හෝමූස් ගැටුමෙන් සැපයුම් ඇනහිටී; දකුණු ආසියාතික රටවල වියදම් දෙගුණයක් උඩට.
අර්බුදයට විසඳුම ලෙස සූර්ය හා පුනර්ජනනීය විදුලියට කලාපයේ වැඩි ඉඩක්.
අපේක්ෂිත බලශක්ති අර්බුදය හමුවේ ආසියාවේ නැගී එන වෙළඳපොළවල්, ද්රවීකෘත ස්වභාවික වායු (LNG) මත දිගුකාලීනව යැපීම සම්බන්ධයෙන් දැඩි අවධානයකින් යුතුව යළි සිතා බලමින් සිටියි.
ඇමරිකානු-ඉරාන යුද ගැටුම් හේතුවෙන් ගෝලීය ද්රවීකෘත ස්වභාවික වායු (LNG) සැපයුමෙන් පහෙන් එකක් පමණ අහිමි වීම, ආසියාවේ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින වෙළඳපොළවල බලශක්ති පිරිවැය ඉහළ යෑමට ප්රධාන වශයෙන්ම බලපා තිබේ. මේ වන විට මතුවී ඇති මෙම තත්ත්වය, කලාපයේ දිගුකාලීන බලශක්ති ප්රතිපත්ති සහ ස්වභාවික වායු මත ඇති අනාගත අපේක්ෂාවන් පුළුල් ලෙස පුනරීක්ෂණය කිරීමට බලධාරීන් යොමු කර ඇත.
හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ බාධා සහ අහස උසට නැගුණු මිල ගණන්
පසුගිය පෙබරවාරි මාසය අවසානයේ ආරම්භ වූ මෙම යුද ගැටුම් හමුවේ, කටාර් රාජ්යයෙන් හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා සිදු කෙරුණු LNG නෞකා ප්රවාහන කටයුතු සම්පූර්ණයෙන්ම මෙන් ඇණහිට තිබේ. මෙම තත්ත්වය තුළ විදුලි බලාගාර සහ කර්මාන්ත ශාලා සඳහා අත්යවශ්ය වන ස්වභාවික වායු දිගුකාලීන ගිවිසුම් යටතේ ලබා ගැනීමට තිබූ අවස්ථා ඇනහිට ඇති අතර, ආසියාතික ගැනුම්කරුවන්ට අධික මිල ගණන් යටතේ විවෘත වෙළඳපොළෙන් (Spot Market) ඉන්ධන මිලදී ගැනීමට සිදුව ඇත.
බ්ලුම්බර්ග් (Bloomberg) පුවත් වාර්තාවලට අනුව, ඉන්දියාව, පාකිස්තානය, බංග්ලාදේශය, තායිලන්තය සහ වියට්නාමය යන ප්රධාන නැගී එන ආසියාතික වෙළඳපොළවල් (චීනය හැර) යුද්ධය ආරම්භ වූ අවස්ථාවේ සිට මේ දක්වා විවෘත වෙළඳපොළෙන් LNG මිලදී ගැනීම සඳහා ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන 7.4 කට අධික මුදලක් වැය කර තිබේ. මීට පෙර වසරේ දිගුකාලීන ගිවිසුම් යටතේ මෙයට සමාන ප්රමාණයක් ලබා ගැනීමට වැය වී ඇත්තේ ඩොලර් බිලියන 3.1 ක් පමණි. මේ හරහා බලශක්ති පිරිවැය දෙගුණයකටත් වඩා ඉහළ ගොස් ඇති අතර, එය කලාපයේ ආර්ථික ස්ථාවරත්වයට දැඩි බලපෑමක් එල්ල කර ඇත.
විකල්ප බලශක්ති ප්රභව වෙත නැඹුරු වීම
රුසියා-යුක්රේන යුද්ධය සමයේදීද මීට සමාන බලශක්ති අර්බුදයක් මතුවූ බැවින්, ස්වභාවික වායු යනු කොතරම් දුරට විශ්වාසදායක බලශක්ති ප්රභවයක්ද යන්න පිළිබඳව නැගී එන වෙළඳපොළවල් තුළ බරපතළ සැකයක් මතුව තිබේ. කෙසේ වෙතත්, හදිසි විදුලි බිඳවැටීම්වලින් තොරව කර්මාන්ත පවත්වාගෙන යාමට සහ දෛනික බලශක්ති අවශ්යතා සපුරා ගැනීමට රටවලට ක්ෂණිකව සිය බලශක්ති සංයුතිය වෙනස් කර ගැනීමට නොහැකි වීම මෙහි ඇති ප්රධාන උගුලයි.
එම නිසා, කෙටි කාලීනව ඉන්ධන අවශ්යතාවය සපුරා ගත්තද, දිගුකාලීන විසඳුමක් ලෙස සූර්ය බලය, ජල විදුලිය, පරමාණුක බලශක්තිය සහ දේශීය වායු නිෂ්පාදන වැනි විකල්ප වෙත යොමුවීමට මෙම රටවල් මේ වන විටත් පියවර ගනිමින් සිටියි. උදාහරණයක් ලෙස, පාකිස්තානය සහ බංග්ලාදේශය වැනි රටවල් සිය බලශක්ති අනාරක්ෂිතභාවය අවම කර ගැනීම සඳහා සූර්ය බලශක්ති ව්යාපෘති සහ වහල මත සූර්ය පැනල ස්ථාපනය කිරීම සඳහා වැඩි නැඹුරුවක් දක්වමින් සිටින අතර, තායිලන්තය සිය දිගුකාලීන බලශක්ති සැලසුම් යටතේ අලුත් කළ හැකි ශක්තියෙන් 65% ක ඉලක්කයක් කරා යාමට අපේක්ෂා කරයි.
භූ-දේශපාලනික ගැටුම් අඛණ්ඩවම බලශක්ති සැපයුම් දාමයන් අස්ථාවර කිරීම හමුවේ, සංවර්ධනය වෙමින් පවතින ආසියාතික රටවල් ඉදිරියේදී ස්වභාවික වායු මත පමණක් යැපීම අවම කර, වඩාත් විවිධාංගීකරණය වූ බලශක්ති ප්රතිපත්තියක් කරා ගමන් කරනු ඇතැයි බලශක්ති විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
වැඩිදුර කියවීම සඳහා:
Bloomberg - A $7 Billion Gas Bill Sees Developing Asian Nations Sour on LNG
Business Standard - $7 billion gas bill sees developing Asian nations sour on LNG future
