බිලියන 13ක වංචාවට සම්බන්ධ NDB ලොක්කෝ අල්ලන්න නියෝග

 මෙය ශ්‍රී ලංකා බැංකු ඉතිහාසයේ වාර්තා වූ විශාලතම අභ්‍යන්තර වංචාවකි.

ජාතික සංවර්ධන බැංකුවේ සිදුවූ මෙම වංචාවට ආධාර අනුබල දුන් බැංකුවේ ඉහළ නිලධාරීන් වෙතොත් අත්අඩංගුවට ගෙන අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන ලෙස කොළඹ ප්‍රධාන මහේස්ත්‍රාත් අසංග එස් බෝදරගම අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවට ඊයේ (14) නියෝග කළේය.

වංචාව සම්බන්ධයෙන් පැමිණිලි කිරීමෙන් පසුව  ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව නිකුත් කළ නිර්දේශ මොනවාද? එසේ නිර්දේශයක්  කර ඇත්නම් ඒවා යටපත් කළ බැංකුවේ ඉහළ නිලධාරීන් කවුරුන්ද යන්න පිළිබඳව සවිස්තර වාර්තාවක් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරන ලෙසටද නියෝග කළේය.

2024 වසරේ සිට 2026 මාර්තු මාසය දක්වා කාලය තුළ ජාතික සංවර්ධන බැංකුවේ පොදු ලෙජර් ගිණුමට රහසිගතව රිංගා රුපියල් බිලියන 13 මුදලක් වංචා කිරීම සම්බන්ධයෙන් අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ පරිගණක අපරාධ විමර්ශන කොට්ඨාසය ගොනුකළ පැමිණිල්ල කැඳවූ අවස්ථාවේදී මෙම නියෝග නිකුත් කළේය.

පැමිණිල්ල කැඳවූ අවස්ථාවේදී සිද්ධිය සම්බන්ධයෙන් රක්ෂිත බන්ධනාගාර ගත සැකකරුවන් වන බැංකුවේ මූල්‍ය අංශයේ සහකාර කළමනාකාර ලහිරු කොඩිකාර, ඔහුගේ සහෝදරයකු යැයි කියන පැතුම් කොඩිකාර, බැංකුවේ පරිගණක දත්ත ක්‍රියාකරු සාරංග කෝසල සහ ව්‍යාපාරික මොහොමඩ් ඉන්හමුල් හෂාන් බන්ධනාගාර නිලධාරීන් විසින් අධිකරණයට ඉදිරිපත් කළේය.

සිද්ධිය පිළිබඳ ප්‍රධාන කරුණු:

වංචාව සිදුවූ ආකාරය:
බැංකු සේවකයින් කිහිප දෙනෙකු සහ බාහිර පාර්ශවයන් එක්ව කළු වංචාව ක්‍රියාත්මක කර ඇත. මෙය බොහෝ දුරට ඉලෙක්ට්‍රොනික මාරුවීම් (Electronic Transfers) හරහා සිදුවී ඇති අතර, විශේෂයෙන් සති අන්තවලදී මෙම වංචනික ගනුදෙනු සිදුකර ඇත.

ආරම්භක අගය සහ වර්ධනය:
මුලදී රු. මිලියන 380 ක වංචාවක් ලෙස වාර්තා වුවද, පසුව සිදුකළ අභ්‍යන්තර විමර්ශනවලදී එය රු. බිලියන 13.2 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇති බව හෙළි විය.

පොදු ලෙජර් (General Ledger) වංචාව:
මෙම මුදල් සොරකම් කර ඇත්තේ බැංකුවේම ලෙජර ගිණුමකිනි (Suspense Account). එබැවින්, මෙය බැංකුවේම අරමුදල් විනා පාරිභෝගිකයින්ගේ තැන්පතු නොවූ බව බැංකුව තහවුරු කර ඇත.

විමර්ශන සහ අත්අඩංගුවට ගැනීම්:
අපරාධ පරීක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව (CID) විසින් බැංකුවේ සහකාර කළමනාකරුවෙකු ඇතුළු පිරිසක් අත්අඩංගුවට ගනු ලැබිය. මේ සම්බන්ධයෙන් පුළුල් අධිකරණමය පරීක්ෂණයක් පැවැත්වේ.

බැංකුවේ තත්ත්වය:
NDB බැංකුව පවසන්නේ මෙම වංචාවෙන් පසු බැංකුව යථා තත්ත්වයෙන් පවත්වාගෙන යාමට ප්‍රමාණවත් ප්‍රාග්ධනයක් සහ ද්‍රවශීලතාවක් ඇති බවයි. කෙසේ වෙතත්, 2026 පළමු කාර්තුව සඳහා රු. බිලියන 4 කට අධික පාඩුවක් බැංකුවට සිදුවනු ඇතැයි ඇස්තමේන්තු කර ඇත.

මහ බැංකු මැදිහත්වීම:
ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව (CBSL) මෙම තත්ත්වය දැඩි ලෙස නිරීක්ෂණය කරන අතර, පාරිභෝගික තැන්පතු සුරක්ෂිත බව තහවුරු කර ඇත.

මෙම සිද්ධිය බැංකු ක්ෂේත්‍රයේ අභ්‍යන්තර පාලන පද්ධතිවල පවතින දුර්වලතා පිළිබඳව දැඩි කතාබහක් ඇති කර තිබේ.


(මුලාශ්‍රය | lankadeepa)