ශ්රී ලංකාව නැවත කිසි දිනක රාජ්ය ණය අර්බුදයකට මුහුණ නොදෙන බවත්, ප්රතිව්යුහගත කරන ලද විදේශ ණය ගෙවීම් නියමිත පරිදි ආරම්භ කිරීමට අවශ්ය සියලු පියවර ගෙන ඇති බවත් ශ්රී ලංකා මහ බැංකු අධිපති ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහ පවසයි.
ලංකා වාණිජ මණ්ඩලය සංවිධානය කළ උත්සවයකදී අදහස් දක්වමින් ඔහු අවධාරණය කළේ 2028 වසරේදී නැවතත් ණය පැහැර හැරීමක් සිදුවනු ඇතැයි පවතින බිය පදනම් විරහිත බවයි.
එහෙත්, මහ බැංකුව පෙන්වන මෙම සන්සුන් භාවය සහ පවතින ආර්ථික කම්පන හමුවේ මතුවිය හැකි බාධක අතර බරපතල පරස්පරයක් පවතින බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
2028 වසරේ ණය සේවාකරණ අභියෝගය
පවතින පුරෝකථනවලට අනුව 2026 සහ 2027 වසරවල ණය ගෙවීම් වාර්ෂිකව ඩොලර් බිලියන 2.5කට වඩා අඩුවෙන් පවතිනු ඇති බැවින් තාවකාලික සහනයක් ලැබී තිබේ. කෙසේ වෙතත්, 2028 වසරේ සිට වාර්ෂික විදේශ ණය සේවාකරණය වත්මන් මට්ටමට වඩා ඩොලර් බිලියනයකින් පමණ ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. ජාත්යන්තර බැඳුම්කර වෙළඳපලට ප්රවේශ වීමට තවමත් නොහැකි වීම සහ වෙළඳ භාණ්ඩ මිල ඉහළ යාම හමුවේ මෙම ගෙවීම් සිදු කිරීම අතිශය අසීරු වනු ඇති බවට විද්වත්හු අනතුරු අඟවති.
එහෙත්, මහ බැංකුව පෙන්වන මෙම සන්සුන් භාවය සහ පවතින ආර්ථික කම්පන හමුවේ මතුවිය හැකි බාධක අතර බරපතල පරස්පරයක් පවතින බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
2028 වසරේ ණය සේවාකරණ අභියෝගය
පවතින පුරෝකථනවලට අනුව 2026 සහ 2027 වසරවල ණය ගෙවීම් වාර්ෂිකව ඩොලර් බිලියන 2.5කට වඩා අඩුවෙන් පවතිනු ඇති බැවින් තාවකාලික සහනයක් ලැබී තිබේ. කෙසේ වෙතත්, 2028 වසරේ සිට වාර්ෂික විදේශ ණය සේවාකරණය වත්මන් මට්ටමට වඩා ඩොලර් බිලියනයකින් පමණ ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. ජාත්යන්තර බැඳුම්කර වෙළඳපලට ප්රවේශ වීමට තවමත් නොහැකි වීම සහ වෙළඳ භාණ්ඩ මිල ඉහළ යාම හමුවේ මෙම ගෙවීම් සිදු කිරීම අතිශය අසීරු වනු ඇති බවට විද්වත්හු අනතුරු අඟවති.
විදේශ සංචිත වර්ධනය වෙමින් පවතින බව පෙනුනද, ඉදිරි වගකීම්වලට සාපේක්ෂව ඒවා තවමත් පවතින්නේ මධ්යස්ථ මට්ටමකය. 2025 වසරේ මුල් භාගයේදී පමණක් විදේශ ණය සේවාකරණය සඳහා ඩොලර් බිලියන 1.36ක් වැය වී ඇති අතර, එය වසරේ මුළු අවශ්යතාවයෙන් අඩකටත් වඩා වැඩි ප්රමාණයකි. අපනයන අංශයේ පසුබෑමක් හෝ තෙල් මිල ඉහළ යාමක් වැනි අහිතකර ආර්ථික බලපෑමක් ඇති වුවහොත් පවතින සංචිත ශීඝ්රයෙන් පහළ යා හැකි බව වාර්තා වේ.
ණය සංයුතියේ පවතින දැඩි බව
ශ්රී ලංකාවේ ණයවලින් 37%ක් බහුපාර්ශ්වික ආයතනවලට සහ තුනෙන් එකක් ද්විපාර්ශ්වික ණය හිමියන්ට ගෙවිය යුතු බැවින්, ණය ගෙවීමේ කාලසටහන සම්බන්ධයෙන් නම්යශීලී වීමට ඇති ඉඩකඩ සීමිතය. ජාත්යන්තර ස්වෛරී බැඳුම්කර (ISBs) සඳහා ලබා දී ඇති සහන කාලය අවසන් වූ පසු, පවතින ගෝලීය පොලී අනුපාත යටතේ ඒවා නැවත මූල්යනය කිරීමේදී දැඩි දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇතැයි විද්වත්හු අනතුරු අඟවති.
ණය කළමනාකරණය සඳහා පිහිටුවා ඇති "රාජ්ය ණය කළමනාකරණ කාර්යාලයේ" කාර්යක්ෂමතාව තවමත් පරීක්ෂාවට ලක් වී නොමැති අතර, ඉදිරි මැතිවරණ හේතුවෙන් ඇති විය හැකි දේශපාලන අවිනිශ්චිතතාවය ද ආර්ථික ස්ථාවරත්වයට තර්ජනයක් විය හැකිය. විශේෂයෙන් බදු සහ සහන ප්රතිසංස්කරණ සම්බන්ධයෙන් පවතින මූල්ය විනය ලිහිල් වුවහොත්, ආයෝජක විශ්වාසය බිඳ වැටීමේ අවදානමක් පවතී.
නිලධාරීන් සහතික ලබා දුන්නද, ඉහළ යන ණය ගෙවීම් සහ සීමිත සංචිත පිළිබඳ දත්ත පෙන්වා දෙන්නේ ශ්රී ලංකාව ණය පැහැර හැරීමේ තත්ත්වයෙන් තාවකාලිකව මිදී තිබුණ ද, එම තත්ත්වය නිර්මාණය කළ ව්යුහාත්මක සාධකවලින් තවමත් සම්පූර්ණයෙන් මිදී නොමැති බවයි.
