වාණිජ ආරවුල් අපරාධ නඩු බවට පත්වෙද්දී ව්යාපාරික ක්ෂේත්රයට එල්ලවන බලපෑම
බෝඩ් රූම් එකේ ප්රශ්න විසඳුවත් අධිකරණ නියෝග ඉවත් වනතුරු එතෙර යෑම අවදානම් !
කොන්ත්රාත් ආරවුලක් ගුවන් තොටුපළ අත්අඩංගුවට ගැනීමක් දක්වා දුරදිග ගිය අයුරු
කොළඹ කොටස් වෙළෙඳපොළේ ලැයිස්තුගත ප්රමුඛ පෙළේ සමාගමක් වන 'ලංකා රියල්ටි ඉන්වෙස්ට්මන්ට්ස් පීඑල්සී' (Lanka Realty Investments PLC) සමාගමේ විධායක අධ්යක්ෂවරයෙකු මෙන්ම එහි අනුබද්ධ ආයතනයක් වන 'මල්බෙරි හෝල්ඩින්ග්ස්' (Mulberry Holdings) සමාගමේ අධ්යක්ෂ මොහොමඩ් හිෂාම් ජමාල්දීන් කටුනායක බණ්ඩාරනායක ජාත්යන්තර ගුවන් තොටුපළේදී ආගමන විගමන නිලධාරීන්ගේ භාරයට පත්වීමේ සිදුවීම මෙරට ආයතනික හා වාණිජ ක්ෂේත්රයේ දැඩි අවධානයට ලක්ව තිබේ.
මෙම සිදුවීමට පාදක වී ඇත්තේ මල්බෙරි හෝල්ඩින්ග්ස් සමාගම කොළඹ 10 ප්රදේශයේ ක්රියාත්මක කළ රුපියල් බිලියන 3.6ක නිවාස ව්යාපෘතියකට අදාළව, 'ඔම්නි ඉංජිනියරින්' (Omni Engineering & Trading Solutions) ආයතනය වෙත පවරා තිබූ රුපියල් මිලියන 32.8ක පමණ උප කොන්ත්රාත්තුවක ගෙවීම් පැහැර හැරීමක් සිදුකර ඇතැයි පැවසෙන ආරවුලකි. මුල් ගිවිසුම් ප්රකාරව වාණිජ බේරුම්කරණ ක්රියාවලියක් හරහා විසඳාගත යුතුව තිබූ මෙම ආරවුල, පසුව රුපියල් මිලියන 30–36ක මූල්ය වංචාවක් සිදුව ඇති බවට දක්වමින් කොළඹ අපරාධ කොට්ඨාසය (CCD) වෙත පැමිණිලි කර තිබිණි.
එම පැමිණිල්ල විභාග කළ මාළිගාකන්ද මහේස්ත්රාත් අධිකරණය විසින් පසුගිය අගෝස්තු 24 වනදා අදාළ විදේශ ගමන් තහනම් නියෝගය නිකුත් කර ආගමන විගමන පද්ධතියට යොමු කර තිබූ අතර, ඒ පිළිබඳ පූර්ව දැනුවත්භාවයකින් තොරව සැප්තැම්බර් 2 වනදා ලන්ඩන් බලා පිටත්වීමට පැමිණි අවස්ථාවේදී ජමාල්දීන් මෙලෙස රඳවා ගැනීමට ලක්විය. පසුදින අධිකරණය හමුවේ කරුණු දැක්වූ පාර්ශ්වකරුවන් රුපියල් මිලියන 25ක එකඟතාවක් මත මුදල් පියවීමට එකඟ වීමෙන් අනතුරුව, සැකකරුට ඇප නියම කර පනවා තිබූ විදේශ ගමන් තහනම ස්ථිරවම ඉවත් කිරීමට මහේස්ත්රාත්වරයා පියවර ගත්තේය.
සිවිල් ගනුදෙනු සාපරාධීකරණය වීමේ ප්රවණතාව
මෙම නඩුකරය හුදෙක් එක් ආයතනික ප්රධානියෙකුගේ අත්අඩංගුවට පත්වීමකට එහා ගිය, වාණිජ ආරවුල් කළමනාකරණය සම්බන්ධයෙන් පවතින පුළුල් නෛතික ගැටලුවක් මතු කරයි. සිවිල් හෝ වාණිජ නීතිය යටතේ දිගුකාලීන නඩු විභාගවලට මුහුණදීමට සිදුවීම හේතුවෙන්, ඇතැම් ව්යාපාරික පාර්ශ්වයන් ගිවිසුම්ගත මුදල් අයකර ගැනීමේ ක්රමෝපායක් ලෙස පොලිසිය හමුවේ "සාපරාධී විශ්වාසය කඩකිරීම" හෝ "වංචාව" යන චෝදනා නගමින් සාපරාධී ක්රියාමාර්ග තෝරාගැනීමේ ප්රවණතාවක් දක්නට ලැබේ.
