ආහාර උද්ධමනය 6.3% සිට 8.5% දක්වා ඉහළ යද්දී, ආහාර නොවන කාණ්ඩයේ මිල ගණන් සුළු පසුබෑමක් පෙන්වයි.
මධ්යකාලීනව උද්ධමනය අපේක්ෂිත ඉලක්ක වෙත ස්ථාවර වනු ඇතැයි මහ බැංකු දත්ත පෙන්වා දෙයි.
ශ්රී ලංකාවේ ප්රධාන උද්ධමන දර්ශකය වන කොළඹ පාරිභෝගික මිල දර්ශකය (CCPI) මත පදනම් වූ වාර්ෂික මතුපිට උද්ධමනය (Headline Inflation) 2026 අගෝස්තු මාසයේදී සියයට 8.0 දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ. එය ජූලි මාසයේදී වාර්තා වූයේ සියයට 7.3ක් ලෙසිනි. ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව සහ ජනලේඛන හා සංඛ්යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව විසින් නිකුත් කරන ලද නවතම දත්ත මගින් මෙම තොරතුරු අනාවරණය කර ඇත.
ආහාර කාණ්ඩයේ බලපෑම සහ පාදක ප්රයෝගය
මෙම උද්ධමන වර්ධනය සඳහා ප්රධාන වශයෙන්ම බලපා ඇත්තේ ආහාර ද්රව්යවල මිලෙහි පවතින සංඛ්යානමය පාදක බලපෑමක් (Statistical Base Effect) බව නිල වාර්තා පෙන්වා දෙයි. එනම්, මීට පෙර වසරේ (ගිය වසරේ අදාළ කාලසීමාවේ) පැවති අඩු ආහාර මිල මට්ටම් හේතුවෙන්, වත්මන් වසරේ වාර්ෂික සංසන්දනාත්මක අගයන් ඉහළ අගයක් ගන්නා ස්වභාවයක් දිස්වේ. මෙය මේ මාසයේ වෙළඳපොළේ භාණ්ඩ මිල එකවර විශාල ලෙස පිම්මක් පැනීම නිසාම සිදුවූවක් නොව, පසුගිය වසරේ එම මාසයේ පැවති අසාමාන්ය මිල මට්ටම සමග සැසඳීමේදී මතුවන සංඛ්යානමය විකෘතියක් වේ.
ඒ අනුව, 2026 ජූලි මාසයේ සියයට 6.3ක් ලෙස සටහන් වූ වාර්ෂික ආහාර උද්ධමනය, අගෝස්තු මාසයේදී සියයට 8.5ක් දක්වා සැලකිය යුතු වර්ධනයක් වාර්තා කළේය. පාරිභෝගික මිල දර්ශකයේ ආහාර කාණ්ඩයට හිමිව ඇත්තේ ඉහළ බර තැබීමකි. එබැවින්, ආහාර මිලෙහි සිදුවන ඕනෑම වෙනස්වීමක් සමස්ත මතුපිට උද්ධමන අගය කෙරෙහි දැඩි බලපෑමක් ඇති කරනු ලබයි. අගෝස්තු මාසයේදී කිරිපිටි, වියළි මාළු, නැවුම් පලතුරු සහ බිත්තර වැනි භාණ්ඩ කිහිපයක මිලෙහි යම් ඉහළ යාමක් සිදුව ඇති බව දත්ත පෙන්වා දෙයි.
ආහාර නොවන මිල ස්ථාවරත්වයක් කරා
මතුපිට උද්ධමනය මෙසේ ඉහළ ගියද, ආහාර නොවන කාණ්ඩයේ උද්ධමනය මඳක් මන්දගාමී වීමක් පෙන්නුම් කර ඇත. 2026 ජූලි මාසයේ සියයට 7.8ක් ලෙස පැවති ආහාර නොවන වාර්ෂික උද්ධමනය, අගෝස්තු මාසයේදී සියයට 7.7 දක්වා පහත වැටී තිබේ. මෙයින් පැහැදිලි වන්නේ ආහාර හැරුණු කොට අනෙකුත් ප්රධාන සේවාවන් සහ භාණ්ඩ මිල ගණන්වල සාපේක්ෂ ස්ථාවරත්වයක් පවතින බවයි.
මීට අමතරව, මූලික උද්ධමනය (Core Inflation) ද ජූලි මාසයේ පැවති සියයට 4.4 සිට අගෝස්තු මාසයේදී සියයට 5.1 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බව මහ බැංකු දත්ත තහවුරු කරයි. එහෙත් ඇතැම් ආර්ථික විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ ඉදිරි මාස කිහිපය තුළ මෙම පාදක බලපෑම ක්රමයෙන් පහව යනු ඇති බවත්, මධ්යකාලීනව උද්ධමනය අපේක්ෂිත ඉලක්කගත මට්ටම් වෙත ස්ථාවර වනු ඇති බවත්ය.
මුලාශ්ර :
The Signal Report සටහන :
ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව - නිල පුවත් නිවේදනය
ජනලේඛන හා සංඛ්යාලේඛන දෙපාර්තමේන්තුව - CCPI වාර්තාව
