශයට පත්විය.
දෙස් විදෙස් සංචාරකයින්ට සහ යටිතල පහසුකම්වලට එල්ල වූ බලපෑම
මෙම ආපදාව සිදුවන අවස්ථාවේදී කයිලාශ මානසසරෝවර් වන්දනාවේ සහ හිමාලයානු සංචාරවල නිරතව සිටි විශාල පිරිසක් ගංවතුරට හසුව තිබේ. නේපාල සංචාරක මණ්ඩලයේ නවතම දත්තවලට අනුව අතුරුදන් වූවන් අතර ඉන්දියාව, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය, එක්සත් රාජධානිය, මැලේසියාව සහ දකුණු අප්රිකාව ඇතුළු රටවල් 28කට අයත් විදේශිකයන් 460කට අධික පිරිසක් සහ නේපාල ජාතිකයන් 100කට වැඩි පිරිසක් සිටිති.
මීට අමතරව, දේශසීමා ආරක්ෂක මුරපොළවල රාජකාරියේ නිරතව සිටි නේපාල පොලිස් නිලධාරීන්, සන්නද්ධ පොලිස් භටයින් සහ හමුදා සාමාජිකයින් 70කට අධික පිරිසක් ද රේගු හා ආගමන විගමන නිලධාරීන් පිරිසක් ද අතුරුදන් වූවන් අතර වේ. නේපාලය සහ චීනය අතර ප්රධාන වෙළෙඳ මාර්ගයක් වන රසුවාගාධි දේශසීමා මාර්ගය මුළුමනින්ම ගමනාගමනයට අවහිර වී ඇති අතර, ටිබෙටයේ ගිරොං (Kyirong) ප්රාන්තයේ දේශසීමා ගොඩනැගිලි සහ මුරපොළවල් කිහිපයකට ද දැඩි හානි සිදුව තිබේ.
සහන මෙහෙයුම් සහ ද්විපාර්ශ්වික සම්බන්ධීකරණය
නේපාල විදේශ කටයුතු අමාත්ය ශිශිර් ඛනල් පාර්ලිමේන්තුව අමතමින් ප්රකාශ කළේ විපතට පත්වූවන් මුදාගැනීම සඳහා නේපාල හමුදාව, පොලීසිය සහ විශේෂ සහන කණ්ඩායම් හෙලිකොප්ටර් යානා යොදා ගනිමින් පුළුල් මෙහෙයුමක නිරත වන බවයි. දේශසීමාවේ දෙපසටම එල්ල වී ඇති හානිය සැලකිල්ලට ගනිමින් නේපාලය සහ චීනය ඒකාබද්ධ සම්බන්ධීකරණයකින් යුතුව සහන සේවා සපයමින් සිටියි.
ශ්රී ලාංකිකයින්ගේ තත්ත්වය සහ රාජ්ය තාන්ත්රික ප්රතිචාරය
මෙම ආපදා තත්ත්වයෙන් කිසිදු ශ්රී ලාංකිකයෙකුට හානියක් සිදුව ඇති බවට මෙතෙක් තොරතුරු වාර්තා වී නොමැති බව ශ්රී ලංකා විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශය තහවුරු කරයි. කත්මණ්ඩු අගනුවර රැඳී සිටින ශ්රී ලාංකිකයින් 100කට ආසන්න පිරිස සහ අවදානම් සහිත රසුවා, නුවාකොට්, ධාඩිං, ගෝර්කා සහ චිට්වාන් ප්රදේශවල සිටින සියලුම ශ්රී ලාංකිකයින්ට උපරිම ආරක්ෂිත පියවර අනුගමනය කරන ලෙස කත්මණ්ඩු හි ශ්රී ලංකා තානාපති කාර්යාලය දැනුම් දී ඇත.
හදිසි අවශ්යතාවක් හෝ තොරතුරක් වෙතොත් තානාපති කාර්යාලයේ පැය 24 පුරා ක්රියාත්මක හදිසි ඇමතුම් අංකය (+977 98 510 48 653) ඔස්සේ සම්බන්ධ විය හැකි බව ද සඳහන් වේ.
මේ අතර, නේපාලයේ සිදුවූ මෙම ඛේදවාචකය සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකා විදේශ කටයුතු අමාත්ය විජිත හේරත් සිය ශෝකය ප්රකාශ කර තිබේ. විපතට පත් ජනතාව සහ පවුල් වෙත සිය සංවේගය පළ කළ අමාත්යවරයා, මෙහෙයුම්වල නිරත සහන කණ්ඩායම්වල කැපවීම අගය කරමින් මෙම අසීරු අවස්ථාවේදී නේපාල රජය සහ ජනතාව සමග ශ්රී ලංකාව සහයෝගයෙන් හා සහෝදරත්වයෙන් පෙනී සිටින බව අවධාරණය කළේය.