මෙවැනි පසුබිමක, කොටස් වෙළෙඳපොළ ලැයිස්තුගත ආයතනවල ඉහළ විධායකයින් හදිසි අධිකරණ නියෝග සහ විදේශ ගමන් තහනම්වලට මුහුණදීම මඟින් අදාළ ආයතනවල කීර්තිනාමයට මෙන්ම ආයෝජක විශ්වාසයටද සෘජු බලපෑම් එල්ල වේ.
පෞද්ගලික සමථය සහ අධිකරණ නියෝග අතර කාර්ය පටිපාටික පරතරය
නීති විශාරදයින් පෙන්වා දෙන පරිදි, මෙහි පවතින වඩාත් තීරණාත්මක පාඩම වන්නේ පෞද්ගලික එකඟතාවක් (Private Settlement) සහ විධායක බලයක් සහිත අධිකරණ නියෝගයක් (Judicial Order) අතර පවතින කාර්ය පටිපාටික වෙනසයි.
දෙපාර්ශ්වයක් අතර මුදල් ගෙවීම් හෝ ගිවිසුම්ගත ගැටලු බේරුම්කරණයකින් හෝ පෞද්ගලික මට්ටමින් විසඳාගත් පමණින්, අධිකරණයක් විසින් ආගමන විගමන පාලකවරයා වෙත නිකුත් කර ඇති නියෝගයක් ස්වයංක්රීයව අහෝසි නොවේ. නීතියේ ක්රියාපටිපාටියට අනුව;
| එකඟ වූ සමථය පිළිබඳව නීතිඥ මෝසමක් මඟින් අදාළ මහේස්ත්රාත් අධිකරණය නිල වශයෙන් දැනුවත් කළ යුතුය.
| පැමිණිලිකාර පාර්ශ්වය විසින් එම සමථය අධිකරණය හමුවේ තහවුරු කළ යුතුය.
| මහේස්ත්රාත්වරයා විසින් පනවා ඇති නියෝගය අවලංගු කරමින් නව නියෝගයක් නිකුත් කළ යුතුය.
| අධිකරණ රෙජිස්ට්රාර් කාර්යාලය හරහා එම නියෝගය නිල වශයෙන් ආගමන විගමන පාලකවරයා වෙත සන්නිවේදනය කර පද්ධතිය යාවත්කාලීන කළ යුතුය.
මෙම අනුක්රමික ක්රියාවලිය සම්පූර්ණ වන තෙක්, ඕනෑම ආයතනික විධායක නිලධාරියෙකු ගුවන් තොටුපළ පද්ධති තුළ පවතින්නේ ක්රියාකාරී ගමන් තහනමකට යටත් වූ පුද්ගලයෙකු වශයෙනි.
ආයතනික පාලනයට සහ නීති අංශවලට නිකුත් වන පණිවුඩය
ජාත්යන්තර ආයෝජන, මූල්ය කටයුතු සහ ව්යාපාරික සාකච්ඡා සඳහා විධායක නිලධාරීන් නිරන්තරයෙන් දේශසීමා ඉක්මවා ගමන් කරන වත්මන් වාණිජ පරිසරය තුළ, ආයතනික ලේකම්වරුන්, අභ්යන්තර නීති උපදේශකයින් සහ අපරාධ නඩුකර මෙහෙයවන නීතිඥයින් අතර මනා සම්බන්ධීකරණයක් පැවතීමේ අවශ්යතාව මෙමඟින් තහවුරු කරයි.
වාණිජමය වශයෙන් ප්රශ්නයක් විසඳා අවසන් යැයි උපකල්පනය කළද, අධිකරණය හමුවේ පවතින ‘බී’ වාර්තා හෝ සක්රීය වරෙන්තු පිළිබඳව විධිමත් පරීක්ෂාවක් නොපවත්වා කටයුතු කිරීමෙන් මෙවැනි අනපේක්ෂිත නෛතික බාධාවලට මුහුණදීමට සිදුවිය හැකි බව නීති ක්ෂේත්රයේ විශ්ලේෂකයෝ අවධාරණය කරති.
සමථ ලේඛනයක් අත්සන් කළ පමණින් නීතිමය ක්රියාවලිය අවසන් නොවන අතර, අධිකරණය නිල වශයෙන් නියෝගයක් ඉවත් කරන තෙක් නීතිය ඉදිරියේ එම නියෝගය එලෙසම වලංගුව පවතී.
